“Cá nhảy” là món đặc sản của dân tộc Thái ở Sơn La. Món đặc sản đặc biệt này không dễ dàng thưởng thức bởi khi ăn, cá cho vào miệng vẫn nhảy tanh tách.
Tây Bắc nổi tiếng với vô số món ăn đặc sản đặc trưng của người dân tộc. Trong đó, món “cá nhảy” là món đặc sản đặc trưng không thể không kể đến, để lại dấu ấn cho du khách khi đặt chân đến mảnh đất này. Món ăn đặc biệt này khá “kén” người ăn, không phải ai cũng dễ dàng thưởng thức. Bởi khi ăn, món cá vẫn đang sống và được chế biến ngay tại bàn ăn, cá cho vào miệng vẫn còn nhảy tanh tách.
Nguyên liệu để chế biến món ăn này là những loại cá tự nhiên ở ao hồ, suối, không nuôi thức ăn công nghiệp, ở những nguồn nước sạch, xa khu dân cư. Cá bắt về vẫn đang sống, những con cá nhỏ được ưu tiên lựa chọn, chỉ cỡ bằng ngón tay cái người lớn. Cá được thả vào chậu nước hòa mối sạch, cho cá bơi để chúng tiết hết ra những chất bẩn. Tiếp tục rửa lại bằng nước muối pha loãng lần nữa.
Tuy nhiên, theo người dân tộc Thái, cá để chế biến “cá nhảy” ngon nhất là loại cá chép nhỏ. Nhiều người cầu kỳ chờ đến mùa lúa nước, đó là mùa cá chép đẻ trứng. Lúc này, lấy trứng cá chép bám vào những ngọn hoa lục bình để thả vào ruộng. Khi lúa ra hoa, hoa rụng xuống và cá chỉ ăn thức ăn là hoa gạo nên sạch tuyệt đối. Và khi lúa trổ bông cũng là lúc thu hoạch cá ở ruộng về để chế biến món “cá nhảy”.
Không phải nguyên liệu ngon thế đã xong. Đặc trưng của món “cá nhảy” nằm ở các loại gia vị đi kèm của người Thái. Nào là lõi chuối tươi kết hợp với các loại rau thơm như rau mùi, rau húng, rau kinh giới, rau thì là… cùng mắm, muối, mì chính, tỏi, ớt và tất nhiên mắc khén là loại gia vị đặc trưng không thể thiếu. tất cả gia vị được băm nhuyễn, trộn đều tạo nên một thứ đồ chấm chua, cay, nồng và thơm mùi đặc trưng.
Cá sau khi chế biến ngay tại bàn, chấm vào các loại gia vị và cho luôn vào miệng, cá vẫn nhảy tanh tách trong miệng. Bắt cá từ chậu, dùng dao khía nhanh, bỏ ruột và chấm gia vị rồi cho vào miệng thưởng thức.
Với những ai lần đầu tiên nhìn thấy món ăn này thì chắc chắn sẽ không khỏi kinh ngạc và khó có thể ăn cũng như tưởng tượng được hương vị của món ăn. Đặc biệt, với món cá còn đang sống nhảy tanh tách đó thì khó có thể đưa cá vào miệng.
Thế những với những du khách sành ăn thì được thưởng thức món này thật thi vị. Hương vị đặc trưng đến ngay từ đầu lưỡi, vị ngọt, giòn của thịt cá hòa quện với vị chua, cay của nước chua, tỏi, ớt và mùi thơm nồng của hạt mắc khén. Những gia vị này sẽ át hết đi vị tanh của cá và chỉ để lại dư âm là vị ngọt, thơm, bù, ngậy của cá và gia vị đi kèm.
Nguyên tắc đầu tiên khi chế biến món “cá nhảy” này là phải chọn cá sạch, cá thả tự nhiên. Khi mổ cá phải thao tác nhanh để cá vẫn còn sống và nhảy được.
Đây là món đặc trưng của người dân tộc Thái, họ dùng để đãi khách quý đến chơi nhà. Nếu du khách đặt chân đến đây thì đừng bỏ lỡ thưởng thức món “cá nhảy” này để thấy được nét tinh túy và cái hồn của ẩm thực dân tộc vùng cao Tây Bắc.
Bình Luận