Những ngày này có mặt tại Bình Phước, chứng kiến cảnh người nông dân đang đứng ngồi không yên do quýt đường đang vào vụ thu hoạch nhưng giá quýt sụt giảm nghiêm trọng.
So với niên vụ trước, thời điểm này giá quýt đang sụt giảm một nửa. Mức giá chỉ còn ở mức từ 10.000 – 12.000đ/kg với quýt hàng đầu, còn hàng loại chỉ ở ngưỡng 7.000 – 8.000đ/kg. Mức giá giảm bằng nửa niên vụ trước này khiến người nông dân lỗ nặng.
Hộ ông Tờ (Đồng Xoài) sở hữu tổng diện tích quýt 1.5ha nhưng sau khi kết thúc vụ trước, gia đình ông đầu tư gần 200 triệu đồng/ha cho vụ mới nhưng hiện giá quýt rớt thê thảm, thương lái đến mua tại vườn nhà ông chỉ ở mức giá 7.000đ/kg. Trước tình trạng này, gia đình ông đang lỗ nặng. Mức giá này khiến nhà vườn thu không đủ bù chi.
Mức giá quýt không chỉ xuống thấp mà việc tìm đầu ra cũng khó do thương lái không thu mua. Không ít vườn bỏ quýt chín rụng đầy gốc vì không có thương lái thu mua nên không kịp bán.
Ông Tờ cho biết đây là lần đầu tiên quýt mất giá thê thảm, nhà vườn lâm cảnh không thể hoàn vốn.
Với mức giá thương lái mua thời điểm hiện tại với quýt hàng đầu là 10.000 – 12.000đ/kg; với quýt hàng loại chỉ có mức giá từ 7.000 – 8.000đ/kg, thậm chí còn rớt giá đến 4.000 – 5.000đ/kg. Mức giá này giảm bằng nửa niên vụ năm trước. Với mức giá này người nông dân không chỉ lỗ mà mất hết vốn đầu tư không thể thu hồi.
Cũng lâm cảnh tương tự, gia đình bà Oanh (Tân Thành) sở hữu 2ha quýt đường niên vụ trước, thời điểm đó gia đình bà thu hoạch 25 tấn bán với giá 20.000 – 25.000đ/kg nên thu lại 200 triệu đồng. Nhưng năm nay quýt đường đang vào vụ chín dẹp nhưng mức giá giảm bằng một nửa năm trước. Bà Oanh đang cố gắng tìm cách hãm quýt chín chờ giá lên lo lỗ vốn nhưng tình trạng này cũng chẳng thể kéo dài vì quýt đã chín xuống nước mọng, không kịp bán cũng rụng.
Đại diện chính quyền Tân Thành chia sẻ về thực trạng thua lỗ của bà con trồng quýt là do nhiều nhà vườn cây đã cỗi, giảm năng suất nên kém thu nhập. Ngoài ra bà con mở rộng diện tích quýt ồ ạt khiến đầu ra sản phẩm quá dồi dào, thương lái nhiều lựa chọn nên ép giá nông dân. Chỉ tiêng địa bàn xã đã có tổng diện tích 150ha quýt đường. Quýt ồ ạt vào mùa chín, giá rớt thê thảm, thương lái không mặn mà, người nông dân đang đối mặt với thực trạng quýt chín rụng đầy vườn.
Không chỉ tại Tân Thành, các nhà vườn trồng quýt trên địa bà TX Đồng Xoài cũng lâm cảnh tương tự. Ông Thâu sở hữu 3ha quýt đường từ 5-10 năm tuổi. Niên vụ trước gia đình ông thu hoạch 25-30 tấn với giá từ 25.000 – 30.000đ/kg đã cho nhà vườn ông tiền lãi lên đến cả tỷ đồng. Thế nhưng năm nay, chưa kể đến giá giảm một nửa, quýt còn bệnh khiến năng suất giảm, khiến gia đình ông lâm cảnh điêu đứng.
Ông Thâu rầu rĩ chia sẻ, đầu tư 3ha quýt tốn ngót 500 triệu đồng mà năng suất giảm, giá rớt, ước tính niên vụ năm nay thua lỗ hàng trăm triệu đồng. Quýt thối rụng còn tốn tiền thuê nhân công nhặt đem chôn lấp, tránh nhiễm bệnh cho vụ sau. Gia đình ông chỉ còn cách chờ đợi vụ mới đầu tư mong gỡ gạc lại.
Với mức giá xuống thấp hiện nay, hầu hết các nhà vườn đều lỗ nặng. Với những vườn quýt mới trồng năm đầu, người dân bỏ hoang không chăm sóc. Loại cây trồng vốn được chọn là cây trồng bền vững này thì nay đang rơi cảnh bấp bênh khiến người dân lo lắng việc đầu tư trong những năm tiếp theo.
