Với nhiều sản phẩm nông sản nước ta đã gặp phải tình trạng được mùa rớt giá, để lại nỗi buồn cho người noong dân. Do đó để tránh tình trạng rủi ro với cây trồng trước biến động thị trường cần đa dạng cơ cấu cây trồng. Bài toán này đang được huyện Lục Ngạn, Bắc Giang giải quyết khi bên cạnh cây chủ lực là vải thiều, huyện đã chủ trương trồng thêm cây có múi.
Đang sở hữu 11ha các loại cây có múi như bưởi da xanh, bưởi đường, cam Vinh, anh Chỉnh ở xã Tân Mộc, Lục Ngạn đang được đánh giá là “đại gia” cây có múi ở Lục Ngạn.
Anh Chỉnh là một trong những người tiên phong đưa cây có múi về trồng thay thế cây vải thế mạnh của vùng. Ban đầu anh nhập giống từ vùng Hưng Yên lân cận để nhân giống, cũng trải qua không ít khó khăn thất bại nhưng đến nay vườn của anh đã nhân giống lên đến 10.000 cây tồng trên nền còn lại khoảng 10 cây giống từ những ngày đầu. Tuy nhiên anh Chỉnh cũng không khỏi băn khoăn về tốc độ phát triển của cây có múi cũng đang nở rộ và mạnh mẽ nên thị trường sẽ khó khăn hơn bởi sản lượng của cây có múi đang tăng mạnh.

So với năm 2016, diện tích cây có mùi toàn huyện Lục Ngạn đã đạt 6.500ha, tăng hơn 2000ha, đây là con số không hề nhỏ. Cây có múi đang là hướng đi mang đến lợi nhuận khủng cho bà con nông dân. Bởi chỉ cần một vụ được mùa, được giá là người trồng có cơ hội có tiền tỷ trong tay. Do đó, khắp các vùng trong Lục Ngạn, Bắc Giang đã chuyển đổi trồng loại cây này, bỏ lúa, bỏ vải thiều.
Ông Sen, một hộ trồng cây có múi ở Tân Mộc chia sẻ, gia đình ông bắt đầu với loại cây trồng này từ năm 2000, ban đầu cũng thất bại vì chưa có kinh nghiệm. Phải mất thời gian vài năm gia đình ông mới phổ thông đại trà loại cây có múi này khi thời điểm vải thiều rẻ. Và giờ diện tích vườn của gia đình ông chuyển toàn bộ thành cây có múi. Loại cây này tiết kiệm diện tích hơn cây vải, cho năng suất cao, sản lượng nhiều nên thời điểm giá cao đã mang lại lợi nhuận lớn cho gia đình ông.
Thống kê từ Cục Trồng trọt – Bộ Nông nghiệp cho thấy cây ăn quả có múi đang tăng chóng mặt, năm 2017 đã có 22.000ha cây có mùi “phình” ra so với năm trước.
Theo Chính quyền huyện Lục Ngạn cho hay, hiện theo quy hoạch tỉnh phê duyệt thì diện tích cây có múi có thể mở rộng thêm 500ha. Thế nhưng các địa phương đang phát triển tự phát quá ồ ạt lại đang trở thành áp lực lớn với thị trường.

Định hướng của huyện là cần đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, tránh tình trạng rủi ro khi “bỏ trứng cùng một giỏ” dễ rủi ro khi biến động thị trường. Tập trung chuyển đổi cách thức sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và hoạt động hiệu quả tổ hợp, hợp tác xã liên kết với nhà máy chế biến để tạo giá trị cao cho cây ăn quả.
Muốn nâng cao giá trị phát triển cần chế biến sâu. Cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp với vùng nguyên liệu ổn định. Bởi định hướng quy hoạch hiện đúng đắn nhưng không có sự năng động sẽ không tránh khỏi nguy hiểm bởi cây có múi có thể phổ biến khắp mọi nơi. Loại cây này không khó tính kén chọn đặc trưng và không tạo ra sự khác biệt đột biến, rõ rệt với các sản phẩm khác thì sẽ là khó khăn trong quá trình tiêu thụ.
Với loại cây có múi cần có sự phát triển hợp lý ở các địa phương nhằm giảm thiểu tình trạng được mùa mất giá, dẫn đến thực trạng phải giải cứu nông sản.

























