Category: Thị Trường Nông Sản

Trên địa bàn Thừa Thiên Huế đang gặp phải tình trạng thương lái thu mua vỏ thông ồ ạt khiến người dân đổ xô khai thác. Những rừng thông còn sót lại đang đứng trước nguy cơ bị bức tử.

Đổ xô vào rừng lấy vỏ thông

Trước cơn lốc chuyển đổi cơ cấu cây trồng kinh tế với keo lai, tràm hoa vàng, những rừng thông hiếm hoi sót lại ở Huế giờ đây lại đứng trước nguy cơ bị bức tử, đang chết dần chết mòn do người dân đổ xô khai thác vỏ bán cho thương lái.

Tại khu vực rừng thông của HTX Hương Thọ (Hương Trà, Huế), nơi thượng nguồn sông Hương, hàng ngày có cả chục người dân đổ về đây khai thác vỏ thông. Có những thời điểm cao điểm, lượng người đổ về đây lên đến cả trăm người đồng loạt săn lùng khai thác vỏ thông bán cho thương lái. Dù thời tiết nắng nóng nhưng không chỉ thanh niên mà cả người già khắp trong địa phương lẫn các khu vực xung quanh đều đổ về đây để lấy vỏ thông.

Thương lái thu mua vỏ thông cho mục đích gì?

Những cây thông ồ ạt bị dân “tùng xẻo” lớp vỏ áo bên ngoài, chỉ còn chờ chết khô để lấy hết vỏ phía trong. Không những thế, người dân còn lợi dụng khi chủ rừng vắng mặt trong những dịp đêm tối, nghỉ lễ… không ngần ngại “tùng xẻo” cả những cây thông đang sống tươi tốt, khỏe mạnh. Tiểu xảo để lấy vỏ thông của những người dân này là chặt lớp da vỏ gần gốc của thông để cây thông chết dần, chết khô rồi bóc hết vỏ mang về bán.

Ông H, một người đi khai thác vỏ thông không ngần ngại giấu giếm, chia sẻ, lấy thông khô mãi rồi cũng hết. Nhưng nhu cầu thương lái mua rất lớn nên những rừng thông đang sinh trưởng tốt vào “tầm ngắm” mục tiêu của người dân đi lấy vỏ. Dù làm vậy là vi phạm pháp luật, gây thiệt hại tài sản, ảnh hưởng cảnh quan môi trường nhưng không ít người vẫn làm.

Qua tìm hiểu được biết vỏ thông người dân khai thác về bó lại rồi đóng thành những bao tải lớn, chất thành đống dọc đường lớn chờ thương lái đến thu gom. Mỗi cân vỏ thông khô người dân bán cho thương lái từ 1.500 – 1.800đ. Không ít gia đình huy động cả nhà thu gom được vỏ thông lên đến con số cả tấn hàng.

Nhiều người nói thu gom vỏ thông để bán cho cơ sở trồng phong lan làm giá thể cho hoa sinh sống. Nhưng cũng không ít người cho hay việc người dân thu gom vỏ thông ồ ạt do thương lái Trung Quốc thu gom. Còn mục đích họ mua sử dụng vào việc gì thì không ai biết.

Đại diện HTX Hương Thọ xác nhận thực trạng người dân ồ ạt vào rừng khai thác vỏ thông do đơn vị quản lý, kể cả tình trạng xâm hại cả thông vẫn đang tươi tốt. Nhưng việc thương lái thu gom mua vỏ thông khô cho mục đích gì thì không ai biết.

Đại diện Chi cục Kiểm lâm tỉnh chia sẻ, việc khai thác vỏ thông khô ồ ạt bán cho thương lái này là điều bất thường, chua từng xảy ra tại địa bàn. Đơn vị này sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan, chủ rừng tiến hành kiểm tra, xử lý và bảo vệ rừng thông ít ỏ còn sót lại.

Tin đồn dịch tả heo châu Phi lan truyền ở Đồng Nai đã khiến tình hình tiêu thụ lợn tại địa bàn bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Không chỉ tại Đồng Nai mà trên nhiều tỉnh, thành khu vực lân cận giá heo cũng quay đầu giảm. Hiện tại mức giá heo hơi phổ biến ở ngưỡng 40.000 – 44.000đ/kg.

Heo hơi giảm giá chung từ 1.000 – 2.000đ

Thông tin thị trường cho thấy mức giá heo hơi ở khu vực Đông và Tây Nam Bộ đều đồng loạt giảm trong mấy ngày gần đây. Tại những tỉnh như Long An, Tây Ninh, Trà Vinh, mức giá heo hơi đa phần giảm hơn trước 2.000đ xuống ngưỡng còn 40.000 – 45.000đ/kg.

Riêng với khu vực tỉnh Đồng Nai là nơi tin đồn dịch tả heo châu Phi lan ra thì giá heo hơi đã sụt giảm sâu hơn, chỉ còn từ 39.000 – 42.000đ/kg, giảm hơn 3.000đ/kg so với thời điểm trước đó.

Đại diện Hiệp hội Chăn nuôi tỉnh Đồng Nai nhận định, giá heo hơi trên địa bàn tỉnh đang biến động, sức tiêu thụ thịt heo đang giảm khiến người chăn nuôi đangv ào thế gặp khó. Nguyên nhân của tình trạng trên do tin đồn thất thiệt về dịch tả heo châu Phi xuất hiện tại một số địa phương trong vùng khiến người tiêu dùng hoang mang, sức tiêu thụ giảm.

Thực tế, chưa có bất kỳ thông tin chính thức nào từ chính quyền, ngành chức năng tỉnh về tình trạng xuất hiện dịch tả heo châu Phi trên địa bàn. Mà tất cả thông tin chỉ xuất heinej từ tin đồn thứ thiệt tại mạng xã hội.

Nhiều tỉnh, thành khu vực phía Nam như TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Kiên Giang… thương lái cũng thu mua heo ở ngưỡng phổ biến từ 42.000 – 45.000đ/kg. Khu vực các tỉnh Cà Mau, Cần Thơ, Vũng Tàu… mức giá nhỉnh hơn ở ngưỡng từ 46.000 – 48.000đ/kg.

Tại những chợ đầu mối chủ chốt tại TPHCM, thương nhân cũng chia sẻ lượng heo về chợ đạt 5.300 con và không thuận lợi cho công việc buôn bán.

Trước những diễn biến phức tạp của dịch tả heo châu Phi, Các ngành chức năng tại TPHCM đã đề xuất những biện pháp ứng phó dịch bệnh. Đưa ra những chính sách hỗ trợ thiệt hại cho người nuôi ở ngưỡng 80% so với giá heo trên thị trường tại những vùng dịch bệnh xảy ra.

Với các loại lợn đực, lợn nái giống khai thác tại hộ chăn nuô i nhỏ lẻ hay trang trại, mức hỗ trợ sẽ từ 1.5 lần. Với lợn giống, lợn bố mẹ tại cơ sở sản xuất sẽ nhận mức hỗ trợ từ 2 lần so với các loại lợn thịt tính ở thời điểm dịch bệnh.

Trái ngược với xu hướng thịt heo giảm tại miền Nam, tại miền Bắc những ngày nay đang có xu hướng ổn định và tăng nhẹ với mức tăng giá từ 1.000 – 2.000đ/kg tùy từng địa phương như Hà Nội, Hà Nam, Hải Dương, Hào Bình, Sơn La, Nam Định, Hưng Yên, Hải Phòng… một vài nơi giá cũng không tăng, duy trì ổn định ở ngưỡng mức giá thấp như ở Thái Bình, Ninh Bình, Thái Nguyên, Bắc Giang… mức giá lợn hơi ổn định ở ngưỡng từ 30.000 – 32.000đ/kg.

Khu vực miền Bắc ghi nhận giá heo hơi cao ở một số khu vực như tỉnh Sơn La, Lai Châu đang dao động ở ngưỡng từ 40.000 – 42.000đ/kg.

Sau thời gian tăng trưởng, hiện kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt vào thị trường trung đang giảm sút. Nguyên nhân của tình trạng này đang được nhìn nhận khi quốc gia đông dân nhất thế giới này đang thực hiện chính sách siết chặt nhập khẩu tiểu ngạch.

Thống kê của Bộ Nông nghiệp cho thấy, thị trường Trung Quốc không chỉ đóng vai trò với kim ngạch xuất khẩu rau quả lớn nhất của nước ta mà thị phần ngày càng tăng trong cơ cấu xuất khẩu toàn ngành rau quả.

Từ năm 2013, thị phần xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc mới là con số 28% thì năm 2014 tăng 30%; sang năm 2015 tăng vượt bậc lên 65% và hai năm kế tiếp lần lượt tăng lên 70.8 và 75.7%.

Xét về chỉ tiêu kim ngạch xuất khẩu thì năm 2018, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 2.78 tỷ đô, tăng hơn năm trước 5.03%. Còn kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc năm 2017 đạt 2.65 tỷ đô, tăng 52.43% so với năm 2016. Mức tăng trưởng ngảy vọt này chứng tỏ tầm quan trọng của thị trường Trung Quốc. Ghi nhận những gia đoạn trước đó với những con số đều năm sau tăng cao hơn năm trước.

Thế nhưng năm 2019, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang thị trường tỷ dân này đang đảo chiều khi ghi nhận bước sụt giảm trong kim ngạch xuất khẩu.

Số liệu từ Hải quan Việt Nam cho thấy, đến hết Quý I năm nay, kim ngạch xuất khẩu rau quả nước ta vào thị trường Trung Quốc ở ngưỡng hơn 680 triệu đô, con số này giảm so với cùng kỳ năm ngoái là 6.4%. Dẫn đến kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành quý I năm nay giảm 2.2% so với thời điểm năm ngoái.

Về vấn đề xuất khẩu rau quả nói chung và xuất khẩu cây ăn trái nói riêng sang thị trường Trung Quốc, đại diện doanh nghiệp khu vực Miền Tây cho hay, với sản phẩm xuất khẩu chủ lực trước đây của doanh nghiệp là bưởi da xanh thì hiện nay phía Trung Quốc đã thông báo không làm thủ tục với loại quả này bởi bưởi da xanh không nằm trong danh mục được phép nhập khẩu chính ngạch.

Đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu trái cây nhận định, Trung Quốc đang loại nhập khẩu tiểu ngạch nhằm hướng đến nhập khẩu chính ngạch là xu hướng tất yếu. Bởi khi đó có thể kiểm soát tốt chất lượng rau quả nhập khẩu về các chỉ tiêu dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, dịch hại, ký sinh trùng gây bệnh hay kiểm soát cả nguồn gốc xuất xứ vùng trồng.

Những thay đổi trong chính sách nhập khẩu từ thị trường Trung Quốc sẽ tác động lớn đến hoạt động xuất khẩu rau quả của nước ta. Chính bởi những thay đổi này đã khiến chỉ tiêu mà Cục chế biến  nông sản và phát triển thị trường nông sản đặt ra vô cùng khiêm tốn, dè dặt ở mức 1% so với năm 2018.

Giải pháp để tháo gỡ những khso khăn với thị trường xuất khẩu sang Trung Quốc hiện nay mà đại diện một đơn vị xuất khẩu trái cây đưa ra chính là cần đàm phán nhằm mở cửa xuất khẩu chính ngạch vào Trung Quốc.

Hiện tại có tám loại trái cây được xuất khẩu chính ngạch vào thị trường tỷ dân này gồm thanh long, xoài, chôm chôm, nhãn, chuối, vải, mít, dưa hấu và vừa mới đây là măng cụt cũng chính thức được cấp phép vào thị trường Trung Quốc.

Tại Trung Quốc, dịch tả heo châu Phi hoành hành khiến nguồn cung thiếu hụt, người chăn nuôi không dám tái đàn. Tại nước ta, tình trạng cũng không mấy khả quan khi dịch bệnh diễn biến khá phức tạp. Nhiều chuyên gia đã dự báo về một tương lai gần của cuộc khủng hoảng thiếu thịt sẽ diễn ra vào cuối năm nay.

Khảo sát của một số đơn vị thị trường cho thấy, giá thị heo khu vực phía Bắc liên tục giảm xuống gần mốc 30.000đ/kg. Như tại Hưng Yên còn 32.000đ/kg; Bắc Giang chỉ còn 33.000đ/kg: tại Hải Dương, Thái Bình còn 34.000đ/kg; tại Ninh Bình còn 36.000đ/kg.

Các chuyên gia phân tích giá heo miền Bắc giảm do ảnh hưởng của dịch tả heo châu Phi, người tiêu dùng vẫn chưa hoàn toàn trở lại với thịt lợn khiến lượng tiêu thụ giảm mạnh.

Khu vực miền Trung, Tây Nguyên không chịu tác động của dịch nên ít biến động, mức giá ghi nhận tại Bình Định là 38.000đ/kg, một số nơi khác dao động từ 40.000 – 42.000đ/kg.

Khu vực miền Nam ghi nhận mức giá heo giảm từ 1.000 – 2.000đ/kg tại nhiều khu vực Đồng Nai, Long An, Tiền Giang.

Thịt lợn sạch lên ngôi

Tại Hải Phòng, để ngăn chặn dịch bệnh lây lan, chính quyền đã hỗ trợ người chăn nuôi tiêu thụ đàn lợn khỏe mạnh bằng việc phối hợp mở quầy bán thịt lợn sạch, thịt an toàn để kích cầu tiêu dùng, giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi trước tác động từ dịch tả heo châu Phi.

Nhờ đó ngay trong những ngày đầu khai trương, người dân đến mua thịt rất đông, trong vài tiếng đồng hồ đã bán hết gần chục con lợn với trọng lượng trên 1 tạ mỗi con.

Một người tiêu dùng ở Kiến Thụy chia sẻ, trước đây chỉ nghe về dịch tả heo châu Phi là gia đình bà vô cùng lo lắng, đã dừng đưa thịt lợn và bữa ăn hàng ngày. Nhưng nay được tuyên truyền dịch bệnh không lây sang người cũng như được chính quyền xác nhận là thịt lợn sạch, được đảm bảo quá trình chăn nuôi và giết mổ an toàn nên khi có cửa hàng thịt sạch khai trương, mà tranh thủ mua cả yến thịt về phân phát cho con, cháu tích trữ tủ lạnh ăn dần.

Ngoài những quầy thịt sạch tại trạm Khuyến nông huyện, chính quyền còn đưa về xã để thuận tiện hơn cho bà con.

Phía Trung Quốc e ngại thiếu hụt nguồn cung, giá thịt tăng cao

Tại thị trường Trung Quốc, thị trường cung lớn nhất thế giới dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp, dân số lại hơn 1.3 tỷ người, sẽ cần nguồn cung bao nhiêu để có thể bù vào thiếu hụt do dịch tả gây ra.

Theo đó, báo chí nước này ghi nhận ý kiến chuyên gia dựa báo về thiếu hụt nguồn cung và thế giới sẽ trải qua cuộc khủng hoảng thiếu thịt vào cuối năm nay.

Lỗ hổng ở nguồn cung thịt heo mà thị trường Trung Quốc xuất khẩu trước đây hiện đã bị tiêu hủy do dịch tả heo và tình trạng hạn chế tái đàn trong thời gian gần 1 năm.

Hãng phân tích tài chính Rabobank ước hiện Trung Quốc đã giảm chừng 200 triệu đầu lợn, con số gấp 3 tổng đàn lợn của cả nước Mỹ.

Thống kế từ Bộ nông nghiệp Mỹ cho thấy Trung Quốc vẫn là quốc gia đi dầu trong xuất khẩu thịt lợn với tổng đàn lợn trung bình hàng năm đạt 433 triệu con.

Việc dịch tả heo châu Phi hoành hành khiến nước này mấy non nửa số đàn lợn đang đẩy nguy cơ mức giá thịt heo tăng 70% như nhận định của chính quyền Trung Quốc.

Chính Rabobank cũng thừa nhận giá heo leo thang là không tránh khỏi và phải mất 1-2 năm Trung Quốc cũng chua thể phục hồi ngành chăn nuôi như trước khi dịch tả hoành hành.

Việc nông sản dán tem chỉ giải quyết được vấn đề của nước nhập khẩu Trung Quốc trong kiểm soát nguồn gốc nông sản mà hoàn toàn chưa giải quyết được bài toán đầu ra cho nông sản Việt.

Việc sản phẩm dưa hấu của bà con nông dân Quảng Nam vào mùa thu hoạch được mùa và bán được giá do được thương lái Trung Quốc đến tận ruộng thu mua và dán tem Trung Quốc lên dưa đang đặt ra nhiều băn khoăn cho nông sản Việt.

Phải dán tem mới xuất khẩu được

Năm nay thương lái đến mua và giao tem in chữ Trung Quốc cho người thu hoạch dán lên trước khi cân. Phía Trung Quốc cho biết đó là tem truy xuất, buộc phải dán lên nông sản mới nhập vào nước họ được. Người nông dân bán được hàng, thấy không ảnh hưởng gì nên thực hiện theo.

Đại diện lãnh đạo huyện Phú Ninh (Quảng Nam) chia sẻ, toàn bộ huyện có tổng diện tích 400ha dưa hấu đã thu hoạch gần xong. Với mức giá 6.000 – 6.500đ/kg đã mang lại nguồn thu lớn cho nhiều hộ nông dân. Đa phần người dân trồng dưa hấu để xuất bán cho thương lái Trung Quốc. Thường thì người dân đều có lãi nhưng một vài thời điểm vụ dưa hấu bị trùng với dưa bên Trung Quốc thì sẽ lâm vào tình trạng “dội hàng”, phía Trung Quốc không thu mua khiến phải “giải cứu”.

Việc vừa qua dưa hấu phải dán tem mới có thể xuất vào thị trường Trung Quốc chỉ là làm theo quy định còn không giải quyết được bài toán đầu ra cho nông sản. Giao dịch mua bán vẫn chỉ là tự phsat giữ nông dân và thương lái chứ không có yếu tố doanh nghiệp bao tiêu ở đây.

Quản lý bằng tem truy xuất

Đại diện cơ quan chức năng cho rằng con tem dán của Trung Quốc là tem truy xuất nguồn gốc. Theo quy định của nước này từ 1.1.2019, mọi nông sản vào thị trường này đều phải đăng ký thông tin nhà vườn, nhà xưởng, bao bì cho hải quan Trung Quốc. Do vậy dưa hấu nước ta vào thị trường này phải dán tem truy xuất lên quả dưa hoặc lên thùng hàng. Khi quét mã QR code trên tem là nhà quản lý nhập khẩu có đầy đủ thông tin hình ảnh, xuất xứ vùng trồng, nguồn gốc nơi xuất khẩu…

Trước đó phía thị trường Trung Quốc đã thông báo cho Việt Nam về những loại trái cây có thể xuất khẩu chính ngạch vào thị trường này cũng như yêu cầu đăng ký mã vùng trồng để mã háo trên con tem truy xuất nguồn gốc.

Cùng với đó là yêu cầu về thay đổi đệm lót trái cây bằng chất liệu không gây hại, không truyền nhiễm sinh vật, thay đổi lót dưa hấu không dùng rơm…

Về quy định này nhiều năm nay đã được Trung Quốc áp dụng, thị trường Việt Nam do đặc thù biên mậu lâu đời nên áp dụng muộn hơn.

Thông tin còn mù mờ

Dù quy định này đã được đưa ra và chính thức áp dụng từ ngày 1.5 tới đây nhưng người nông dân và thậm chí cả HTX cũng mù mờ thông tin. Đại diện HTX trồng xoài Suối Lớn (Đồng Nai) vẫn chưa rõ thông tin. Dù HTX đã có mã số vùng trồng chuẩn xuất khẩu sang Úc. Nhưng thị trường Trung Quốc trước giờ đa phần bán qua thương lái hoặc vựa chú không xuất trực tiếp. Do vậy sắp tới vẫn giao thương như thông thường, chưa nghe thông tin phía Trung Quốc yêu cầu mã vùng trồng, đại diện HTX chia sẻ.

Thông tin này với phía các doanh nghiệp xuất khẩu chính ngạch thì nắm rõ còn người dân và thương lái chưa nắm rõ triển khai là điều dễ hiểu. Một số doanh nghiệp khuyến cáo phía Trung Quốc đã trồng thành công thanh long và dưa hấu nên cơ quan chức năng cần theo sát vụ mùa của họ để khuyến cáo nông dân trong nước, tránh trùng mùa, rớt giá.

Sau một thời gian ngắn với những biến động to lớn với ngành chăn nuôi do tác động của dịch tả heo châu Phi, tình hình hiện tại đã tạm lắng với giá heo hơi nhích lên. Tuy nhiên về tương lai giá heo thì có nhiều ý kiến trái chiều.

Thông tin từ cơ quan chức năng cho hay dịch tả heo châu Phi nước ta cơ bản đã được khống chế, thị trường thịt heo đã khởi sắc.

Giá heo giữ ổn định đến cuối năm

Hiện tại thị trường phía Nam ghi nhận giá heo hơi ở ngưỡng 48.000đ/kg, tăng từ 5.000 – 7.000đ/kg so với thời điểm dịch tả heo bùng phát. Mức giá này đảm bảo người chăn nuôi heo có lãi.

Anh Hùng, Một chủ trại heo Củ Chi (TPHCM) chia sẻ, thương lái đã tăng cường giao dịch thu mua heo, chủ động tìm kiếm nguồn cung hơn so với trước đây. Thế nhưng lượng heo không còn nhiều do không ít người e ngại dịch bùng phát đã bán cắt lỗ. Với xu hướng này thời gian tới giá heo sẽ tăng. Giá heo giống hiện nay đã nhích lên. Lượng heo đổ về các chợ đầu mối cũng tăng cao, đạt 4.200con/ngày. Giá heo tăng là xu hướng chung của thị trường cả nước dù mỗi địa phương có chênh lệch khác nhau. Ở khu vực phía Bắc, giá heo thấp hơn ở mức 38.000 – 42.000đ/kg.

Theo đại diện Hiệp hội chăn nuôi Đồng Nai lạc quan tin tưởng giá heo sẽ giữ mức hính ổn tiến triển tốt đến cuối năm do sau dịch bệnh, nguồn cung ít nhiều ảnh hưởng. Miền Nam dù không bị dịch bệnh nhưng thời tiết nắng nóng sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến dịch bệnh.

Là người chăn nuôi heo, anh Hùng thì không quá lạc quan vào sự đột biến của giá heo hơi mà cho rằng đó là tín hiệu tích cực khởi đầu, còn quá sớm để dự báo. Diễn biến thị trường ra sao cần chờ khi chúng ta dập dịch hoàn toàn. Điều đáng nói dịch bệnh vừa qua chỉ xảy đến với hộ chăn nuôi gia đình còn lượng lớn heo ở các doanh nghiệp do họ đã chuẩn bị nguồn cung khi dịch bệnh còn rất nhiều. Do vậy diễn biến giá cả thị trường phụ thuộc và “đại gia” ngành chăn nuôi.

Cần thời gian phục hồi

Đại diện doanh nghiệp chia sẻ hiện tại giá heo đang tăng nhưng chỉ so với thời điểm dịch bùng phát, còn so với thời điểm trước Tết vẫn còn thấp do giá heo chưa phục hồi hoàn toàn. Giá heo sẽ phục hồi khi nhu cầu quay lại như trước nên chúng ta cần thời gian, trong ngắn hạn hầu như ít hy vọng tăng vọt.

Theo Bộ Công Thương, nguồn cung thịt heo hiện khá dồi dào. Đến hết tháng 2, đàn bò tăng khoảng 2.9%, đàn heo tăng 3%, gia cầm tăng 6%. Lượng heo phải tiêu hủy do dịch chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ 0.08% nguồn cung cả nước. Nên nguồn cung vẫn đảm bảo, đáp ứng nhu cầu của người dân và các hoạt động sản xuất, chế biến. Cùng với đó, nguồn cung thay thế thịt heo như gà, cá, bò… khá dồi dào.

Điều kiện khí hậu nóng ẩm, quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ nước ta dễ sinh dịch bệnh, năng suất thấp, giảm giá thành, chất lượng không ổn định. Do vậy ngành chăn nuôi cần phục vụ, trước đây xuất khẩu sang Trung Quốc theo tiểu ngạch nhưng nay ngưng hoàn toàn do nhập khẩu heo theo đường tiểu ngạch.

Heo chúng ta không thể xuất khẩu được, điều đó cho thấy sẽ khó có biến động đột biến nào. Trên quy mô toàn cầu, dù dịch heo đã hoành hành nhiều nước nhưng nguồn cung vẫn khá dồi dào và giá vẫn ở mức thấp.

Vừa qua, sự việc dưa hấu của bà con Quảng Nam muốn tiêu thụ được cho thương lái phải dán tem truy xuất bằng chữ tiếng Trung Quốc (TQ) đang đặt ra câu hỏi như vậy là đúng hay sai? Dù câu trả lời thế nào thì cũng đặt ra cho chúng ta bài học sâu sắc về xây dựng thương hiệu cho nông sản Việt.

Dán tem truy xuất là đúng

Thông tin từ Đại diện lãnh đạo Cục Quản lý thị trường Quảng Nam chia sẻ, việc dán tem có chữ tiếng TQ lên dưa hấu để truy xuất để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ sang thị trường này. Không có tem thì dưa sẽ phải đi đường tiểu ngạch sẽ gặp khó khăn và rủi ro, thiệt thòi cho người nông dân.

Do vậy việc thương lái yêu cầu dán tem truy xuất là hoàn toàn chính đáng và dán tem này không hề mất thương hiệu do trên tem vẫn đảm bảo thông tin dưa xuất xứ từ Việt Nam.

Vị đại diện này chia sẻ, trên tem ghi rõ xuất xứ Việt Nam là đảm bảo và đúng nhưng còn thiết sót khi chưa rõ thông tin về tác dụng, công năng, công nghệ sản xuất… Những lỗi này có thể bị cơ quan quản lý xử phạt nhưng làm vậy sẽ thiệt hại cho người nông dân vì không bán được hàng nên việc dán tem như vậy chưa thiệt hại gì.

Đại diện Sở Nông nghiệp tỉnh thì chia sẻ, khi quét mã code tem thì ra các thông tin về biển số xe, nơi sản xuất Việt Nam, số lượng, tên đơn vị nhập khẩu… chứ không có thông tin về đảm bảo an toàn thực phẩm.

Xét về phía đơn vị nhập khẩu TQ không sai vì đó là quy định phía họ. Khi doanh nghiệp ký hợp đồng nhập khẩu sản phẩm vào TQ mà tại địa bàn thu mua chưa có tem truy xuất thì doanh nghiệp sẽ phải dùng tem do phía TQ quy định. Trước mắt để tiêu thụ dưa háu cho nông dân thì đây là điều tốt.

Tuân thủ quy định mới của Trung Quốc

Đại diện Cục chế biến và phát triển thị trường nông sản (Bộ nông nghiệp) chia sẻ, phía Trung Quốc có quy định mới về nông sản muốn nhập khẩu vào nước này cần dán tem truy xuất, trong dó dưa hấu cũng không ngoại lệ.

Về vấn đề này bên phía Hải quan đã có văn bản nêu rõ. Khi các tổ chức nước ngoài nhập khẩu hàng hóa nước ta yêu cầu ghi nhãn theo hợp đồng mua bán và chịu trách nhiệm thì đơn vị xuất khẩu sẽ phải thực hiện hợp đồng. Miễn đảm bảo những thông tin đó không sai lệch bản chất hàng hóa và không ci phạm pháp luật nước ta cũng như nước nhập khẩu.

Ngoài việc phải dán tem truy xuất, phía TQ cũng yêu cầu thay đổi đệm lót trong vận chuyển trái cây Việt, đệm lót đảm bảo không có vi sinh vật truyền nhiễm gây hại. Trước đây chúng ta thường sử dụng đệm lót rơm nhưng hiện nay không được sử dụng vật liệu này.

Đại diện phía Bộ Công Thương cũng chia sẻ từ giữa năm 2018, TQ đã tăng cường siết chặt công tác quản lý nhập khẩu trái cây Việt nói chung và dưa hấu nói riêng. Việc dán tem truy xuất là cần thiết tuy nhiên nhiều doanh nghiệp và thương nhân chưa chú trọng.

Truy xuất không ra nguồn gốc từ Việt Nam mới sai

Đai diện doanh nghiệp chia sẻ, thương lái TQ thu mua dưa và yêu cầu dán tem có chữ TQ ngay tại ruộng dưa trước khi chất lên xe là bình thường. Bởi khu truy xuất mã code vẫn cho ra xuất xứ Việt Nam, nếu trường hợp truy xuất quét mã mà không hiển thị xuất xứ dưa hấu từ Việt Nam mới sai. Còn thông tín đúng thì tốt cho dưa hấu Việt, nông dân Việt.

So với thời điểm chính vụ chanh, hiện chanh đang vào cuối vụ tại Long An nên mức giá nhỉnh cao gấp 4-5 lần. Thương lái thu mua chanh tại vườn ở ngưỡng từ 22.000 – 25.000đ/kg còn tại vựa chanh được doanh nghiệp “hét” giá lên tới 27.000đ/kg.

Hiện do cuối vụ nên chanh không còn số lượng lớn, cộng với thời tiết đang rất nắng nóng ở khu vực phía Nam như hiện tại nên giá chanh sẽ không ngừng tăng cao, thậm chí có thể tiếp cận lập kỷ lục mới.

Giá chanh sẽ tiếp tục tăng?

Ông Cường, một người trồng chanh ở Lương Hòa (Bến Lức) chia sẻ, mức giá chanh hiện tại đạt 25.000 – 26.000đ/kg, mức giá cao kỷ lục nhất trong vòng 10 năm qua tại vườn. Vụ này gia đình ông thu hoạch được trên 5 tấn chanh không hạt, với mức giá cao như hiện nay, những người trồng chanh như hiện nay. Hiện doanh nghiệp bao tiêu thu mua đang hối gia đình ông thu hoạch chanh.

Tương tự, gia đình ông Cư ở xã Bình Đức cho hay, gia đình ông vừa bán 2.5 tấn chanh cho doanh nghiệp thu mua mức giá 25.000đ/kg. Với mức chi phí được giá của vụ chanh năm nay, sau khi trừ toàn bộ chi phí, gia đình ông thu lời 150 triệu đồng. Với việc doanh nghiệp cam kết bao tiêu đầu ra sản phẩm cho nông dân với mức giá cao như vụ chanh năm nay khiến người nông dân trồng chanh an tâm sản xuất, không phải phấp phỏng với đầu ra sản phẩm như những năm trước, ông Cư chia sẻ.

Gần đầy, thương lái Trung Quốc đã lặn lội đến Long An mong muốn thu gom đặt mua 10 tấn chanh. Thế nhưng thương lái không thể đặt mua mà phải quay về do mức gia nông dần chào bán chanh cáo, ở mức 27.000đ/kg với chanh loại 1 xuất khẩu.

Mức giá chanh cao kỷ lục này tạo ra sự phấn chấn cho các nhà vườn.

Chị Loan, một chủ vựa thu mua chanh ở Bến Lức chia sẻ, thường mỗi khi có đơn đặt hàng lẻ chị đều nhận để đóng bán nhưng hiện giá chanh cao, chị không còn nhận đơn lẻ mà chỉ tập trung đóng hàng để bán cho công ty mà còn chưa đủ hàng.

Xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ

So với Bến Lức, Thạnh Hóa (Long An) dù đi sau về muộn nhưng hiện đã đạt 343ha chanh không hạt. Vào năm trở lại đây, chanh không hạt trở thành loại cây trồng chủ lực mang đến hiệu quả kinh tế cao cho bà con nông dân. Nhờ lợi nhuận thu được từ trồng chanh đã mang đến đời sống khá giả cho bà con nông dân. Diện tích chanh hiện tại của huyện chắc chắn sẽ tiếp tục tăng.

Tình hình chung của toàn tỉnh cho thấy diện tích chanh không hạt không ngừng tăng nhanh do những loại trái cây khác mất giá còn chanh không hạt có mức giá cao nên nông dân chuyển hướng sang trồng.

Cơ quan chức năn g trên địa bàn huyện đang tích cực vận động, tuyên truyền đến người trồng chanh lập các nhóm, hợp tác xã nhằm thay đổi phương thức canh tác theo tiêu chuẩn Vietgap, Global Gap… nhằm đảm bảo đầu ra cho sản phẩm ổn định.

Tại HTX Nông nghiệp Thuận Bình (Thạnh Hóa) hiện có 33 thành viên với tổng diện tích trồng chanh không hạt đạt 76ha gồm 35ha trồng theo tiêu chuẩn Globalgap, số lượng chanh hàng năm cung ứng ra thị trường đạt 1.200 – 1.500 tấn. Đại diện doanh nghiệp Gapfood ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm chanh cao hơn thị trường từ 2.000 – 3.000đ/kg. Nhiều nhà vườn và doanh nghiệp đã liên kết bao tiêu thu mua sản phẩm chanh và các sản phẩm nông sản.

Tại một Tổ hợp tác trồng chanh không hạt ở Bình Đức, đại diện Tổ hợp tác chia sẻ hiện tịa tổ trồng 4ha chanh không hạt đạt chứng chỉ Globalgap và ký hợp đồng với công ty tai Cần Thơ bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Năm vừa qua Tổ đã cung ứng cho doanh nghiệp 120 tấn chanh, sau khi tính toán chi phí, mỗi ha chanh cho người trồng thu lời từ 200-250 triệu đồng.

Sở Nông nghiệp tỉnh Long An cho biết hiện địa bàn tỉnh có 9.500ha chanh không hạt; đang có 7.400ha vào cuối vụ cho thu hoạch trái, tập trung chủ yếu ở khu vực các huyện Bến lức, Đức Hòa, Thạnh Hóa.

Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là tỉnh Tiền Giang, khu vực được coi là vựa trái cây của cả nước thời gian qua đã có những tín hiệu đáng mừng khi con số xuất khẩu tăng cao, thu về lượng ngoại tệ lớn cho kim ngạch xuất khẩu.

Tại tỉnh Tiền Giang trong năm vừa qua con số xuất khẩu lên đến trên 10.000 tấn, nguồn ngoại tệ thu về đạt 17 triệu đô, tăng về giá trị lẫn chất lượng.

Hàng loạt các sản phẩm trái cây tại địa phương như xoài cát Hòa Lộc, chôm chôm, thanh long, vú sữa, bưởi da xanh… đã vươn ra quốc tế và chinh phục những thị trường khó tính, khắt khe.

Với trái thanh long, con số diện tích 5.000ha đã mang đến nhiều tín hiệu vui khi thị trường Trung Quốc rộng lớn không còn là thị trường duy nhất mà đã có thanh long của đơn vị hợp tác xã tại Tịnh An, Chợ Gạo, An Giang đã xuất khẩu sang Hoa Kỳ với giá thành cao hơn nội địa 10%.

Ông Hiền, một xã viên của hợp tác xã chia sẻ, gia đình ông trồng hơn 1ha thanh long sạch theo tiêu chuẩn Vietgap, nhờ tuân thủ chặt chẽ tiêu chuẩn kỹ thuật, ứng dụng canh tác an toàn sinh học, hoàn toàn không còn tồn sư thuốc bảo vệ thực vật trên trái. Khi sản xuất tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sinh học này thì thanh long cho hiệu quả năng suất cao với trái to, đều, đẹp, kích cỡ đồng đều, hoàn toàn không phải lo lắng vấn đề đầu ra cho sản phẩm.

Không chỉ có thanh long, nhiều trái cây đặc sản của khu vực như vú sữa Lò Rèn của nông dân các khu vực Cai Lậy, Châu Thành cũng được cấp mã code để vào thị trường khắt khe khó tính là Hoa Kỳ. Đại diện xã Mỹ Long, Cai Lậy chia sẻ, xuất khẩu trái cây sang nước ngoài đòi hỏi tiêu chuẩn cao nên so với trước đây ý thức người nông dân đã tuân thủ nghiêm ngặt và chặt chẽ sản xuất.

Tại Bến Tre, hiện tại cũng có gần 40.000 cây ăn trái chuyên canh với 5 chủng loại trái cây chủ lực như bưởi da xanh, nhãn, chôm chôm, măng cụt với sản lượng đạt 400.000 tấn/năm. Với nỗ lực của cả chính quyền và người nông dân nên những mô hình sản xuất sạch như Vietgap đã cho ra đời những trái cây sạch, đủ tiêu chuẩn để “cất cánh” thành công tới những thị trường khắt khe, khó tính như thị trường Hoa Kỳ.

Trong năm 2019, nhiều mặt hàng trái cây tươi hứa hẹn sẽ tăng mạnh

Phía Nam hiện nay liên tục tăng diện tích trái cây, đặc biệt từ năm 2013 đến nay đồng loạt tăng mạnh, khoảng 4.2%/năm. Năm 2018, diện tích trái cây khu vực phía Nam ước đạt 596.331ha (chiếm khoảng 60% diện tích cả nước); với tổng sản lượng đạt khoảng 6.6 triệu tấn, chiếm 67% sản lượng cả nước.

ĐBSCL là vùng trọng điểm cây ăn trái với diện tích chiếm chừng 58% toàn khu vực phía Nam. Dù bên cạnh những triển vọng đã đạt được trong xuất khẩu trái cây thì cũng còn những hạn chế còn tồn đọng, đặc biệt tại hai tỉnh Tiền Giang và Bến Tre.

Đại diện Liên hiệp các Hợp tác xã chia sẻ, dù tiềm năng xuất khẩu trái cây vào thị trường khắt khe khó tính đang rộng cửa nhưng trái cây của ta còn chưa đạt chất lượng. Bà con nông dân sản xuất trái cây theo tiêu chuẩn Vietgap, bao trái, quản lý sâu bệnh chặt chẽ với hy vọng mang sản phẩm đến thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Châu Âu.

Khắp các nương dứa ở Lào Cai, quả chín đầy nương nhưng giá rứa rớt thê thảm, chỉ còn chưa đến 2.000đ/kg do phía Trung Quốc bất ngờ ngừng thu mua.

Cách đây chừng 1 tháng, người dân nghệ An thê thảm với dứa chín đầy đồng không ai mua, giá rớt thê thảm dưới 3.000đ/kg. Thì điệp khúc này giờ đây tái diễn với bà con nông dân Lào Cai.

Hiện đang là thời điểm dứa vào vụ thu hoạch rộ tại Lào Cai. Nhưng vụ dứa này chẳng ngọt ngào mà lại cứa vào nỗi đau của người nông dân khi không có người mua, giá dứa rót thê thảm.

Một nông dân trồng dứa ở Bản Lầu (Mường Khương, Lào Cai) ngậm ngùi chia sẻ, gia đình ông tồng 6 vạn gốc dứa giờ đang vào mùa thu hoạch. Những năm trước thương lái vào tận nương mua nhưng năm nay chẳng thấy bóng dáng thương lái, gia đình ông phải chặt từng quả dứa đi bán lẻ ven đường. Bán lẻ vụn vặt không kịp, mỗi ngày chỉ được vài chục cân, dứa chính rũ rồi thối đầy nương.

Các hộ nông dân tròng dứa ở Lào Cai cho biết, giá dứa giảm chỉ còn chưa được 2.000đ/kg, mức giá này bán được hết nương đã lỗ phân nửa, đằng này còn không bán được thì lỗ nặng như thế nào.

Tại khu vực huyện Bảo Thắng (Lào Cai), nông dân trồng dứa cũng trong tình cảnh tương tự. Dứa chín thơm đầy nương nhưng không có ai mua. Nhiều hộ thu hoạch thủ công, mang bán lẻ khắp các tuyến quốc lộ và thành phố Lào Cai.

Trao đổi với cơ quan chức năng được biết tại Lào Cai đang diễn ra thực trạng người trồng dứa không bán được do không có người thu mua, giá dứa rớt thê thảm.

Đại diện cơ quan chức năng cho biết tổng diện tích dứa của tỉnh khoảng 1.200ha, chủ yếu ở các huyện Mường Khương, Bảo Thắng, Bát Xát, TP. Lào Cai. Sản lượng dứa hàng năm ước đạt 24.000 tấn. Dứa thường được tiêu thụ qua đường tiểu ngạch sang Trung Quốc, mức giá thông thường từ 4.000 – 5.000. những thời điểm trái vụ được giá 6.000đ/kg. Tuy nhiên năm nay Trung Quốc đang siết mạnh nhập khẩu trái cây đường tiểu ngạch, dứa không xuất sang Trung Quốc theo đường này được mà chưa xuất chính ngạch sang Trung Quốc được nên xảy ra tình trạng này. Đây chính là nguyên nhân khiến giá dứa rớt thê thảm xuống chỉ còn từ 1.800 – 2.000đ/kg mà không ai mua.

Đây chính là vấn đề nan giải khi giá dứa thấp kỷ lục mà không ai mua. Lượng dứa tồn ước tính khoảng 2.000 tấn.

Với 1ha dứa thông thường chi phí giống, trồng, chăm sóc, phân bón… đầu tư hết khoảng 30.000 – 40.000đ. Với mức giá dứa hiện tại thì bán hết được nương dứa người nông dân cũng không còn chút công nào, thậm chí còn lỗ. Vậy mà không bán được, còn lỗ nặng nề hơn.

Đại diện cơ quan chức năng cũng cho biết dứa là sản phẩm nông sản chủ lực của địa phương. Tuy nhiên xuất khẩu tiểu ngạch luôn tiềm ẩn rủi ro, không ổn định. Do vậy cơ quan chức năng đang tính phương án liên kết với doanh nghiệp chế biến cả nước có thể tham quan địa bàn, kết hợp cùng bà con nông dân xây dựng chuỗi khép kín từ sản xuất đến chế biến. Nếu thực hiện được như vậy mới đảm bảo ổn định và mang lại thu nhập cho bà con nông dân trồng dứa.