Category: Thị Trường Nông Sản

Dù do diễn biến thời tiết bất lợi, mùa xoài năm nay không được mùa với người dân Sơn La nhưng người dân lại phấn khởi khi mùa xoài được giá, mức giá cao hơn so với những năm trước khá nhiều.

Thời điểm này đang vào cuối vụ thu hoạch xoài. Những vườn xoài còn sót lại đang gấp rút thu hoạch. Khắp các vườn xoài là cảnh thu hái tấp nập và nhộn nhịp thương lái thu mua xoài ở mọi ngả đường vào Mường La, Sơn La để thu mua tại vườn. Cuối mùa lượng xoài càng khan hiếm hơn thì cảnh săn mua của thương lái càng tấp nập hơn khiến người dân càng thêm phấn khởi.

Theo chia sẻ của người dân Sơn La, năm nay sản lượng xoài giảm rất thấp do thời tiết nắng nóng kéo dài khiến tỷ lệ đậu quả thấp nên để lại hậu quả kém năng suất. Tại Mường La với 1.600ha xoài đa phần trồng các giống xoài Đài Loan, xoài tượng da xanh, xoài hôi, xoài Úc…

Đổi lại với nỗi buồn không trúng mùa xoài của bà con là trúng giá xoài khi giá cao hơn nhiều so với các năm trước. Người dân không mất công đi bán mà thương lái đến thu mua tận vườn. Giá xoài tại vườn hiện dao động ở nhiều mức khác nhau với tùy giống xoài, thấp nhất là xoài hôi giá 10.000 -12.000đ/kg; xoài tượng, xoài Đài Loan giá dao động từ 18.000 – 20.000đ/kg….

Bà Hôm, chủ vườn xoài rộng hơn 1ha ở Mường Bú, Mường La cho hay, đã hơn 10 năm trồng xoài thì năm nay xoài đậu trái ít nhất dù đã chăm sóc, phân bón, thuốc phun đầy đủ. Đầu vụ xoài, hoa trổ rất nhiều, người trồng xoài đều mong chờ vụ xoài bội thu. Thế nhưng tất cả đều ngỡ ngàng khi vụ xoài không có sản lượng như mong muốn nhưng gỡ gạc lại khi xoài được giá nên gia đình bà Hôm cũng như những gia đình khác vô cùng phấn khởi.

Cũng trong niềm hân hoan ấy, gia đình bà Chiến ở tiểu khu II (Mường Bú) chia sẻ, gia đình bà trồng 3ha xoài ghép, hiện đang thu hái nốt. Dù năm nay xoài không được mùa nhưng được giá nên bán không bị lỗ.

Thông tin từ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Mường La cho biết trên địa bàn huyện xoài được xem là cây chủ lực mang hiệu quả kinht ế cao cho bà con nông dân. Cây xoài phù hợp với điều kiện khí hậu thổ nhưỡng của vùng nên phát triển rất tốt. Huyện đã vận động bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ những cây trồng hiệu quả thấp sang trồng xoài cũng như cải tạo, ghép mắt, nâng hiệu quả sản xuất và thu nhập cho bà con nông dân. Cùng với đó, ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất, liên kết trong tiêu thụ chế biến nhằm tăng giá trị cho trái xoài.

Vụ xoài năm nay do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng xoài, sản lượng không được như mong đợi. Tuy nhiên giá xoài được giá với giá bán cao nên người nông dân không bị lỗ. Đặc biệt vụ xoài này, bà con nông dân đã xuất khẩu được lượng xoài lớn, giá thu mua xoài ổn định, hứa hẹn đầu ra ổn định, tốt cho trái xoài của bà con Sơn La.

Trước tác động của dịch tả heo châu Phi hoành hành thị trường chăn nuôi nước ta, con số thống kê từ ngành chức năng cho thấy chỉ 4 tháng đầu năm 2019, con số nhập khẩu thịt lợn đã tăng cao đột biến, hơn 6.7 lần so với cùng kỳ năm trước. Do đó nếu không tính toán kỹ lưỡng về nhu cầu sử dụng thịt trong nước, nhập khẩu ồ ạt có thể biến chúng ta thành “bãi rác” chứa nhiều loại thịt và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến người chăn nuôi.

Trao đổi về thực trạng nhập khẩu thịt tăng cao, liệu chúng ta có nhất thiết phải nhập khẩu số lượng thịt lớn như vậy? Ông Nguyễn Kim Đoán – Phó chủ tịch hiệp hội chăn nuôi Đồng Nai chia sẻ, hiện dịch tả heo châu Phi diễn biến vô cùng phức tạp ở nhiểu địa phương. Theo thống kê từ cơ quan chức năng thì hiện có khoảng 2.5 triệu con lợn đã bị tiêu hủy, tương đương 7.5% đàn lợn cả nước. Tuy nhiên tại thị trường phía Nam, qua quan sát thị trường thì nguồn cung vaanc khá ổn định.

Tại chợ đầu mối lớn nhất thủ phủ heo Đồng Nai, chợ Tân Xuân, trước dịch, mỗi ngày vẫn cung cấp chừng 5.000 con heo thịt.

Do đó nguồn thịt nhập đang tăng đột biến do lo ngại nguồn cung khan hiếm bởi dịch tả đang lan rộng. Phía bắc do chăn nuôi nhỏ lẻ nên dịch lây lan nhanh và khó khắc phục triệt để. Nhưng ở phía Nam các trang trại chăn nuôi quy mô lớn nên đảm bảo hạn chế lây lan dịch bệnh. Do đó dự báo nguồn heo thịt cung ứng ra thị trường từ khu vực này không quá thiếu hụt đến mức cần nhập khẩu lớn như vậy.

Trao đổi về thực trạng một nước với ngành chăn nuôi là chủ đạo như nước ta, thịt heo chiếm đến 75 thực phẩm trong bữa ăn mà nhập khẩu quá mức như vậy liệu có thực sự hợp lý? Ông Nguyễn Kim Đoán – Đại diện cho người chăn nuôi chia sẻ. Thực sự thì không thế cấm doanh nghiệp nhập khẩu thịt heo theo cơ chế thị trường và những tính toán từ phía ngành Công thương. Tuy nhiên về phía người chăn nuôi sẽ nhận thấy chưa thực sự hợp lý. Bởi nếu khi nguồn cung thiếu hụt đôi chút do dịch bệnh thì sẽ tác động đến thị trường để giá cả có thể nhích lên, đó là động lực cho người chăn nuôi bảo vệ đàn heo của mình tránh dịch bệnh để thu lợi. Còn khi thông tin thịt nhập tràn lan, giá cả thị trường bất ổn sẽ khiến người chăn nuôi dao động tâm lý. Hiện người chăn nuôi đang căng mình cố thủ bảo vệ đàn heo để tái đàn nhưng thông tin về thịt nhập tăng khiến họ sẽ không quyết liệt cố thủ để tái đàn. Thịt nhập mà với giá thành rẻ hơn trong nước thì người chăn nuôi sẽ không có cơ hội nhận hỗ trợ thiệt hại nào di dịch bệnh.

Trao đổi về hệ lụy của việc nhập khẩu quá đà thịt heo, ông Nguyễn Kim Đoán còn băn khoăn về chất lượng thịt nhập liệu có an toàn 100% khi khâu kiểm soát của ta còn mỏng và yếu. Thực tế cho thấy cơ quan chức năng vẫn thường xuyên phát hiện những nguồn hàng thịt nhập không rõ nguồn gốc, không đảm bảo chất lượng, bốc mùi… Do đó nếu không có biện pháp kiểm soát chặt chẽ, chúng ta có thể biến thành “bãi rác” thịt nhập do nhập các loại thịt thải loại. Người tiêu dùng lúc này chính là người phải gánh chịu hậu quả.

Do vậy để khuyến khích chăn nuôi trong nước bình ổn cần hạn chế nhập khẩu. Bởi khi chúng ta khơi thông dòng chảy nhập thịt ồ ạt thì trong thời gian ngắn nó sẽ không có cách nào cản lại, thịt nhập sẽ bóp nghẹt ngành chăn nuôi trong bối cảnh dịch bệnh khó khăn chồng khó khăn này.

Hiện người chăn nuôi đang gồng mính gánh dịch, dù truyền thông thông tin giá heo nhích lên nhưng người chăn nuôi vẫn bù lỗ. Nhiều chi phí tăng cao do đội lên từ khâu chống dịch, chế phẩm sát trùng, thuốc tăng đề kháng heo… Do đó nếu phải cạnh tranh với heo nhập, giá heo không cải thiện, người chăn nuôi sẽ không còn mặn mà.

Nhập khẩu vô cùng dễ dàng do cơ chế mở thị trường nhưng làm thế nào để diều tiết bình ổn sản xuất bền vững mới là quan trọng, đó là tâm tư chia sẻ từ đại diện người chăn nuôi.

Thị trường thịt heo trong nước đang trải qua nhiều biến động do tác động của dịch tả heo châu Phi. Trước thực trạng đó, Bộ Nông nghiệp & PTNT đã phải tiến hành hội nghị nhằm tìm giải pháp bình ổn ngành chăn nuôi.

Trữ đông thịt heo sạch

Thống kê từ Bộ Nông nghiệp và PTNT cho biết tính đến ngày 12.6 có tới 55 tỉnh, thành xảy ra dịch tả heo châu Phi với trên 2.5 triệu con heo buộc phải tiêu hủy, trọng lượng ước khoảng 150.000 tấn.

Dịch tả heo châu Phi không chỉ hoành hành khốc liệt ở nước ta mà nó còn là mối nguy hiểm nhất với ngành chăn nuôi toàn thế giới. Để đối phó với tình hình này, phương án được xem là khả thi nhất trong giai đoạn này chính là trữ đông thịt heo sạch mới đảm bảo bình ổn thị trường và giảm thiệt hại cho ngành chăn nuôi.

Dịch bệnh hiện chưa có dấu hiệu chấm dứt hoàn toàn nên trong tương lai thị trường thịt heo vẫn tiếp tục bị ảnh hưởng. Nhiều địa phương chưa có chủ trương tái đàn do dịch bệnh tiếp diễn, người chăn nuôi e ngại. Nhu cầu thực phẩm của người tiêu dùng thì diễn ra hàng ngày và khó có thể nhanh chóng thay đổi sang những loại thực phẩm khác khi thịt heo là thực phẩm chủ lực trong bữa ăn. Do vậy, Chính phủ khuyến khích các địa phương có phương án dự trữ thịt heo tại chỗ, từ mọi nhà đến cơ sở kinh doanh, có điều kiện thì tiến hành dự trữ nhằm đảm bảo nhu cầu sắp tới của người tiêu dùng và đáp ứng nhu cầu thực pẩm của chính mình. Trữ thịt heo sạch cũng là giải pháp giảm áp lực lây lan heo bệnh.

Cùng với đó, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp cũng khuyến khích cùng với giải pháp trữ thịt heo sạch, người tiêu dùng nên chuyển khẩu vị thực phẩm sang các loại khác như trứng, gà, bò, thủy, hải sản… Việc cơ động sử dụng thực phẩm khác sẽ giúp không bị mất cân đối thực phẩm và không bị động nguồn cung cuối năm.

Đảm bảo giữ giống heo

Cùng với giải pháp trữ thịt heo sạch, biện pháp cần triển khai tức thời lúc này chính là trữ giống heo “ông bà, cụ kỵ” phục vụ cho tái đàn.

Thống kê từ Bộ Nông nghiệp cho thấy hiện có chừng 3.7 triệu con heo nái sinh sản với khoảng hơn 120.000 heo nái “cổ” thuộc giống Móng Cái, Yorkshire, Landrace, Duroc… Lượng heo nái của doanh nghiệp trong nước chỉ chiếm 40%, còn lại heo nái thuộc doanh nghiệp đầu tư nước ngoài.

Cùng với đó hàng năm nước ta nhập khẩu bổ sung từ 1.500 – 2.000 con heo nái nhằm sản xuất giống heo mới có năng suất, chất lượng cao.

Bộ đề xuất Chính phủ phương án hỗ trợ các chủ giữ heo giống “cổ” mức giá 500.000đ/con. Nhằm nâng cao giải pháp phòng trị bệnh như bảo vệ an toàn sinh học, sát trùng diệt mầm bệnh… đảm bảo an toàn đàn giống.

Chờ đợi hiệu quả từ Vaccine

Từ Học viên Nông nghiệp Việt Nam, một nhóm nghiên cứu, đứng đầu là PGS-TS Lê Văn Phan cùng các nhà khoa học đến từ Hàn Quốc, các cộng sự đã thử nghiệm một loại vaccine có khả năng tăng miễn dịch bệnh tật với heo. Kết quả ban đầu cho thấy những tín hiệu tích cực khác biệt giữa heo được tiêm và heo không tiêm. Nên có thể chờ đợi tín hiệu với loại vaccine này.

Vựa vải thiều Lục Ngạn Bắc Giang năm nay được giá khi thương lái Trung Quốc ồ ạt đổ sang thu mua. Dù những quy định khắt khe với quả vải vào thị trường này nhưng vải vẫn có mức giá cao kỷ lục.

Ngay từ đầu vụ vải, lãnh đạo Tỉnh đã công bố về tình hình khắt khe trong quy định nhập khẩu vải từ phía Trung Quốc. Như quy định về mã số vùng trồng do phía Trung Quốc thực hiện chứ không phải do người nông dân tự làm hay doanh nghiệp xuất khẩu phải được phía Trung Quốc cấp mã số; bao bì đựng có đầy đủ thông tin về sản phẩm, đóng gói, đơn vị nhập khẩu… Nếu không đáp ứng đủ các tiêu chí sẽ bị từ chối thông quan.

Đặc biệt vừa qua chính quyền Quảng Tây còn yêu cầu quả vải nhập khẩu vào thị trường này phải cắt cuống ngắn dưới 15cm, bỏ lá và thùng đựng cao không quá 38cm. Nếu không tuân thủ quy định, lẫn lá, cuống dài sẽ từ chối nhập.

Trước vô số các quy định khắt khe đó nhưng thực tế đang cho thấy thị trường vải thiều Lục Ngạn rất sôi động, tình hình tiêu thụ ổn định với mức giá cao kỷ lục chưa từng thấy trong nhiều năm trở lại đây.

Báo cáo của cơ quan chức năng cho thấy tình hình tiêu thụ vải trên địa bàn năm 2019 cho thấy đến hết 10.6 toàn tỉnh đã tiêu thụ chừng hơn 51 nghìn tấn vải với doanh thu ước đạt 1.740 tỷ đồng.

Thị trường tiêu thụ của vải thiều Bắc Giang gồm cả thị trường trong nước và thị trường xuất khẩu. Thị trường nội địa chủ yếu là tiêu thụ vải tươi khắp các tỉnh, thành, trong đó tập trung là khu vực các tỉnh phía Bắc như thành phố lớn Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng và khu vực miền Trung, phía Nam như Huế, Đà Nẵng, TPHCM…

Tại các thị trường quốc tế, vải thiều Bắc Giang chủ yếu được xuất khẩu sang các nước như EU, nước Nga, nước Mỹ, Canada, Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Hàn Quốc, Úc, Singapore… Đặc biệt Trung Quốc là thị trường chủ lực.

Tính đến thời điểm này ước có gần 300 thương nhân Trung Quốc sang Bắc Giang đặt liên kết với thương nhận Việt tạo vựa thu mua hàng để xuất sang Trung Quốc. Hiện trên toàn tỉnh tập trung hơn 500 điểm thu mua vải lớn, nhỏ và tập trung chủ yếu ở các huyện Lục Ngạn và Lục Nam.

Giá vải thiều năm nay ở mức ổn định cao, không có biến động đi xuống. Thời điểm 10.6, giá vải ở ngưỡng từ 35.000 – 65.000đ/kg, trong đó chính vụ giá từ 35.000 – 55.000đ/kg, vải chín sớm ở ngưỡng cao hơn từ 45.000 – 65.000đ/kg. Nhiều thời điểm cao điểm vải chín sớm, mã đẹp có mức giá cao 70.000đ/kg.

Mức giá này được nhận định đạt mức giá cao kỷ lục so với thời điểm nhiều năm trước và dự báo sẽ không giảm mà tiếp tục giữ mức ổn định đến hết vụ. Một trong số nguyên nhân khiến vải năm nay được giá cao là do vải năm nay mất mùa, sản lượng vải ước tính chỉ bằng một nửa so với vụ vải năm trước. Do vậy nguồn cung không quá dồi dào này đã khiến vụ vải Bắc Giang được giá.

Những ngày này khu vực phía Nam đang gồng mình chống dịch tả heo châu Phi với diễn biến vô cùng phức tạp. Kéo theo biến động giá thịt heo trên thị trường có chiều hướng đi xuống.

Giá heo đi xuống

Nguy cơ lây lan dịch tả heo châu Phi luôn trong tình trạng “báo động” tại khu vực phía Nam những ngày này. Địa phương đầu tiên xuất hiện dịch tả heo châu Phi là Đồng nai rồi đến Bình Phước và tiếp tục lây lan ra nhiều tỉnh thành như Bình Dương, Hậu Giang, Vĩnh Long… Số lượng heo bệnh tiêu hủy tại Bình Dương là 1.000 con, Hậu Giang là 1.200 con và Bình Phước là 142 con.

Dù TPHCM đang khống chế tốt dịch bệnh để không lây lan nhưng không khỏi khiến người tiêu dùng hoang mang, lo lắng nên tâm lý e ngại sử dụng thực phẩm từ heo hay các sản phẩm chế phẩm từ heo cũng bị hạn chế.

Một bộ phận người tiêu dùng chuyển hướng từ chợ truyền thống vào siêu thị để mua thịt heo đảm bảo an toàn. Tuy nhiên lượng tiêu thụ thịt heo vẫn giảm hơn so với trước đó.

Hiện, giá heo hơi đã đi xuống ở ngưỡng khoảng 38.000đ/kg. Tại Đồng Nai, mức giá giảm chỉ còn 36.000đ/kg; Cà Mau giá heo hơi là 35.000đ/kg.

Tại các chợ dân sinh như chợ Thị Nghè (Bình Thạnh); chợ Hoàng Hoa Thám (Tân Bình)… giá thịt heo được bán ở mức phổ biến là 85.000đ/kg với thịt đùi heo; giá 100.000đ/kg với thịt ba rọi; giá 60.000-70.000đ/kg với xương heo; giá 45.000-50.000đ/kg với gan heo.

Người dùng không nên quay lưng, chọn thịt heo an toàn

Theo đại diện Ban Quản lý an toàn thực phẩm TPHCM chia sẻ, dịch tả heo châu Phi là bệnh truyền nhiễm do virut gây ra, có thể xảy ra với mọi loại heo và lây lan nhanh do tiếp xúc trực tiếp mầm bệnh. Bệnh lây nhiễm có thể gây chết 100% số heo bị nhiễm nhưng dịch tả heo châu Phi hoàn toàn không lây sang người. Do vậy người dùng không nên quay lưng với thịt heo mà cần nhận biết để lựa chọn thịt heo an toàn theo những đặc điểm được khuyến cáo.

TPHCM đang quyết liệt ngăn chặn, phòng ngừa để dịch tả heo châu Phi chưa xảy đến với các hộ chăn nuôi trên địa bàn. trong nhiều biện pháp ứng phó có giải pháp lựa chọn nguồn cung thịt heo đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng toàn thành phố.

Người tiêu dùng có thể chọn mua heo an toàn với sản phẩm thịt đảm bảo nguồn gốc rõ ràng. Cần nhận biết dấu hiệu của thịt đảm bảo như quan sát vẻ bề ngoài sẽ thấy thịt đảm bảo màu đỏ tươi đặc trưng, màng khô, không dính nhớt hay không có tạp chất lạ; đảm bảo mùi bình thượng và độ rắn. Thịt khi cắt có màu sắc bình thường, khô, sáng, có độ rắn và đàn hồi tốt. Sử dụng ngón tay ấn vào thịt có đàn hồi, không để lại vết lóm ngón tay ấn và không bị dính. Trong xương chứa tủy có màu trong, có độ đàn hồi, tủy bám chặt không tách rời xương. Lựa chọn thịt tại cơ sở giết mổ uy tín, chuyên nghiệp, không sử dụng thịt tại những lò mổ thủ công gần khu vực chuồng nuôi. Khi chế biến cần sử dụng thịt heo nấu chín kỹ.

Tại ĐBSCL, khi giá mít Thái tăng cao cũng là lúc người dân đổ xô tự phát thay thế các loại cây tròng khá bằng mít Thái khiến diện tích gia tăng nhanh chóng. Tuy nhiên vô số bài học cung, cầu với nhiều loại cây trồng đang tạo ra mối lo với chính loại cây trồng mít Thái này.

Khu vực này hiện đang chiếm diện tích mít Thái lớn nhất cả nước lên đến 10.000ha trên tổng diện tích toàn quốc chỉ là 26.000ha. Có nhiều thời điểm mít Thái là nguồn thu nhập giúp nông dân đổi đời nhanh chóng sau vài vụ thu hoạch khi giá mít Thái lên đỉnh cao 60.000đ/kg. Với múc giá đó, mỗi ha mít Thái cho thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm.

Thế nhưng lợi nhuận trước mắt với cây mít Thái và hành động chuyển đổi cơ cấu cây trồng tự phát trên diện rộng đang cảnh báo về một kết cục người nông dân sẽ là người gánh chịu thiệt hại khi điệp khúc “cung vượt cầu”, “thừa hàng, dội chợ” cần “giải cứu” sẽ lặp lại.

Hiện tại, thị trường xuất khẩu mít Thái của nước ta chủ yếu xuất sang Trung Quốc. Bài học với thị trường này đã quá nhiều loại trái cây gặp cơn bĩ cực, rớt giá thê thảm. năm 2015 là trái cam sành lên giá đỉnh điểm 45.000đ/kg khiến bà con nông dân các tỉnh Vĩnh Long, Cần Thơ, Hậu Giang… bỏ lúa trồng cam. Đến khi thị trường dư thừa không thể tiêu thụ, cam sành mắc bệnh … giá rớt thê thảm. Hay năm 2018 với thanh long, khi phía thương lái Trung Quốc không thu mua, giá thanh long giảm cả chục lần, thanh long chất đống cho bò ăn.

Trung Quốc là thị trường tiềm năng trong xuất khẩu trái cây của nước ta. Nhưng thị trường này cũng ngày càng khó tính và khắt khe hơn trong các quy định siết chặt nhập khẩu tiểu ngạch snag chính ngạch.

Ghi nhận của tổ chức FAO cho hay, Trung Quốc cũng đang phát triển diện tích mít lên đến 180.000ha. Các cơ quan chức năng theo đó cần thông tin đến người nông dân để nắm bắt thị trường nhằm có hướng sản xuất phù hợp.

Với những địa phương người dân đổ xô trồng mít Thái, Bộ Nông nghiệp đã có công văn yêu cầu cần quan tâm, chấn chỉnh tình trạng này.

Diện tích mít Thái đang tăng chóng mặt nhưng giá mít Thái đang có xu hướng giảm. Với mít Thái loại 1 đang đạt mức giá 35.000đ/kg, mức giá này hiện vẫn đang cho bà con thu nhập tốt hơn trồng lúa.

Tại ĐBSCL, mít Thái có thể được đánh giá là loại cây ăn trái nhiều lợi thế nhưng hành động tự phát thay thế không theo quy hoạch sẽ dẫn đến cung vượt cầu, nguy cơ sản phẩm đến kỳ thu hoạch không bán được.

Việc người dân cứ chạy đua giá cao đổ xô trồng, giá thấp thì chặt đi đang trở thành mối lo với xu hướng phát triển bền vững. Bởi phần thua thiệt trước tiên người nông dân là người gánh chịu. Giá mít tăng vừa qua không có cơ sở nào khẳng định sẽ kéo dài mãi mãi bởi người dân chỉ bán tại vườn, không có bất kỳ ký kết thỏa thuận hợp tác nào. Sự may rủi với mít Thái cũng rất rõ, hệ lụy khi bùng phát tự phát chính là nông sản ế, thừa không người thu mua.

Không ít lần thực trạng này đã xảy ra với hành, dưa hấu, chuối, khoai lang, cà rốt, thanh long… khiến người dân cả nước phải chung tay “giải cứu”.

Bài học không chỉ với các loại cây, con ở đây chính là cần sự thay đổi tư duy của người nông dân để phát triển bền vững. Người dân cần tỉnh táo chọn cách làm căn cơ. Thay vì manh mún, cần sự liên kết với doanh nghiệp để sản xuất theo tín hiệu thị trường.

Nhà nước cũng cần có những hỗ trợ quy hoạch, thị trường, liêt kết, ưu đãi tín dụng… để sản xuất bền vững, tránh “phập phồng” với xuất khẩu tiểu ngạch.

Dịch tả heo châu Phi đã “ghé thăm” thủ phủ heo lớn nhất khu vực Đông Nam Bộ là Đồng Nai. Những ngày này giá heo ở đây “nhảy múa” với ngưỡng từ đỉnh trên 40 ngàn đồng/kg rớt thê thảm xuống 30 ngàn đồng/kg. Chính phủ và tỉnh đã có những biện pháp hỗ trợ người chăn nuôi thì giá heo lại tích cực tăng lên.

Ông Hùng ở xã Gia Tân 2 (Thống Nhất, Đồng Nai) như người mất hồn khi chỉ trong vòng 3 ngày gia đình ông mất đến gần nửa tỷ đồng do giá heo “nhảy múa” chóng mặt. Với trại lợn thịt 500 con gần đến thời điểm xuất chuồng thì xuất hiện nguồn tin ổ dịch bùng phát tại Đồng Nai đã khiến giá heo hơi rớt xuống hơn 10 giá, từ 40 ngàn đồng/kg hạ xuống còn 30 ngàn đồng/kg. Dịch chưa đến nhưng vì tin đồn khiến người mua chê thịt lợn chợ, người nuôi thì ồ ạt bán tháo gấp còn thương lái mua chẳng kịp.

Thông tin ổ dịch chính thức xuất hiện cũng là lúc ông Hừng xuất hết trang trại lớn với gần 50 tấn, bán tháo được đàn lợn ông Hùng cũng mừng thầm vì không lỗ, dự định “treo” chuồng nghri ngơi chờ qua cơn bão dịch. Nhưng trớ trêu khi sau 3 ngày ông Hùng bán tháo đàn lợn giá 30 ngàn đồng/kg, giá lợn bất ngờ quay đầu tăng trở lại ngưỡng 40 ngàn đồng/kg. Nhẩm tính ông Hùng xót xa khi mất đứt nửa tỷ chỉ trong 3 ngày.

Giá heo “nhảy múa” khiến thương lái cũng tất bật. Ông Diệp, một lái lợn vùng chăn nuôi Thống Nhất cho hay cứ có thông tin dịch là lập tức người nuôi bán tháo mà thị trường thì người mua chững lại nên giá cả lên xuống cao thấp thất thường. Trong những ngày này, với thông tin dịch bệnh, giá heo cũng lên xuống thất thường, nhiều hộ chăn nuôi mất cả trăm triệu, cả tỷ đồng. Không chỉ giá heo hơi mà heo giống cũng lên xuống khi thì chạm đáy 1 triệu đồng/cặp, bán chả ai mua khi thì lại tăng lên 2 triệu đồng mỗi cặp.

Theo đại diện Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai cho hay thị trường heo “nhạy cảm” với thời sự. Khi thông tin địa phương xuất hiện dịch giá heo hơi lao dốc nhưng khi thông tin Chính phủ và các cơ quan Bộ, ngành địa phương vào cuộc với chính sách hỗ trợ thì giá heo tăng trở lại.

Tuy nhiên trước tình hình dịch tả heo châu Phi tại Đồng Nai, ổ dịch đa phần xuất hiện ở các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Do đó chính quyền đóng vai trò quan trọng trong tuyên truyền phòng dịch tới các hộ. Đặc biệt cần tăng cường kiểm soát với các điểm giết mổ tự phát nhỏ lẻ để ngăn chặn nguy cơ lây lan.

Đại diện Ủy ban tỉnh cũng kiến nghị hiện tình trạng giết mổ lậu đang phổ biến là yếu tố gây lây lan dịch bệnh. Nếu chỉ phạt hành chính thì không đủ sức răn đe nên cần có chế tài xử phạt nặng. Hơn thế Đồng Nai là tỉnh tự cân đối ngân sách nên lãnh đạo tỉnh cũng kiến nghị không hỗ trợ với nhóm đối tượng là doanh nghiệp và trại chăn nuôi gia công cho doanh nghiệp bởi chi phí sẽ quá lớn.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp trong chuyến làm việc thị sát về tình hình phòng dịch cũng chỉ đạo địa phương cần sát sao với kịch bản phòng dịch sát thực hiệu quả đồng bộ.

Tây Nguyên mảnh đất nông nghiệp màu mỡ trong những năm gần đây liên tiếp gặp khó, rơi vvaof tình trạng thất thủ với thủ phủ cà phê, hồ tiêu, người nông dân rơi vào bế tắc. Hướng đi mở cửa liên kết kết doanh nghiệp – nhà nông những tưởng sẽ mang lại tín hiệu khởi sắc nhưng đã thất bại khiến tiềm năng nông nghiệp Tây Nguyên bị lãng phí.

Với thiên nhiên khí hậu ưu đãi, cao nguyên Măng Đen, Kon Plông được xác định là vùng trọng điểm đầu tư nông nghiệp của tỉnh. Với tổng 49 dự án trên quỹ đất rộng 1.400ha với vốn đăng ký lên đến 1.600 tỷ đồng là một tiềm năng mạnh mẽ để đánh thức vùng đất này nhưng thực tế hoàn toàn trái ngược. Măng Đen hiện tiêu điều, héo úa như vùng đất “chết” với những dây cà chua khô héo, những nhà màng hoang lạnh, những triền đồi lở lói.

Ông Trần Xuân Ngọc, một người dân địa phương vô cùng bức xúc khi doanh nghiệp hầu như chỉ làm để đối phó, đất ủi rồi bỏ không. Họ đối phó rao sao, bây giờ trồng đủ các loại rau quả không giống mục đích ban đầu. Mà đất san ủi sạch sẽ thì không thể gọi là bỏ hoang.

Nhìn vẻ bề ngoài tưởng chừng hoang tàn vậy nhưng bên trong các dự án nông nghiệp đó lại không hề như vậy. Ở đó đang ẩn chứa một làn sóng ngầm sôi sục với các hoạt động cho thuê, sang nhượng, bán đất dự án… Một chủ dự án tiết lộ, việc đầu cơ phổ biến hơn bởi đầu tư nông nghiệp ruit ro, gian nan còn đầu cơ sẽ dễ dàng sang tay, lợi nhuận nhanh và nhiều.

Ngoài những doanh nghiệp làm nông như làm xiếc, chỉ xí phần giữ chỗ hàng ngàn ha đất để đó rồi đầu tư nhỏ giọt chờ bán kiếm lời, nơi đây còn không ít những doanh nghiệp thừa tam vọng, thiếu thực tế. Với chủ trương chuyển đổi 100 nghìn ha rừng sang cây cao su, doanh nghiệp bỏ ngoài tai tất cả khuyến cáo của các nhà khoa học. Doanh nghiệp cho rằng cao su dễ trồng, lợi nhuận cao nên đầu tư bằng mọi giá nhưng thực tế không phải vậy. Đại diện công ty cao su thừa nhận cao su rừng nghèo là một thất bại lớn. Những diện tích chết rồi đều không phù hợp, nếu để lại cũng khó khai thác vì manh mún, nhỏ lẻ.

Không chỉ méo mó với những đại dự án như diễn xiếc, nền nông nghiệp Tây Nguyên còn bị tiêm chích nọc độc của những hành vi đầu tư lừa đảo, liên kết trục lợi. Liên tục từ những năm 2013 đến nay nơi nào cũng xuất hiện những loại hình doanh nghiệp liên kết cùng nông dân trồng chanh dây, bí, chuối, gấc, gừng… với hệ quả là mùa thu hoạch đầy đồng nhưng chẳng thấy tăm hơi doanh nghiệp đâu, bỏ mặc nông dân ngụp lặn trong đống nông sản mà ăn chẳng được, bán cũng chẳng song.

Đại diện cơ quan chức năng cũng chia sẻ những thiệt hại với loại hình liên kết gây hoang mang, mất lòng tin của người nông dân bởi khi quy trách nhiệm luôn rơi vào ngõ cụt do hợp đồng không đủ chặt chẽ. Tìm được doanh nghiệp liên kết có tầm, có tâm thật khó.

Trông chờ doanh nghiệp liên kết ở Măng Đen hiện nay không khác gì tình trạng “trời hạn mong mưa”. Khi doanh nghiệp nhà nước thì trì trệ, doanh nghiệp tư nhân thì đầu cơ nhiều hơn đầu tư, diễn xiếc hơn làm nông càng khiến người dân thêm rối rắm. Nhiều doanh nghiệp, dự án lướn cũng thể hiện tầm manh mún chẳng khác nào người nông dân khi hết phá cây này trồng cây nọ.

Tại Diễn đàn kinh tế tư nhân 2019 do Chính phủ vừa tổ chức, một số đại biểu bêu ý kiến Nhà nước cần làm tâm điểm trong chuỗi liên kết với nông nghiệp Tây Nguyên để xây dựng một môi trường đầu tư lành mạnh với đủ luật chơi, chế tài và trọng tài.

Đầu năm 2019, ghi nhận “cửa hẹp” của rau quả nước ta khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc khi chúng ta chỉ đi đường chính ngạch với những yêu cầu khắt khe trong thủ tục thông quan tại cửa khẩu.

Những năm gần đây, xuất khẩu tau quả đang có những bước bứt phá ngoạn mục với kim ngạch xuất khẩu ngày càng tăng và năm 2018 ghi nhận thành công với kim ngạch đạt gần 4 tỷ USD.

Thế nhưng sang đầu năm 2019 đang ghi nhận sự đi xuống của ngành khi thị trường lớn Trung Quốc đang gặp khó. 4 tháng đầu năm nay đang ghi nhận kim ngạch xuất khẩu rau quả chỉ đạt 680 triệu USD, giảm 6.4% giá tri so với cùng kỳ năm trước.

Thống kê từ Tổng cục Hải quan cho thấy hai tháng đầu năm nay xuất khẩu rau quả chỉ đạt trên 585 triệu USD, giảm 9.7% so với cùng kỳ năm trước. Phía Hiệp hội rua quả đánh giá nguyên nhân sụt giảm trong xuất khẩu hai tháng đầu năm do dịp nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài và đồng thời trùng thời điểm thu hoạch một số loại rau quả Trung Quốc như dưa hấu, thanh long.

Hơn thế xuất khẩu gặp khó khi thị trường chiếm 74% thị phần xuất khẩu rau quả của nước ta là Trung Quốc đang áp dụng những quy định ngặt nghèo trong truy xuất nguồn gốc rau quả. Rau quả nước ta chỉ xuất khẩu chính ngạch trên tuyến biên giới và phải làm thủ tục thông quan tại cửa khẩu được chỉ định.

Cơ quan chức năng thừa nhận Trung Quốc đang thay đổi nhiều quy định với hoa quả nước ta như tiêu chuẩn về yêu cầu kỹ thuật, quy định an toàn nguyên liệu; quy định kiểm dịch an toàn thực phẩm, đăng ký mã số vùng trồng, yêu cầu bao gói, vận chuyển đảm bảo vệ sinh không nhiễm côn trùng gây hại…

Đặc biệt, từ 1.10.2019, những lô hàng thực phẩm vào Trung Quốc phải đảm bảo có chứng nhận an toàn thực phẩm do cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu cấp cho lô hàng.

Không chỉ thị trường Trung Quốc giảm mạnh, nhiều thị trường Đông Nam Á cũng sụt giảm như Malaysia giảm 52%; Thái Lan giảm 31% so với cùng kỳ năm trước. Những sụt giảm này ảnh hưởng đến toàn kim ngạch xuất khẩu của ngành trong quý I năm 2019.

Đến nửa cuối tháng 3, nhiều tín hiệu xuất khẩu rau quả đã khởi sắc nên không còn tình trạng ảm đạm, đây là tín hiệu vui với ngành rau quả. Nhờ đó mà cả Quý I năm 2019, xuất kahaur rau quả đạt gần 948 triệu USD, giảm so với năm trước chỉ 2.1%.

Cơ quan chức năng cũng thông tin, với thị trường truyền thống xuất khẩu rau quả đang sụt giảm nhưng lại ghi nhận khởi sắc tại những thị trường khó tính.

Trong quý I, 2019, xuất khẩu rau quả sang Úc tăng 54.4%; sáng thị trường UAE tắng 47.2%; sang Hàn Quốc tăng 30.9%; sang Hà Lan tăng 25.9%; sang Mỹ tăng 10%…

Con số này cho thấy khả năng tiếp cận thị trường khó tính của rau quả Việt ngày càng cải thiện.

Vừa qua, ngày 10.4, tỉnh Đồng Tháp phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp tổ chức lễ công bố xuất lô xoài đầu tiên sang Mỹ. Trái xoài Việt hiện đã có mặt tại thị trường 40 nước như Châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand… và giờ đây vào Mỹ.

Những năm qua ghi nhận các mặt hàng nông sản, đặc biệt là trái cây nước ta đang ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường thế giới nhờ chất lượng cao, giá cả cạnh tranh với sự vào cuộc của doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nói về thị trường Trung Quốc đại diện cơ quan chức năng nhận định quy định từ nước này ngày càng khó. Do vậy doanh nghiệp Việt cần nâng cao năng lực để đáp ứng tiêu chuẩn. Cần thay đổi từ kiểm tra khâu cuối sang giám sát toàn bộ chuỗi. Đồng thời nâng cao nhận thức về chất lượng và an toàn sản phẩm.

“Cao su xanh nhưng đời mình không xanh”! Đó là nỗi niềm tâm sự chung của những người trồng cao su tại Sơn La khi sau hơn chục năm chăm bẵm, chờ đợi thu “trái ngọt” nhưng lại khiến người trồng lâm cảnh khốn đốn khi thất thu từ loại cây này.

Cách đây hơn 10 năm, loại cây cao su được đưa về khu vực Sơn La và các tỉnh Tây Bắc và được định giá tương lai phát triển không khác gì các vùng Đông Nam Bộ. Cây cao su mang lợi ích kép khi vừa cho giá trị kinh tế cao, vừa có chức năng của rừng phòng hộ, chống xói mòn, bảo vệ đất trước thiên tai…

Thế nhưng từ đó đến nay, hơn 10 năm cao su phát triển xanh tốt nhưng lại khiến người trồng lâm cảnh khốn đốn khi thất thu và trăn trở với câu hỏi có tiếp tục đợi chờ? Chính quyền sẽ có hướng như thế nào khi người dân vẫn loay hoay với cây cao su?

Trong căn nhà sàn trống hoác, tuềnh toàng với tường đất, chị Thuông, người dân tộc Thái, bản Củ Pe, Mường Bon, Mai Sơn, Sơn La rầu rĩ than thở, phải chi trước đây gia đình không góp đất làm cây cao su thì giờ đã có nhà khang trang cho các con ở, không túng bấn như hiện nay.

Vào thời điểm cách đây hơn 10 năm, 2008, chính quyền vận động dân tham gia góp đất trồng cao su trong một viễn cảnh tươi sáng về cây cao su mang lại giá trị kinh tế cao, chu thu nhập tốt. Nghe vậy gia đình chị Thuông đã góp 1ha đất trồng cao su, mỏi mòn chờ đợi, 8 năm, 10 năm và giờ là 11 năm cây cao su chưa được đưa vào khai thác, đồng nghĩa gia đình chị chua được đồng lợi nhuận nào, cuộc sống vô cùng khó khăn. Chồng chị đã phải bỏ nhà máy cao su vì lương thấp, cả nhà 5 miệng ăn giờ trông chờ vào tiền làm mướn của vợ chồng chị.

Cũng trong tình cảnh trớ trêu ấy, gia đình chị Thân, bản Củ Pe đã bỏ không làm công nhân cho công ty cao su 2 năm nay. Mang góp toàn bộ 2 ha đất trồng cao su mong cuộc sống tốt đẹp nhưng nay “vỡ mộng” với thứ cây này, chỉ muốn lấy lại đất trồng ngô, khoai, sắn để có thu nhập đều, cuộc sống đỡ chật vật. Chị Thân phàn nàn, ban đầu trồng họ nói cao su là cây xóa đói giảm nghèo nhưng càng trồng dân càng nghèo thêm. Bà con giờ ai cũng muốn lấy lại đất trồng khoai, sắn thôi.

Với nhiều hộ trồng cây cao su đã cho khai thác mủ cũng chẳng khá khẩm hơn là bao. Ông Sươn, bnar Hụm, Mường Khiêng, Thuận Châu cho hay, vườn cao su nhà ông đã cho khai thác sau chục năm chăm sóc. Nhưng những năm đầu, bình quân mỗi tháng chỉ thu hoạch được 1.5 tạ mủ cao su, giá bán 3.7 triệu đồng/tạ, mỗi tháng ông chỉ thu được 600.000đ. trừ bảo hiểm chỉ còn 300.000đ. Với 5 nhân khẩu gia đình thì thu nhập này không biết sống sao. Nhiều hộ trong bản ông đã chả thiết tha với cao su, bỏ đi làm mướn cũng kiếm tiền trăm mỗi ngày.

Trước đây, năm 2011, tỉnh Sơn La đã có Nghị quyết 363 với chính sách phát triển cây cao su trên địa bàn. Theo đó những hộ góp đất trồng cao su không đủ 1ha hoặc trên 1ha nhưng không có lao động tham gia tại công ty cao su Sơn La sẽ được hỗ trợ vốn 3 triệu đồng trong 7 năm. Nhưng tính đến nay đã 8 năm sua Nghị quyết được ban hành mà nhiều vùng bà con vẫn không hề nhận được hỗ trợ này.

Đại diện chính quyền xã Mường Khiêng, Thuận Châu cho hay, thực tế đến thời điểm này bà con trồng cao su đã gần chục năm nhưng chưa nhận được hỗ trợ nên cuộc sống vô cùng khó khăn. Do vậy mong cấp trên tạo điều kiện thực hiện chính sách.

Suốt chục năm tròi dòng dã, mòn mỏi chờ đợi dưới tán cao su nhưng tương lai của loại cây này còn đang ở xa tít. Nhiều vùng cao su đã 10 tuổi nhưng chưa cho khai thác, khai thác hiệu quả thấp. Đã vậy người dân còn chưa nhận được hỗ trợ nào từ chính quyền khiến người dân hao mòn niềm tin với loại cây đang khiến họ “sống dở, chết dở” này. Không ít người đã phải thốt lên “Cao su xanh nhưng đời mình không xanh”!