Hồ tiêu vốn là loại cây thế mạnh, chủ lực của vùng đất Tây Nguyên. Thế nhưng gần đầy, tại những khu vực Chư Sê, Chư Pưh, tỉnh Gia Lai, những cánh từng hồ tiêu lần lượt chết cháy gây khốn đốn cho người nông dân. Nhiều người lâm cảnh nợ chồng nợ, phải bỏ cả xứ mà đi trốn nợ.
Cố gắng bám trụ…
Ông Nhiên, một nông dân ở Chư Pưh ngậm ngùi khi hơn 1.600 trụ tiêu ông chăm sóc đã bị chết cháy, số tiền hơn 2 tỷ đầu tư giờ đây cũng tiêu tan. Chán nản, buồn bã nhưng ông không bỏ xứ mà đã cải tạo đất và thay thế toàn bộ tiêu thành các loại cây ăn trái khác như bơ. Giống bơ Booth giờ đây đã phủ xanh trên diện tích tiêu cháy của ông và đã cho trái.
Ông tâm sự, khi tiêu chết, nhiều hộ khác đã xen canh cây trái hoặc nhổ hẳn tiêu, chuyên canh cây ăn quả nên ông đã học theo. Thế nhưng băn khoăn của ông vẫn là kỹ thuật chưa nắm rõ cũng như đầu ra sản phẩm sau này. Rất cần sự trợ giúp từ cơ quan ban ngành về chính sách cũng như kỹ thuật. Năm trước trái bói từ vườn bơ của ông có trái nặng tới gần 1kg, ông hy vọng vụ bơ khởi sắc trong năm 2018 này.
Cùng với đó, ông nhiên cũng xen canh thêm ổi, na để mong lấy lại chút thiệt hại nặng nề từ vườn tiêu.
Cũng trên vùng đất Chư Pưh, sau khi gặp sự cố tiêu chết, ông Toản đã ngậm ngùi phá dỡ 5ha tiêu để thay thế bằng cây ăn trái, chủ đạo là na. Với 100 gốc thử nghiệm, sau 1 năm na đã ra bói và rất sai quả.
Ông Toản chọn giống na Thái, ít hạt, quả to, có quả nặng gần 1kg, ăn thơm và ngọt. Vụ trồng đầu tiên, vườn na đã cho ông thu hoạch được gần 1 tạ, giá bán 65.000đ/kg đã cho ông một khoản kha khá và đặc biệt rất tiềm năng khi không đủ nguồn cung.
Nỗi lo… đầu ra trong tương lai
Nhìn lại quá khứ huy hoàng của tiêu, toàn huyện Chư Pưh có tới 2.800ha tiêu. Thế nhưng diễn biến thời tiết bất thường, dịch bệnh hoành hành khắp vùng và lây lan khiến hàng ngàn ha tiêu chết trắng. Nhiều hộ nông dân rơi vào cảnh nợ nần phải đi biệt xứ. Nhiều thời điểm tiêu đạt đỉnh điểm giá cao, người dân đua nhau mở rộng diện tích, tiêu tăng chóng mặt. Không ít hộ trồng tiêu đã xây nhà lầu, biệt thự và tậu xe sang.
Khi tiêu rớt giá, những xe sang bị mang đi cầm cố, biệt thự trở thành hoang tàn, đóng cửa suốt ngày vì chủ nhà đã bỏ đi trốn nợ.
Còn một số người cố gắng bám trụ đất với cây ăn trái đang trên đà cho thành quả tốt với giá bán cao. Thế nhưng, nỗi lo đầu ra cho tương lai cũng không khỏi khiến những người ở lại băn khoăn. sợ đầu tư lớn, mở rộng thêm diện tích đến khi thu hoạch rộ, thương lái không mua thì không biết bán cho ai, lại rơi vào tình cảnh cũ.
Ông Toản chia sẻ về nỗi lo đầu ra cho tương lai, ông chỉ đưa cây trái ra chợ bán và gặp thương lái dẫn mối về vườn nhưng số lượng thương lái cũng không nhiều nên ông khá lo đầu ra. Nhưng cũng không còn cách nào khác, ông vẫn mở thêm diện tích trên 5ha tiêu đã chết bằng các loại cây ăn quả và cũng chỉ là làm liều.
Trao đổi về vấn đề này, lãnh đạo Phòng Nông nghiệp Chư Pưh cho hay, đơn vị cũng đang có dự án về chuyển đổi cây trồng và khuyến cáo nông dân luân canh đa dạng cây trồng thời gian 2-3 năm để diệt mầm bệnh trong đất, trước khi trồng tiêu trở lại. Những cây trồng khuyến khích xen canh như sầu riêng, bơ, cam… và đang mang lại hiệu quả tích cực.
Bình Luận