Category: Thị Trường Nông Sản

Cơn bão dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) chưa tan thì dịch lở mồm long móng (LMLM) lại tiếp tục tấn công ngành chăn nuôi. Cộng thêm đó là các cơ sở giết mổ lậu trái phép càng khiến thị trường thịt lợn khó càng thêm khó.

Cần chế tài đủ mạnh

Đầu tháng 4 cơ quan chức năng đã xử phạt với hộ ông Nguyễn Việt Hùng (Biên Hòa) 9.5 triệu đồng khi cơ sở giết mổ không đạt chuẩn và chưa được cấp phép.

Trước đó vào cuối tháng 3, cơ quan chức năng Long Thành đã tiêu hủy 1 tấn thịt heo và nội tạng có biểu hiện bệnh LMLM tại cơ sở giết mổ không có giấy phép của ông Trần Hữu Cường ở xã Bàu Cạn.

Trong buổi kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện tại khu vực sau cơ sở giết mổ nhà ông Cường đang lưu trữ 4 thùng xốp, 2 tủ đông chứa gần 1 tấn thịt và nội tạng đang chờ để đưa đi tiêu thụ. Biểu hiện của số thực phẩm này đang bốc mùi hôi thối và hiện rõ dấu hiệu bệnh LMLM. Cơ quan chức năng đã lập biên bản và tiêu hủy số thịt đó.

Điều đáng nói là chính cơ sở của ông Cường vừa bị cơ quan chức năng kiểm tra và xử phạt đợt Tết Nguyên đán 2019.

Các hộ chăn nuôi nêu quan điểm vì mức xủ phạt quá nhẹ, không đủ sức răn đe và hầu như chưa có vi phạm nào đến mức truy tố nên tiếp tay cho việc tái diễn thực phẩm bẩn, gây nguy cơ phát tán mầm bệnh lây lan.

Thực tế tại Đồng Nai, cơ quan chức năng đã không ít lần triệt phá các điểm giết mổ đưa lợn bệnh ra thị trường tiêu thụ. Nhưng mức sử phạt chỉ dừng lại phạt hành chính nên không đáng kể so với lợi nhuận nên khiến các chủ cơ sở tiếp tục tái diễn.

Đại diện các hộ chăn nuôi cho rằng vi phạm này chỉ là cá nhân nhưng thịt hại gây ra lại ảnh hưởng uy tín cả ngành chăn nuôi. Chính quyền và người chăn nuôi đang nỗ lực củng cố lại lòng tin của người tiêu dùng thì những thông tin sai lệch về dịch bệnh, đặc biệt những vụ thực phẩm bẩn bị phanh phui như vậy không khác gì “con sâu làm rầu nồi canh’, cần xử phạt thạt mạnh tay.

E ngại dịch chồng dịch

Đại diện cơ quan thú y Đồng Nai cho biết hiện địa bàn đã xuất hiện dịch LMLM, dịch tai xanh khiến lợn chết hàng loạt, cùng với đe dọa về DTHCP càng khiến tình hình trở nên nghiêm trọng với nguy cơ dịch chồng dịch. Nhiều địa phương ở Campuchia, giáp Bình Phước, Tây Ninh đã xuất hiện ổ dịch.

Tại Đồng Nai từ tháng 2 khi xuất hiện DTHCP, thị trường thịt lợn đã lao dốc từ 53.000đ giảm còn 40.000đ/kg thịt lợn hơi. Nguyên nhân do người tiêu dùng e ngại dịch bệnh nên hạn chế dùng thịt heo. Người chăn nuôi cũng e ngại nên bán tháo càng khiến giá giảm mạnh do nguồn cung tăng mà cầu thì giảm.

Đại diện cơ quan chức năng tỉnh cũng đề nghị các cơ quan thống kê đàn lợn để kịp thời có biện pháp kiểm soát nếu xảy ra dịch bệnh. Đặc biệt yêu cầu các địa phương phải tăng cường kiểm tra, kiểm soát và mạnh tay xử lý với các lò giết mổ không phép. Tuyên truyền để người tiêu dùng không quay lưng với dịch nhưng cũng không lơ là trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh.

Những doanh nghiệp “ma” với đủ mọi loại hình đăng ký doanh nghiệp hoạt động ở một lĩnh vực “trên trời” không liên quan gì đến nông nghiệp nhưng thường xuyên tổ chức các hội thảo về cây giống nhằm cung cấp các công cụ cây giống, phân bón kém chất lượng cho bà con. Rồi “cao chạy xa bay”, hứa hẹn thu mua nhưng đến mùa thu hoạch thì không thấy doanh nghiệp đâu, thiệt hại của nông dân cũng chỉ biết ngậm ngùi.

Mòn mỏi chờ thu mua

Thực trạng doanh nghiệp liên kết trong cung cấp giống, phân bón và hứa hẹn thu mua đã diễn ra phổ biến trên nhiều vùng nông thôn và để lại thiệt hại nặng nề cho bà con nông dân.

Tình trạng đó lại đang tiếp diễn trên địa bàn Lương Hà, Ia Blứ, Chư Pưh, Gia Lai với doanh nghiệp có tên Tuấn Đại An (Gia Lai) đang khiến nhiều người dân bức xúc. Trưởng thôn còn vô cùng bức xúc khi bày tỏ nếu mọi người biết đơn vị này chuyển đi đâu thì báo giúp cho người dân. Bởi đơn vị này cung cấp giống kém chất lượng cho bà con, khi bị tất cả bà con vạch trần thì công ty “mất hút” hứa đền bù nhưng đã gần 2 năm mà không thấy tăm hơi công ty đâu.

Thời điểm gần 3 năm trước đơn vị này về địa bàn, cung cấp cho người nông dân giống cây chanh dây, vật tư phân bón, thuốc bảo vệ… tổng diện tích 6.5ha của 33 hộ dân Ia Blứ. Sau 1 năm người nông dân mòi mỏi trồng và chờ đợi nhưng cây không cho trái, trái nhỏ… Người nông dân đã đồng loạt tố cáo đơn vị này cung cấp giống kém chất lượng.

Trước đơn thư tố cáo của người dân, cơ quan chức năng tiếp nhận thông tin, kiểm tra, xác minh và được biết đơn vị này hoàn toàn không có mảng kinh nghiệm nông nghiệp tỏng kinh doanh mà là đăng ký kinh doanh ngành nghề vận tải giao thông. Về giống cây trồng công ty cũng không chứng minh được nguồn gốc mà chỉ tự cắt, tự ươm; thuốc bảo vệ thực vật thì đã lột nhãn mác… Cơ quan chức năng đã làm việc và đơn vị này thừa nhận, cam kết đền bù cho người nông dân trên địa bàn. Giấy tờ cam kết đầy đủ trong cuộc hòa giải ngày 3.7.2017, công ty sẽ trả 33 hộ dân tổng số tiền 268 triệu đồng, chậm nhất tháng 9.2017, người dân sẽ rút đơn tố cáo.

Cứ mòn mỏi chờ, chờ mãi, khi hết hạn hiệu lực, chính quyền và người dân tìm nhưng công ty đã “mất tích”.

Cũng trên địa bàn Gia Lai năm 2017, đơn vị tên An Phú Khang Tây Nguyên cũng hợp tác theo hình thức hợp tác liên kết sản xuất và cam kết đầu ra với sản phẩm bí, diện tích khoảng 30ha. Nhưng khi đến vụ thu hoạch, bí thối đầy đồng, nông dân cứ mòn mỏi chờ mà chẳng thấy doanh nghiệp đâu.

Rồi huyện Phú Thiện cũng có doanh nghiệp liên kết trồng gừng, nhưng khi mùa thu hoạch thì bàn con chẳng thấy doanh nghiệp đâu.

Người dân trên địa bàn xã Cư Knia (Cư Jút, Đắk Nông) cũng đang lâm cảnh tương tự với cây sâm đương quy khi hợp tác với doanh nghiệp liên kết nhưng giờ đã “cao chạy xa bay”. Đại diện cơ quan chức năng cho hay, cuối năm 2017, đơn vị có tên Solavina đến tổ chức hội thảo liên kết sản xuất sâm đương quy cho 7 hộ, diện tích 2.3ha. Sau thời gian hơn 1 năm cây cho thu hoạch thì công ty lại mất hút. Chính quyền đã nhờ các chuyên gia thẩm định thì được biết giống sâm đương quy này là giống dễ nhỏ, chất lượng thấp, không có giá trị kinh tế.

Lãnh đạo chính quyền Đắk Lắk cho hay trong nhiều năm qua đã xuất hiện không ít doanh nghiệp hợp tác trực tiếp với người nông dân để bán giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật nhưng khi đến thời điểm thu hoạch thì doanh nghiệp trở thành doanh nghiệp “ma”, không thể tìm thấy, để người dân tự “bơi” với nông sản thối đầy đồng.

Cần có chế tài đủ mạnh

Để gây dựng lòng tin với nông dân, các công ty dùng mọi chiêu trò như tổ chức hội thảo, cho người dân nợ tiền giống, phân, thuốc… và trừ khi thời điểm thu hoạch tới. Với những chế độ tốt đó, người nông dân đều tin tưởng để rồi nhận hậu quả.

Các chuyên gia khuyến cáo, người dân cần phải tìm hiểu kỹ, phải có chính quyền đứng ra đảm bảo và chính quyền địa phương cũng cần phải tìm hiểu năng lực thực sự của đơn vị hợp tác nhằm giảm rủi ro cho bà con.

Còn với nhiều đơn vị “cao chạy xa bay” như hiện nay là sự đã rồi báo cáo thì xã, huyện mới biết, họ xuống thẳng làm việc với nông dân.

Luật của chúng ta chưa có chế tài nào quy định doanh nghiệp phải thông qua ngành nông nghiệp mới được làm việc với nông dân trong liên kết cây trồng. Chính kẽ hở này đã khiến khi mọi sự vào thế đã rồi mới vở lỡ thì đã quá muộn.

Giun đóng vai trò to lớn trong hệ sinh thái đất nông nghiệp. Tuy nhiên gần đây tại khu vực tỉnh Tuyên Quang xuất hiện tình trạng người dân bị thương lái nước ngoài dụ dỗ dùng máy móc kích điện bắt giun bán cho thương lái. Thực trạng này đang tạo nguy cơ tận diệt giun, ảnh hưởng đến hệ sinh thái đất nông nghiệp nghiêm trọng.

Thực trạng này đang diễn ra trên địa bàn huyện Hàm Yên, Yên Sơn, Tuyên Quang khi xuất hiện thương lái nước ngoài vào thu mua giun ồ ạt. Theo đó người dân nghỉ việc đồng áng để đi kihcs điện bắt giun bán cho thương lái.

Chia sẻ của một chị nông dân trên địa bàn cho hay, công việc này đang mang lại cho chị nguồn thu nhập lớn, có thể nói là hái ra tiền. Mang bên mình một chiếc máy nhỏ với chi chít những dòng chữ nước ngoài và ắc quy, chỉ cần cắm hai đầu dây điện của máy xuống đất, tiếng máy rít lên là bao nhiêu giun lớn, giun bé đều chui lên khỏi mặt đất. Mỗi ngày làm công việc này chị kiếm được vài trăm ngàn đồng, giá thương lái thu mua giun là 20.000đ/kg.

Máy kích giun được người nước ngoài mang từ bên kia biên giới vào và móc nối với thương lái, cho người nông dân mượn để đi kiếm giun bán lại cho họ.

Một đầu mối thu mua giun lớn tại khu vực địa bàn xã Trung Môn, Yên Sơn, Tuyên Quang, bà Bình cho biết mỗi ngày hàng chục kg giun được nông dân mang đến bán cho bà sơ chế. Giun khu mang về sẽ cho vào máy cắt dọc thân bỏ hết nội tạng. Khi được chia sẻ về việc nếu thu mua giun thế này, người nông dân sẽ ồ ạt bắt và tận diệt giun gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái thì bà Bình khăng khăng khẳng định người dân chỉ bắt giun ở nơi khác, không bắt ở khu vực gần nhà.

Sau khi ddax mổ bỏ hết ruột giun, phần thịt sẽ được cho vào lò sấy. Thông tin từ người dân trong xã cho biết thương lái nước ngoài thu mua giun sau khi đã sấy khô.

Mỗi kg giun đã sấy khô được thương lái nước ngoài thu mua với mức giá lên tới 600.000đ/kg. Kiếm tiền thật dễ nên bà Bình đã không ngần ngại đầu tư nhiều dàn sấy để kịp so chế giun thu mua từ nông dân.

Trong khi đó, không ít người nông dân trong xã thì không quản trưa tối phải ra canh đồng không để những đối tượng bắt giun lẻn vào kích giun bắt trộm.

Trước thực tragj đó, chính quyền và công an xã đã vào cuộc làm việc với bà Bình để làm rõ hành vi thu mua giun và phối hợp với chính quyền huyện nhằm ngăn chặn kịp thời tình trạng kích điện bắt giun gây tận diệt giun, ảnh hưởng đến hệ sinh thái đất, đến môi trường đất nông nghiệp.

Thông tin từ công an xã Trung Môn cho hay, trước đây đã không ít lần thương lái nước ngoàiđến địa bàn xã thu mua những mặt hàng không giống ai như ngọn keo, cành vải… hay tương tự như thực trạng thu gom đỉa ở một số địa phương trước đây. Chưa biết thời điểm nào các đối tượng thương lái có thể sẽ bặt vô âm tín và để lại nguồn giun cho người nông dân không biết sử dụng cho mục đích gì. Tuy nhiên vì nguồn lợi trước mắt mà không ít người nông dân đã đổ xô chạy theo và hàng ngày vẫn đều đặn những luồng điện phóng xuống đất để tận diệt những con giun trên mảnh đất nông nghiệp của người dân.

Trước sức hấp dẫn của lợi nhuận, đồng loạt các diện tích đất tại ĐBSCL được người nông dân chuyển đổi sang trồng mít Thái khiến diện tích cây trồng này gia tăng chóng mặt.

Thống kê từ ngành chức năng cho thấy, diện tích mít thái khu vực ĐBSCL hiện đã lên tới 60.000ha, tăng gấp đôi so với năm trước. Hầu hết các diện tích trồng khóm, trồng bưởi, trồng lúa tại Tiền Giang, Vĩnh Long hay Đồng Tháp Mười giờ đều chuyển thành diện tích trồng mít Thái.

Nguyên nhân khiến người dân đổ xô tròng mít Thái như “lên đồng”?

So với hàng loạt nông sản thay thế, mít Thái đang chứng tỏ lợi nhuận vượt trội, đó chính là nguyên nhân khiến loại cây này có sức hấp dẫn tới vậy. Bài toán so sánh của người nông dân cho thấy, nếu trồng cây lúa, thu nhập đạt từ 30-35 triệu đồng/ha và đủ trang trải chi tiêu 15-30% nhu cầu của các hộ gia đình thì với cây mít Thái, lợi nhuận mang về gấp 30 lần như vậy. Bởi giá mít Thái hiện đang ở ngưỡng 60.000đ/kg, mỗi ha trồng mít Thái cho thu nhập hơn 1 tỷ đồng. Với mức siêu lợi nhuận này, sao người dân có thể không khước từ bỏ lúa đi trồng mít Thái?

Hơn thế, mít là cây trồng lâu năm, chi phí đầu tư cũng không quá lớn, chỉ cần mít ở mức giá 10.000đ/kg là người nông dân đã có lời, thậm chí nhiều nông dân còn cho rằng chỉ cần giá mít 5.000đ/kg là người dân đã sống được.

Tuy nhiên bài toán thị trường không phải lúc nào cũng thuận lợi. Thực tế đã có nhiều thời điểm giá mít Thái đã từng “nhảy múa” rớt giá chỉ 5.000 – 7.000đ/kg, thương lái còn không mua, người dân đã từng chặt bỏ. Nhưng từ đầu năm 2018 trở lại đây, mít Thái liên tục ở đà tăng giá cao, lên tới 60.000đ/kg, chỉ cần 1 trái mít đã cho thu nhập hơn 1 triệu đồng.

Lợi nhuận từ mít Thái siêu hấp dẫn, nhiều cây chỉ cần trồng 1 năm là cho trái thu hoạch nên bất chấp mọi khuyến cáo, diện tích mít Thái ở ĐBSCL vẫn tăng chóng mặt như “lên đồng”.

Vẫn còn tiềm năng cho cây mít

Mít là loại cây truyền thống của nước ta chứ không phải cây mới trồng. Mít là loại trái cây được nhập khẩu chính ngạch vào Trung Quốc. Thị trường trong nước loại cây này vẫn có tiềm năng khi được doanh nghiệp thu mua để sấy. Tuy nhiên với loại mít Thái sấy đang ở mức thành phẩm giá cao vì 15kg mít tươi mới cho ra 1kg mít khô.

Thị trường mít rất rộng từ châu Âu đến Trung Đông. Tuy không thể khẳng định mít luôn giữ giá cao vì theo quy luật thị trường có tăng rồi sẽ giảm nhưng tiềm năng với cây mít Thái vẫn còn bởi các nhà máy chế biến vẫn tồn tại, chỉ có thể không còn cao như ngưỡng hiện nay. Do vậy nhiều người đổ xô về khu vực ĐBSCL trồng mít sẽ có người thắng, kẻ bại, lợi nhuận sẽ đến với người đi trước và thiệt hại sẽ đổ vào người đi sau. Tuy nhiên vẫn do cách làm, hướng đi của từng người trồng mít vì nhà máy chế biến tồn tại lâu dài.

Đổ xô trồng mít theo tín hiệu thị trường

Chúng ta vẫn chủ trương người nông dân cần nắm bắt nhu cầu thị trường, chuyển đổi đa dạng cơ cấu cây trồng. Và khi mít Thái lên ngưỡng giá cao 60.000đ/kg thì đây chính là tín hiệu thị trường mà người nông dân nắm bắt, không thể bỏ qua.

Và thực tế trồng mít đang mang đến thu nhập cao, no ấm cho người nông dân. Không phủ nhận với nhiều nông sản Việt đã gặp tình huống sau thời hoàng kim rơi vào bế tắc như gạo, cà phê, hồ tiêu… Nhưng chúng ta không chỉ cứ đứng trên lý thuyết là đã đưa ra khuyến cáo người dân không mở rộng diện tích ồ ạ, mà cơ quan chức năng cần có giải pháp để đồng hành cùng người nông dân để chiếm lĩnh thị trường bền vững hơn.

Tình hình thịt heo ế ẩm hiện giờ không chỉ còn xảy ra ở khu vực phía Bắc, nơi dịch tả lợn châu Phi đang hoành hành mà tại khu vực phía Nam, người tiêu dùng cũng đã quay lưng với thịt hẹo gây tình trạng sụt giảm nghiêm trọng khiến người chăn nuôi lao đao.

Chỉ tính đến việc giảm giá thịt heo, các chuyên gia ước tính ngành chăn nuôi mỗi ngày bị “bốc hơi” hơn 100 tỷ đồng, chưa tính đến chi phí lỗ do đàn heo đến thời điểm xuất chuồng mà không bán được.

Cơ quan chức năng và những tập đoàn chăn nuôi lớn đang ngăn chặn và kiểm soát dịch rất tốt để tránh lây lan vào phía Nam, đồng nghĩa heo bán ra thị trường là heo an toàn nhưng cũng không thể cứu vãn.

Giá heo lao dốc, khó bán

Khoảng 1 tuần trở lại, thị trường thịt heo tại TPHCM sụt giảm nghiêm trọng với mức bán ra lèo tèo. Ông Hải, một thương lái Tiền Giang chia sẻ, lượng tiêu thụ heo ở chợ chậm, lượng nhập ông đã giảm ½ so với thông thường, mỗi ngày chỉ nhập 30 con heo bán về chợ Bình Điền. Tuy nhiên vẫn thua lỗ do giá heo ở chợ giảm sâu.

Tại chợ Bình Điền, BQL chợ cho biết số lượng thịt heo về chợ đạt chừng 190 tấn và giảm 100 tấn so với thông thường. Lượng thịt nhập về giảm nhưng giá cũng giảm theo.

Tại chợ Hóc Môn lượng heo về cũng giảm từ 1.000 – 1.200 con/mỗi ngày và giá giảm so với trước đó.

Do nhu cầu tại các chợ đầu mối thấp nên giá heo cũng liên tục giảm đồng nghĩa người chăn nuôi cũng bán heo với giá thấp.

Ông Hưng, một người chăn nuôi heo Đồng Nai buồn rầu khi trong vòng 1 tháng giá heo mất 15 giá tức 15.000đ/kg, người nuôi thiệt hại nặng.

Giá heo hơi hiện tại bán ra xuống thấp hơn 40.000đ/kg, sức tiêu thụ chậm nên lượng heo tồn lớn mà không tiêu thụ được. Người chăn nuôi thực sự khó tiêu thụ, gọi mãi thương lái cũng không muốn đến mua heo, mà có mua thì chỉ mua nhỏ giọt, trong khi mỗi ngày để là mỗi ngày giá heo giảm.

Nếu trước đây đàn heo có 100 con thì thương lái chỉ tới mua 1 lần là hết nhưng bây giờ bán cả tuần cũng không xong.

Trước thực trạng lo sợ dịch bệnh, phòng hơn chống nên người tiêu dùng hầu như ngưng hoặc hạn chế ăn thịt heo khiến ngành chăn nuôi rơi vào khủng hoảng.

Người chăn nuôi cho rằng người dùng đang lo lắng thái quá vì dịch tả heo châu Phi không lây lan qua người.

“Bốc hơi” 100 tỷ mỗi ngày

Đại diện một doanh nghiệp chăn nuôi heo quy mô lớn thường xuyên cung cấp thực phẩm cho bếp ăn công nhân với mức tiệu thụ khoảng 5 tấn thịt heo mỗi ngày giờ đã phải ngưng 1 tuần này do suất ăn cho 100.000 công nhân không dùng thịt heo.

Hàng loạt các nhà máy xí nghiệp với lượng lao động lớn đều đồng loạt cho biết cả tuần nay đeon vị đã ngưng đưa thịt heo vào suất ăn.

Một số đơn vị vẫn sử dụng thì giảm lượng thịt đi và lựa chọn những nhà cung cấp là đơn vị uy tín.

Tại nhiều trường học đã ngưng đưa thịt heo vào bếp ăn hai tuần nay.

Trung bình mỗi ngày người tiêu dùng sử dụng khoảng 10.000 tấn thịt heo và trước sự quay lưng của người tiêu dùng thì mức thịt heo tiêu thụ hiện giảm 50%.

Chỉ lấy mức thấp nhất giá giảm 10.000đ/kg so với thông thường thì ngành chăn nuôi mỗi ngày thiệt hại khoảng 100 tỷ đồng, tương đương mỗi tháng thiệt hại khoảng 3.000 tỷ đồng.

Trong khi đó, dịch tả heo châu Phi chúng ta tiêu hủy trên 20.000 con lợn, tương đương thiệt hại chỉ 100 tỷ đồng, chỉ bằng số tiền mất đi trong 1 ngày của ngành chăn nuôi hiện tại. Nhìn vào so sánh có thể thấy, dịch tả heo châu Phi thiệt hại không lớn nhưng việc người tiêu dùng quay lưng với thịt sạch, thịt an toàn đang là nguy cơ lớn với ngành chăn nuôi.

Hết dịch tả lợn châu Phi, lại thêm thông tin thịt heo nhiễm sán lan truyền gây tâm lý hoang mang cho người tiêu dùng khiến họ quay lưng với thịt heo. Điều này khiến những sản phẩm heo sạch, heo an toàn khốn đốn, người chăn nuôi, người bán lâm cảnh lao đao.

Con số thống kê của ngành chức năng cho thấy hiện đã có 19 tỉnh, thành trên toàn quốc xuất hiện dịch tả heo châu Phi.

Heo sạch cũng khốn đốn

Tại khu vực Đồng Nai, thủ phủ heo tại miền Nam, thời điểm trước giá heo hơi ở mức từ 50.000 – 53.000đ/kg thì nay lâm cảnh lao đao, các chủ trang trại đang lo sốt vó do ảnh hưởng tác động tiêu cực từ nguồn tin heo dịch bệnh khiến khó bán, giá rớt thê thảm.

Anh Quang, chủ trang trại với 800 con heo tại Thống Nhất, Đồng Nai chia sẻ, giá heo hơi hiện tại rớt thê thảm, chỉ còn 35,000 – 36.000đ/kg khiến người chăn nuôi lao đao, tiến thoái lưỡng nan. Bán thì lỗ gần 20.000đ mỗi kg heo mà không bán thì mỗi ngày vài triệu tiền thức ăn với tiền thuốc phòng dịch cũng chết.

Người chăn nuôi lao đao là vậy, tiểu thương bán heo tại các khu chợ tại TPHCM cũng chẳng hơn gì, họ đang trong tình cảnh dở khóc, dở cười. Chị Yến, tiểu thương chợ Phạm Văn Hai, TPHCM cho hay, ngày thường tiêu thụ rất nhanh, giờ khối lượng giảm mà tiêu thụ chậm. Bởi nguồn thông tin bệnh dịch khiến mọi người đều dè chừng, nhiều nguồn nhập heo cũng ngưng luôn, hiện lượng tiêu thụ giảm chỉ còn 1/5 so với trước. Giá thịt heo mỗi loại cũng giảm từ 10.000 – 20.000đ/kg nhưng tình hình cũng không cải thiện đáng kể. Tiểu thương thì thiệt thòi khi nguồn nhập thịt đều đảm bảo kiểm dịch đầy đủ nhưng người tiêu dùng không tin heo sạch.

Gần quầy hàng của chị Yến, chị Phượng cũng lâm cảnh tương tự khi 10h sáng nhưng quầy thịt vẫn còn rất nhiều. Chị Phượng buồn bã chia sẻ, chị bán thịt đã nhiều năm, nguồn thịt nhập phải chuẩn, đảm bảo đủ kiểm dịch, nhìn là biết thịt sạch, thịt ngon. Thịt không đảm bảo sẽ mất uy tín mà còn bị phạt nên không ai dại gì nhập về bán cả.

Dịch bệnh không lây qua người

Dù cơ quan chức năng đã tuyên truyền mạnh mẽ cho người dân là dịch tả heo châu Phi không lây lan qua người và hướng dẫn cách phân biệt thịt sạch, thịt bệnh nhưng tâm lý người tiêu dùng vẫn e ngại.

Đại diện khu chợ Phạm Văn Hải cho hay, từ khi có thông tin dịch, sức tiêu thụ heo tại chợ đã giảm 20-30%. Ban quản lý cũng siết chặt hơn vấn đề nguồn gốc thịt heo, xuất xứ và chất lượng heo vào chợ cùng các nguồn thực phẩm khác như bò, gà, cá, hải sản… tăng cường lấy mẫu kiểm tra các loại thịt bán tại chợ.

Hiện khoảng 20 quầy thịt tại chợ đều được kiểm tra đầy đủ giấy tờ nguồn gốc, xuất cứ với thịt heo, truy xuất rõ ràng. Ban quản lý cũng tính phương án làm bảng cam kết, truy xuất nguồn gốc heo an toàn tại chợ cho người tiêu dùng an tâm.

Khi tại các chợ truyền thống người bán đang lao đao, “khát” khách mua thịt thì tại các siêu thị sức tiêu thụ mạnh hơn với mức giá cũng tăng hơn 10.000 – 20.000đ/kg.

Ban quản lý an toàn thực phẩm tại TPHCM cũng khuyến cáo người tiêu dùng, các đơn vị sản xuất, chế biến, tiêu thụ cần chọn sản phẩm thịt heo đầy đủ truy xuất nguồn gốc và kiểm dịch để đảm bảo sức khỏe.

Các loại thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt là thuốc diệt cỏ từ lâu đã trở thành sản phẩm thiết yếu của người nông dân phục vụ quá trình chăm sóc các loại nông sản. Tuy nhiên, chúng để lại không ít hệ lụy, trong đó có nguy cơ gây ung thư cho cả người nông dân lẫn người sử dụng sản phẩm nông sản.

Với hoạt động trồng trọt, không ít nông dân đã lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc trừ sâu gây hậu quả nặng nề cho sức khỏe người dùng, đặc biệt gây tàn phá nghiêm trọng môi trường.

Do vậy để phát triển một nền nông nghiệp bền vững, chúng ta phải thay đổi tư duy, triệt để loại bỏ các loại hóa chất độc hại, tập trung vào nền nông nghiệp hữu cơ.

Càng chậm trễ, càng có tội với người dân

Đó là kiến nghị của GS Võ Tòng Xuân, ông nêu quan điểm các cấp ngành cần lập tức rà soát và cấm nhập khẩu cũng như cấm lưu hành, sử dụng các loại hóa chất bảo vệ thực vật đã xác định chính xác chứa hóa chất gây ung thư từ nhà sản xuất Monsanto. Không trì hoãn và “ân hạn” bởi càng để lâu sẽ càng có tội với người nông dân.

Cùng với đó cần cung cấp kiến thức về các loại thuốc bảo vệ thực vật cho người dân, tổ chức để người nông dân có thể tiếp cận với nguồn kiến thức chuẩn trong quy trình sản xuất nông nghiệp. Để cây trồng phát triển lành mạnh thuận tự nhiên, không dịch bệnh.

Ưu tiên nông nghiệp sinh thái

Với nhiều loại hóa chất thế giới đã đưa ra những kết luận độc hại thì chúng ta cần đưa vào danh mục hạn chế và cấm lưu hành trên đồng ruộng, GT.TS Nguyễn Thơ – Hội Bảo vệ thực vật nêu quan điểm.

Một hóa chất diệt cỏ diện rộng thì không thể không để lại hậu quả xấu với những yếu tố môi trường xung quanh, việc đánh đổi môi trường lấy năng suất chỉ trong nhất thời này cần cân nhắc kỹ.

Không ít ý kiến phản bác quan điểm trên và cho rằng nếu không dùng hóa chất, sâu bệnh hoành hành, mất mùa, nông dân đói kém, nông nghiệp sẽ sụp đổ. Nhưng ông Thơ cho rằng để phát triển bền vững cần chọn phương thức canh tác ưu việt như canh tác nông nghiệp hữu cơ, sinh thái, giảm thiểu phân hóa học và hóa chất bảo vệ, sử dụng thiên địch quản lý địch hại… đã hiệu quả với nhiều mô hình, cho năng suất không thua kém khi sử dụng hóa chất.

Nông nghiệp hữu cơ hoàn toàn có thể đem lại năng suất cao

Đó là nhận định của Bà Nhung, trưởng Ban điều phối PGS Việt Nam. Với hơn 10 năm trong hoạt động hỗ trợ nông dân canh tác nông nghiệp theo hướng hữu cơ mang lại năng suất cao. Tuy nhiên cần thời gian chuyển tiếp từ nông nghiệp hóa chất sang hữu cơ. Bởi cần 2-3 năm để đất đủ phân bón hữu cơ, khi đó năng suất giảm, sâu bệnh nhiều. Để rồi hệ vi sinh của đất phục hồi thì hệ sinh thái cân bằng giúp năng suất cây trồng tăng. Rào cản ở đây chính là thu nhập trong giai đoạn chuyển tiếp. Và khi đó cần những hỗ trợ từ dự án phi lợi nhuận hay từ đơn vị đồng hành chi sẻ khó khăn với nông dân.

Cần quyết tâm cao

Đó là chia sẻ của nông dân Sô tại Sóc Trăng. Ông Sô chia sẻ gia đình ông có 7 công ruộng, 8 công mãng cầu gai, thuê nhân lực khó, ông đều tự làm nhưng cực nhất là mỗi lần phun thuốc. Mỗi năm ông phun thuốc trên dưới 10 lần và không còn cả côn trùng có lợi nào sống sót trong đất nhà ông, cả cá cũng chết. Tiếp xúc nhiều với thuốc, chân tay ông sần sùi, mỗi lần phun thuốc xong người ông nóng ran, khát nước, giờ lại có thông tin thuốc trừ cỏ gây ung thư càng khiến ông lo lắng.

Ông chia sẻ vì sao độc hại mà vẫn được lưu hành khiến người nông dân như ông sử dụng, Nếu độc hại cho sức khỏe, cho môi trường, thì không khó gì để cấm, nhưng chỉ sợ không có quyết tâm.

Song hành đó cần có những loại thuốc diệt không độc hại được nghiên cứu và phổ biến đến người dân và triệt để cấm quảng cáo các hóa chất độc trên truyền hình địa phương vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp.

Cấm vì người Việt

Tòa án Mỹ đã xác định chính xác loại thuốc diệt cỏ Roundup chứa chất gây ung thư, Việt Nam cần mạnh dạn cấm sử dụng để bảo vệ người Việt, ông Nhị – Nguyên chủ tịch UBND tỉnh An Giang nêu quan điểm.

Bởi các hoạt chất này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người nông dân mà nó ngấm sâu vào lòng đất, ảnh hưởng trên diện rộng.

Chúng ta không thể vì bất kỳ lí do gì mà dây dưa, bởi tòa án đã phán quyết thì họ đã nghiên cứu kỹ lưỡng để quyết định chính xác.

Những ngày sau Tết Nguyên Đán, người nông dân vùng ngập lũ đầu nguồn Tiền Giang phấn khởi khi mít Thái sớm vào vụ thu hoạch được giá, ước tính cao hơn cùng kỳ năm trước 22.000đ/kg nhờ thương lái Trung Quốc thu gom mạnh. Nhờ vậy đã mang lại nguồn lợi kinh tế lớn, làm giàu cho bà con nơi đây.

Gia đình ông Hạnh ở Cai Lậy, Tiền Giang chia sẻ, gia đình ông chồng 1ha mít Thái và hiện rất vui vì thương lái liên tục tới đặt hàng mua mít. Thời điểm này vụ trước, gia đình ông bán mít với giá 45.000đ/kg thì năm nay thương lái đã trả tới 65.000đ/kg. Năm nay gia đình ông xuất bán được tới 80% cho thương lái Trung Quốc hàng đẹp, nhiều trái đạt 25kg và tính ra được gần 2 triệu đồng/quả.

Cũng trong tâm trạng phấn chấn nhờ giá mít Thái tăng mạnh, ông Phương ở Cái Bè chia sẻ, vụ mít năm nay gia đình ông lãi trên 20% so với vụ năm trước. Mít Thái được thị trường Trung Quốc ưa chuộng nên khi thương lái dồn dập thu gom thì giá sẽ tăng cao. Giá mít những năm gần đây không có nhiều biến động nên vườn mít nhà ông Phương cho sản lượng 30 tấn mỗi năm, giá bình quân 50.000đ/kg, thu được 1.5 tỷ đồng, trừ chi phí cho gia đình ông thu lãi gần 1 tỷ đồng. Từ một nông dân nghèo khó, nhờ vườn mít Thái mà đã cho gia đình ông khá lên, trở thành tỷ phú nông thôn.

Cũng là một trong những hộ có diện tích trồng mít Thái lớn ở Tiền Giang, ông Bảy Ân cho biết năm nay thương lái săn đón thu mua rất nhiều mít Thái. Những hàng đạt chuẩn đa phần đã xuất sang Trung Quốc nên mít Thái còn trong nước không nhiều và nếu còn cũng chỉ là hàng loại 2, loại 3 hay hàng dạt.

Mít Thái năm nay lên cơn sốt giá nên dù diện tích tăng mạnh nhưng hàng vẫn không đủ bán. Giá đình ông Ân trồng 1ha nhưng đã bán hết sạch. Thương lái vẫn tấp nập đến hỏi nhưng không còn hàng để bán. Nếu vụ năm trước ông chỉ bán được 43.000đ/kg thì năm nay giá tăng lên 65.000đ/kg.

Theo cơ quan chức năng tỉnh Tiền Giang cho hau, giá mít Thái vụ năm nay đang được giá, ở mức 60.000 – 65.000đ/kg. Diện tích mít Thái siêu sớm toàn tỉn ước đạt 3.700ha và đang tiếp tục tăng mạnh bới bà con đang đua nhau cải tạo đất để mở rộng diện tích tranh thủ thời cơ giá mít Thái tăng cao.

Giống mít Thái có nhiều ưu điểm cho trái quanh năm, to, trờn và dễ trồng, cho năng suất, sản lượng cao, đầu ra thuận lợi. Mít Thái đã trở thành cây trồng làm giàu cho người nông dân ở khu vực vùng ngập lụt tại Tiền Giang như Cái Bè, Cai Lậy, Tân Phước, Châu Thành.

Trước sự phấn khởi của bà con nông dân với vụ mít được giá, chúng ta cùng chia sẻ. Tuy nhiên với không ít bài học dể lại cho nông sản nước ta khi xuất hiện hiện tượng thương lái Trung Quốc đổ xô thu gom ồ ạt giá cao để rồi sau đó, khi họ đột ngột ngừng thu mua thì bài toán thị trường với nông sản của chúng ta dường như đi vào thế bí. Do vậy bà con nông dân nơi đây cũng cầ thận trọng, đa dạng hóa cơ cấu cây trồng chứ không nên dồn đầu tư toàn bộ vào cây mít Thái.

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu chủ yếu của nông sản, cây trái Việt, tuy nhiên đa phần thị trường này vẫn chủ yếu là xuất khẩu qua đường tiểu ngạch. Khi thị trường này đưua ra những chính sách “siết” chặt thì xuất khẩu gặp khó. Do vậy con số 0.8% tăng trưởng xuất khẩu năm 2019 là khiêm tốn khi ngành nông nghiệp đặt ra.

Tại một Hội nghị cây trái phía Nam tổ chức tại Long An vừa qua, đại diện Bộ Nông nghiệp đã nhấn mạnh, xuất khẩu rau quả nước ta liên tục tăng trưởng nhanh với tốc độ cao. Minh chứng bằng số liệu qua các thời kỳ, năm 2003 kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 151 triệu đô la Mỹ thì năm 2013 vượt trên 1 tỷ đô và đến năm 2018 con số này tăng trên 3.8 tỷ đô la.

Với con số tăng trưởng xuất khẩu rau quả ấn tượng này nhưng ngành nông nghiệp lại đặt ra con số tăng trưởng khiêm tốn trong kim ngạch năm 2019, chỉ tăng trưởng 8.3% so với năm 2019.

Trong kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2018 là 3.8 tỷ đô la đó, chúng ta xuất kahaur tới 55 thị trường. Có 14 thị trường đưa con số kim ngạch xuất khẩu trên 20 triệu đô la; 5 thị trường với con số 10-20 triệu đô la và 36 thị trường từ 1-10 triệu đô la.

Năm 2019, với hoạt động hội nhập sâu trong hiện định thương mại tự do tạo tiền đề tốt cho rau quả nước ta tiếp cận tới thị trường. Nhưng con số mục tiêu tăng trưởng của ngành nông nghiệp đặt ra chỉ là 0.8% so với năm 2018. Bởi thị trường xuất khẩu lớn nhất của rau quả nước ta là thị trường Trung Quốc, chiếm 81% giá trị xuất khẩu rau quả và riêng mặt hàng thanh long chiếm tới 98%. Nên những động thái chính sách liên quan tới nông sản vào thị trường này ảnh hưởng rất lớn đến xuất khẩu của chúng ta.

Cụ thể thị trường Trung Quốc đăng thắt chặt nhập khẩu tiểu ngạch, tăng cường xuất khẩu chính ngạch với những chính sách nghiêm ngặt như truy xuất nguồn gốc, chứng thư xuất khẩu, giấy phép nhập khẩu… Đó chính là yếu tố để “dè chừng” cho mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2019.

Ngoài những rào cản khách quan, chúng ta còn đối phó với một rào cản chủ quan khi tại thị trường trong nước, xuất hiện nhiều doanh nghiệp không đủ tiêu chuẩn đáp ứng thị trường đã cạnh tranh kém lành mạnh, trà trộn những sản phẩm không đạt chuẩn vào gây ảnh hưởng đến uy tín của những doanh nghiệp bài bản, dẫn đến nguy cơ mất thị trường

Những chứng nhận tiêu chuẩn như Vietgap và nhiều chứng nhận khác được khuyến khích áp dụng nhưng tỷ lệ còn nhỏ và diện tích được cấp mã cùng cơ sở vật chất còn thiếu, yếu.

Đại diện đơn vị xuất khẩu cũng chia sẻ về con số chỉ tiêu mà ngành đặt ra năm nay hoàn toàn hợp lý khi toàn ngành đã dốc hết lực cho xuất khẩu năm 2018.

Đơn cử như trái sầu riêng chúng ta đã làm rất tốt nhưng chưa thể xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc nên với chính sách “siết” chặt nếu “ách lại” thì giá sẽ còn giảm nữa. Như vậy Trung Quốc “siết” nhập khẩu tiểu ngạch, đặt ra tiêu chuẩn chất lượng cao hơn cũng là lý do dễ hiểu để ngành nông nghiệp thận trọng hơn với mục tiêu năm nay.

Sau trứng vịt, giờ đến trứng gà với mức giảm chạm đáy, chỉ còn 1.000đ mỗi quả khiến người chăn nuôi lỗ nặng, gà đẻ càng nhiều càng lỗ.

Quy luật thị trường sau Tết, trứng thường giảm nhẹ. Tuy nhiên năm nay loại trứng gia cầm giảm sâu thời gian dài, xuống thấp hơn giá thành khiên người chăn nuôi lâm cảnh thua lỗ nặng. Đặc biệt mức giá giảm mà chưa có dấu hiệu phục hồi.

Ông Chính, một hộ nuôi gà đẻ Ai Cập, Vĩnh Phúc buồn rầu chia sẻ, gia đình ông nuôi trại gà 20.000 con đẻ trứng, giờ gà càng đẻ nhiều, gia đình ông càng lỗ nặng, mỗi ngày lỗ 7-8 triệu đồng.

Thời điểm trước Tết, trứng gà có giá 1.700đ/ quả đã xem là thấp hơn so với thời điểm giữa năm. Còn hiện giờ giá trứng giảm thê thảm hơn.

Hiện giá trứng tại trang trại chỉ được 1.000đ/quả, thậm chí còn xuống 900đ/quả. Ông Chính cho biết thời điểm này năm trước, trứng giảm giá cũng còn ở mức 1.500đ/quả chưa không tưởng tượng mức giảm sâu như năm nay.

Đã mấy chục năm nuôi gà, ông Chính cho biết từ năm 2013 đến nay, đây là đợt giảm giá kỷ lục khiến người chăn nuôi lỗ nặng.

Thương lái vẫn đến mua đều đều, sức mua có chậm hơn chút nhưng giá trứng liên tục giảm sâu gây thua lỗ nặng cho người dân. Mỗi ngày thua lỗ 5 triệu, giờ lỗ 7-8 triệu đồng/ngày, thậm chí còn lỗ 10 triệu đồng/ngày. Cứ đà này gia đình ông không thể cầm cự được, phải đán bàn gà thịt đi.

Chị Thu, một hộ chuyên nuôi gà đẻ ở Hà Nam cũng đang mất ăn mất ngủ những ngày qua vì trứng rớt giá thê thảm khiến gia đình thua lỗ nặng nề.

Thường những năm trước, thời điểm sau Tết, giá trứng giảm rồi sẽ tăng trở lại nhưng năm nay thì giảm triền miên, chưa thấy dấu hiệu tăng trở lại. Với giá trứng như hiện tại thì mỗi ngày chị Thu lỗ chừng 4 triệu đồng.

Chị Thu cho hay dịp này chị nuôi ít gà đẻ còn đỡ, chỉ nuôi khoảng 10.000 con, chứ nhiều hộ càng nuôi nhiều thì lỗ càng nặng

Thị trường chứng kiến sự ảm đạm của mặt hàng trứng gà. Các khu vực Đông Anh, Mê Linh (Hà Nội) giá trứng dao động từ 900 – 1.100đ/quả; Khu vực Bắc Ninh, một số khu vực ngoại thành Hà Nội trứng gà giá 1.200đ/1 quả. Nguyên nhân giá trứng giảm do lượng trứng tồn từ Tết vẫn chưa tiêu thụ hết.

Báo cáo thị trường cho thấy giá trứng giảm do nhu cầu thị trường tiêu thụ chậm nhưng nguồn cung từ trang trại rất dồi dào nên khắp các khu vực giá đều giảm. Như khu vực Đông Nam Bộ hay ĐBSCL giá trứng giảm chỉ còn 1.250đ/quả.

Các chuyên gia cũng cho rằng nguyên nhân khiến thị trường trứng giảm giá mạnh do nguồn trứng còn tồn đọng từ trước Tết. Tuy nhiên nguồn trứng này đã cạn dần không còn nhiều. Théo đó trong khoảng thời gian ngắn, khoảng chục ngày nữa, thị trường sẽ chứng kiến giá trứng sẽ có xu hướng tăng trở lại, nhích lên và dần đi vào ổn định.

Người chăn nuôi cố gắng duy trì để chờ thị trường trứng ấm lên, đảm bảo tiếp tục ổn định trong sản xuất, chăn nuôi, cân bằng nguồn thu cho người chăn nuôi.