Các mặt hàng Trung Quốc vốn ngập tràn thị trường Việt. Tuy nhiên một thống kê mới đây của một đơn vị chứng khoán đã khiến chúng ta không khỏi giật mình khi con số nhập siêu từ Trung Quốc đang tăng cao.
Theo thống kê của đơn vị này cho thấy mọt bức tranh viễn cảnh với xuất khẩu trong nửa đầu năm nay khi xuất sang thị trường Mỹ tăng tới 27% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tín hiệu đáng mừng. Tuy nhiên con số về nhập siêu từ thị trường Trung Quốc cũng tăng cao không kém, tương đương tăng 18.15% so với cùng kỳ năm trước.
Nhiều rủi ro tiềm ẩn từ phía nhập siêu Trung Quốc tăng khi có dấu hiệu hàng lách xuất xứ qua nước trung gian là Việt Nam.
Trong cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung, thoạt nhìn chúng ta đang hưởng lợi khi là nước rót đầu tư thay thế Trung Quốc. Thế nhưng chúng ta đang nằm trong tầm ngắm là điểm trung chuyển. Cụ thể như một số đơn vị đã dán nhãn trái pheosp “Made in Vietnam” thay “Made in China” để xuất vào Mỹ để né thuế quan Mỹ đang đánh vào Trung Quốc.
Đơn vị thống kê khảo sát nhận định có 3 kịch bản cho việc nhập siêu từ Trung Quốc.
Thứ nhất do đồng nhân dân tệ phá giá nên hàng hóa sẽ rẻ hơn nên nhập gia tăng.
Thứ hai, do có một số đơn vị thực hiện trung chuyển, đổi nhãn dán hàng hóa. Điều này thể hiện khi nhiều nhóm hàng tăng trưởng xuất sang Mỹ là trùng với nhóm nhập siêu mạnh từ Trung Quốc như gỗ, điện tử, máy tính…
Thứ ba do các công ty đầu tư chuyển hướng từ Trung Quốc sang Việt Nam khiến việc tăng cường nhập khẩu máy móc, thiết bị để đầu tư cho dây truyền sản xuất.
Trong Hội nghị sơ kết hoạt động xuất nhập khẩu nửa đầu năm 2019, đại diện Cục Điều tra chống buôn lậu chia sẻ một số doanh nghiệp nhập hàng từ Trung Quốc nhưng lại ghi nhãn trong nước hoặc nước nổi tiếng khác. Vấn nạ thay mác giả xuất xứ hàng Việt đi nước ngoài cũng như lơ dụng xuất xứ các nước nhập về Việt Nam hưởng lợi đang rất phức tạp.
Cục đã có phương án khoanh vùng đối tượng có kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa Trung Quốc tâng đột biến khi xuất sang Mỹ trong thời gian qua.
Nhằm ngăn chặn việc gian lận nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa này, Hải Quan đã ra công văn đến khắp các tỉnh, thảnh phố tăng cường kiểm tra, giám sát xuất xứ với hàng nhập Trung nhưng dán nhãn Việt.
Với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, phải kiểm tra kỹ lưỡng tường tận, tỉ mỉ từ tên hàng, mẫ số hồ sơ, xuất xứ nguồn gốc hàng hóa, nhãn hàng hóa đảm baor phù hợp tên hàng, chứng nhận xuất xứ hàng hóa (nếu có).
Trường hợp hàng hóa nhập khẩu mà lại có nhãn “made in Vietnam” thì Hải quan cần hết sưc lưu ý, sác minh làm rõ. Trường hợp phát hiện giả mạo nguồn gốc, nơi sản xuất, xuất xứ hàng hóa, cần tùy thuộc mức độ, tính chất hành vi mà có thể xử lý tố tụng hình sự hoặc xư rphajt hành chính theo Luật định đã ban hành.
