Thịt thối là món đặc sản của người Khơ Mú sinh sống tại địa bàn Sơn La. Món thịt được treo chờ phân hủy đến khi bốc mùi thì mang ra chế biến, càng thối càng đạt tiêu chuẩn và đặc biệt càng có nhiều… dòi người chế biến càng thích.
Máy đo nồng độ oxy hòa tan trong nước
Vào nhà những người dân tộc Khơ Mú, Sơn La sinh sống, sẽ bắt gặp hình ảnh những tảng thịt các loại như trâu, lợn, bò và kể cả nội tạng treo khắp các gác bếp, thịt ngả màu bắt đầu dậy mùi hôi. Đó chính là nguyên liệu để người dân chế biến món Kính Coong – đặc sản nổi tiếng không thể thiếu trong dịp lễ, tết hay cưới hỏi của người dân Khơ Mú.
Công đoạn chế biến món Kính Coong được người dân treo thịt trên gác bếp suốt cả tuần, mỗi ngày vẩy nước cho thịt để tạo ẩm, thu hút ruồi nhặng đến cùng vi sinh vật. Thịt được lựa chọn những phần dễ bị phân hủy nhất, không cần ướp gia vị gì đến khi có mùi đặc trưng xuất hiện. Thịt đạt tiêu chuẩn khi càng thối, càng nhiều dòi, càng ngon.
Thực hiện món Kính Coong, người chế biến đổ nước và hầm cho thịt nát nhừ rồi thêm các loại rau củ đặc trưng cùng ít bột gạo cho sánh. Trong số gia vị đó có đầy đủ tiêu rừng, tỏi, gừng, lá cây rừng, ớt, sả… giúp người ăn chữa bệnh dạ dày, gan, mật ổn định.
Trước đây, sản phẩm Kính Coong lấy từ thành phẩm săn bắt của người Khơ Mú. Mọi con vật như lợn, trâu, bò, hoẵng đều được đưa vào chế biến. Đặc biệt trong đó, chuột là món rất được ưa chuộng bởi dễ gây mùi thối nhất trong các loại thịt.
Ngày nay, người Khơ Mú dùng chính sản phẩm gia súc, gia cầm nuôi trong nhà để chế biến thành món Kính Coong.
Trong bữa tiệc đãi khách của người Khơ Mú mà không có món này thì co như chủ nhà thật thất lễ với khách. Và với khách mà từ chối món ăn với bất kỳ lý do gì thì cũng đều là phụ lòng gia chủ.
Ngoài ra, các món đặc trưng như cá nhảy hay da trâu cũng là đặc sản của người Sơn La mà khiến không ít người thưởng thức phải khiếp sợ.
Thường thì da trâu chúng ta biết đến trong sử dụng sản xuất mặt trống vì dai, cứng, thế nhưng người dân tộc Sơn La đã chế biến chúng thành món ăn giòn, đậm vị. Da trâu được treo hun khói trong vài tháng, bám màu khói đen sì và cứng, khô cong.
Sau đó, da trâu được đem ngâm nước cả ngày đến khi mềm thì thái miếng vừa ăn và ướp gia vị đặc trưng của người dân tộc rồi chế biến thành các món nộm, canh hoặc muối.
Món cá nhảy được biết đến là món đặc trưng của người Thái Sơn La, cá còn sống đang nhảy trong chậu được chế biến ngay tại mâm để mọi người cùng thưởng thức.
Với món ăn này không cầu kỳ trong khâu chế biến nhưng nguyên liệu phải đầy đủ như lõi chuối tươi, rau thơm các loại và đa dạng gia vị của núi rừng. Tất cả gia vị được băm nhuyễn và tạo thành hỗn hợp sệt có độ chua, cay, nồng và thơm đặc trưng để ăn kèm với cá. Nguyên liệu giúp tạo vị, giảm tanh của cá.
Khi ăn, chỉ cần bắt cá ở chậu và dùng dao khía nhanh bụng cá bỏ ruột rồi nhúng vào hỗn hợp để ăn cùng. Mổ cá cần nhanh tay để cá còn giãy trong hỗn hợp. Ăn đến đâu mổ cá đến đó để cá giòn, ngọt, không tanh. Người ăn chỉ cần dùng thìa nhỏ, xúc cá kèm lõi chuối và nước chua là thưởng thức.
Với những thực khách đến thăm Sơn La, chưa tường thưởng thức những món ăn thịt thối, cá nhày hay da trâu này thì quả thật sẽ rất ngỡ ngàng với hương vị của những món ăn đó. Đặc biệt không phải ai cũng có thể đủ can đảm để thưởng thức món đặc sản này.
Bình Luận