Category: Thị Trường Nông Sản

Thủ phủ chuối Tân Long – Hướng Hóa – Quảng Trị ngày 29 Tết bạt ngàn như rừng chuối nhưng sức mua khá dè dặt khiến nhiều thương lái lo vỡ trận.

Ông Phiệt, 53 tuổi, một thương lái đã có mấy chục năm trong nghề buôn chuối chia sẻ, buồng chuối 5 nải, mỗi nải 15 trái to như ri mới hôm qua khách trả 1.3 triệu đồng mà không gả, chừ muốn bán 500.000 đồng cũng không nổi, không có người mua. Nhìn cả ngã còn nguyên rừng chuối mà ngao ngán.

Tân Long – nơi được xem là “thủ phủ chuối” miền Trung bởi là đầu mối thu gom toàn bộ chuối từ khắp các vùng trồng chuối trên địa bàn Hướng Hóa cũng như từ phía cửa khẩu quốc tế Lao Bảo trung chuyển hàng hóa từ Lào sang trên địa bàn quốc lộ 9.

Những loại chuối tập trung ở đây chủ yếu là chuối mốc, loại chuối chuyên thờ cúng của người dân các khu vực miền Trung như Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, Huế, Đà Nẵng, Thanh Hóa, Hải Phòng, Hà Nội…

Bà Đức, 55 tuổi, một thương lái đến từ Đông Hà, Quảng Trị chia sẻ dù cận Tết nhưng lượng chuối đổ về chợ vẫn rất nhiều khiến giá chuối đã thấp càng thấp hơn, chỉ bằng 1/3 giá chuối so với ngày thường trước đó.

Đã 29 Tết, thương lái buôn chuyến Quảng Bình, Đà Nẵng hay ngoài Bắc hầu như đã rút hết rồi nhưng chuối thì vẫn bạt ngàn, ê hề cả rừng. Mới trước đó một này buồng chuối 6 nải giá phải cả triệu đồng thì hôm nay chỉ còn 200.000đ, giá rẻ như cho nhưng cũng chẳng ai dám mua nữa.

Trước thực trạng cung vượt cầu, nguồn chuối ở chợ tân Long quá lớn dù đã cận Tết, nhiều thương lái vẫn cố gắng nán lại để mua chuối ủng hộ cho người dân.

Dù lượng chuối mà Gái mua đã đủ cho phiên chợ Cam Lộ nhưng bà vẫn cố gắng lượn vài vòng, rảo mắt khắp chợ. Bà cho biết nhiều hộ dân hợp tác cung ứng chuối cho bà trước đó còn quá nhiều chuối chưa bán hết nên bà cố gắng nấn ná thêm để “gắng” chọn vài buồng nữa ủng hộ đỡ người dân.

Lượng chuối đổ về chợ quá nhiều nên khiến giá chuối rớt thê thảm. Một buồng chuối từ 4-6 nài trước đó có giá tiền triệu thì nay chỉ còn giá không đến 400.000đ. Những buồng chuối to, đẹp, quả nây, trên 7 nải trước đó giá rất cao từ 3-4 triệu đồng thì nay giá cũng không vượt quá 600.000đ.

Giữa tiết trời trưa nắng, la liệt những xe chuối chẳng thấy mặt khách cũng chẳng thấy bóng dáng chủ nằm ê hề ở đó càng khiến thương lái và người dân nơi đây lo lắng thực trạng chợ chuối sẽ “vỡ trận”.

Giữa trưa 29 Tết, lượng chuối vẫn tiếp tục tăng vì người dân tiếp tục mang hàng ra chợ bán. Lượng chuối tăng cao nhưng người mua đìu hiu vắng vẻ. Nhiều người bán dù đã hạ giá chuối nhưng vẫn ở mức cao nên bị chỉ trích là “không biết liệu cơm gắp mắm”.

Người nông dân và nhiều thương lái đều trong tình cảnh ngẩn ngơ khi lượng chuối còn quá nhiều như vậy nhưng Tết chỉ còn một ngày, không biết sẽ giải quyết ra sao, nguy cơ “vỡ tận” với chuối, chuối bỏ đầy chợ sẽ không thể tránh khỏi.

Nhiều vựa hoa đổ về TPHCM nhưng dù đã 28 Tết vẫn khá thưa vắng người mua khiến nhiều người bán hạ giá bán vì lo ế.

Tại khu vực các chợ hoa kiểng Gia Định (Gò Vấp; Phạm Văn Đồng (Thủ Đức)… khá nhộn nhịp. Nhưng sức tiêu thụ không cao như kỳ vọng những mùa năm trước nên nhiều loại hoa giảm giá từ 10-30%.

Quầy hoa của bà Sương quê ở Bình Dương có 1.000 chậu cúc vạn thọ bán bên đường Phạm Văn Đồng nhưng đến 28 Tết bà mới tiêu thụ được 200 chậu, lo ế ẩm bà đã phải giảm giá hoa mong bán hàng nhanh hơn. Những ngày đầu bà bán giá 250.000đ/cặp nhưng sau đó phải giảm xuống 170.000đ và nhiều khả năng tiếp tục hạ thấp hơn nữa mới mong hút khách.

Chưa kể không ít chậu hoa miền Tây Nam Bọ do ngập nước nhiễm mặn nên có xu hướng bị “vàng chân” nên nhiều người bạn đại hạ giá, chỉ còn 100.000đ/cặp cúc vạn thọ.

Từ Bà Rịa Vũng Tàu với 230 chậu hoa hướng dương lên Thủ Đức bán nhưng đến ngày 28 Tết anh Thân mới bán được chưa đến 40 chậu. Anh Thân chia sẻ tình hình tiêu thụ các loại hoa năm nay rất chậm, sức mua giảm 20-40% so với năm ngoái. Nên anh cũng phải điều chỉnh giá bán xuốn thấp, chỉ còn 350.000đ/cặp hướng dương lớn và 250.000đ/cặp nhỏ. Anh Thân cũng tỏ ra lo lắng khi đã 28 Tết mà vắng người mua hoa, không biết anh có bán hết hàng để về quê vào chiều 30 Tết như dự tính không.

Cũng trong tình trạng này, khu công viên Gia Định bạt ngàn những “cánh đồng” cúc vạn thọ, dừa cạn… nhưng vắng khách mua. Hoa cúc tập trung nhiều nhất ở đây khoảng hàng chục nghìn chậu.

Giá hoa theo đó đồng loạt giảm để hút khách. Với thị trường hoa mai đa phần chỉ sôi động ở phân khúc hoa mai loại nhỏ với giá bình dân dưới 3 triệu đồng.

Dọc tuyến Phạm Văn Đồng, nhiều nhà vườn mai chia sẻ khách đến mua mai chưng Tết khá thưa vắng, đến 28 Tết mà lượng tiêu thụ mới đạt khoảng 15%.

Với những cây mai kiểng lớn đa phần chỉ có khách doanh nghiệp còn khách gia đình chỉ chọn mua mai nhỏ giá dao động từ vài trăm ngàn đến dưới 3 triệu đồng.

Tuy nhiên nhiều đánh giá khả quan cho rằng thị trường hoa cao điểm nhất vẫn là 29, 30 Tết nên diễn biến thị trường có thể tăng giảm trong 2 ngày này tùy nhu cầu người mua. Không ít năm chiều 30 tết số lượng người mua ồ ạt lớn nhưng nguồn cung hoa không còn nhiều nên giá hoa lại tăng mạnh. Do vậy nhiều người bán cho rằng người dân nên chọn mua hoa sớm sẽ chọn được cây đẹp.

Những người bán hàng hoa Tết năm nay đang “ngóng khách”, dù thời điểm gần Tết lượng khách không đạt nư kỳ vọng nhưng người bán vẫn lạc quan, chăm sóc, tưới tỉa những chậu hoa để hy vọng có thể lamf hài lòng được những vị khách ghé mua.

Đến trưa 28 Tết mà nhiều người vẫn chưa mua hoa chơi Tết, không ít chậu hoa mai bung nở sớm, khách mua thì thưa vắng nên nhiều nhà vườn đã cho chuyển mai lại về vườn sớm.

Với loại hoa đào dù số lượng người mua có đông đúc nhộn nhịp hơn đôi chút nhưng sức mua vẫn được đánh giá là thấp, chỉ ở mức “chấp nhận được”.

Thị trường thị heo năm vừa qua chứng kiến những biến động với nhiều nghịch lý khi càng cận Tết giá thịt heo hầu như không tăng mà lại có chiều hướng giảm, đặc biệt trong các cửa hàng siêu thị.

Đến ngày 28 tháng Chạp, hàng hóa về các khu chợ đầu mối tại TPHCM tăng cao, lên tới hơn 14 nghìn tấn mỗi đêm, tăng cao hơn những ngày bình thường xấp xỉ 60%. Tại khu chợ đầu mối Thủ Đức, TPHCM, lượng hàng về chợ tăng cao hơn ngày thường đến 83%; chợ Bình Điền tăng 61%; chợ Hóc Môn sức tăng nhẹ, chỉ trên 15%.

Lý giải về hiện tượng mức tăng thấp kỷ lục so với các khu chợ đầu mối còn lại, đại diện chợ Hóc Môn chia sẻ do nhu cầu và sức mua của người dân tại chợ giảm, một phần tác động bởi thị trường thịt heo tăng giá quá cao trong thời gian vừa qua.

Dù lượng thịt heo về chợ rạng sáng ngày 28 tháng Chạp đạt 570 tấn, tăng hơn ngày thường 54.1% và dự tính những ngày hôm sau mức tăng có thể thêm vài chục tấn nhưng mức sản lượng này vẫn là rất thấp so với những thời điểm cận Tết của năm trước.

Điểm khác biệt là dù lượng thịt heo về chợ đang giảm nhưng giá thịt heo mảnh cũng nhích lên từ 1.000-2.000đ/kg và ngày cao điểm có thể tăng thêm từ 5.000-10.000đ/kg. Như vậy có thể thấy do thịt heo vẫn còn đang rất cao khiến tiêu thụ chậm nên người bán lẻ không thể tăng cao hơn nữa mà phải giảm chút để dễ bán.

Những ngày gần đây, đại diện công ty Vissan cho biết cũng đã nâng cao sản lượng giết mổ để đảm bảo cung ứng thịt heo ra thị trường Tết gồm cả thịt đông lạn và thịt tươi. Tại cửa hàng của công ty lượng thịt heo đông lạnh đã tăng lên 20 tấn/ngày dù trước đó loại thịt này bán khá chậm do thói quen người tiêu dùng e ngại với thịt đông lạnh.

Trong 3 ngày giáp Tết, công ty này tăng đến 600 tấn thực phẩm tươi sống. Song hành với đó để kích cầu tiêu dùng, mặt hàng thịt heo giảm giá từ 10-20%, thịt heo đông lạnh là mặt hàng giảm chủ lực.

Những mặt hàng thực phẩm chế biến tại công ty rất hút hàng và hết hàng nhanh chóng như lạp xưởng tôm, lạp xưởng mai quế lộ hay giò lụa…

Tại nhiều siêu thị lớn TPHCM, ghi nhận sức mua tăng trong những ngày giáp Tết với mặt hàng thực phẩm tươi sống, hoa tươi, hàng đông lạnh… Nhiều siêu thị kích cầu với chính sách giảm giá từ 20-30% nhiều mặt hàng thịt, thủy hải sản, trái cây, rau củ… Nhiều mặt hàng thịt heo cũng có mức giảm giá từ 5-10%.

Những mặt hàng trái cây trưng mâm ngũ quả sức mua tăng mạnh như các loại xoài cát Hòa Lộc, mãng cầu tròn, quýt tiều, quýt đường, dưa hấu… Giá các loại mặt hàng này ở các khu chợ đầu mối đến các chợ lẻ dân sinh đều có mức giá tăng cao hơn so với trước đó. Mặt hàng dưa hấu tăng nhẹ nhất, chỉ tăng hơn 3.000đ/kg nhưng xoài cát Hòa Lộc đã tăng cao hơn từ 10.000-15.000đ/kg và các loại quýt đã tăng cao hơn từ 25.000-30.000đ/kg.

Ghi nhận tại các khu chợ cho thấy những mặt hàng rau củ cũng bắt đầu tăng giá nhẹ như bông cải, khổ qua, đậu que…

Cận Tết dù giá hoa lay ơn xuống thấp, chỉ 5.000-8.000đ/bó (10 bông) nhưng người dân không còn cách nào khác vẫn phải nhô bán cho chủ vựa, vẫn còn may chưa phải đổ đi. Chủ vựa gom hoa về đóng vào kho lạnh chờ giáp Tết xuất bán.

Những ngày này, trên đoạn đường Quốc Lộ 20 qua Hiệp An (Đức Trọng – Lâm Đồng), người tham gia giao thông sẽ di chuyển với tốc độ chậm hơn bình thường vì đây là thời điểm trên địa bàn xã vào vụ thu hoạch và bán hoa Tết. Hoa ở vùng chủ yếu là lay ơn, hàng loạt những chiếc xe máy tấp nập chuyên chở hoa từ vườn ra quốc lộ để chuyển lên xe tải của chủ vựa chờ thành hàng dài thu mua chở đi.

Thu hoạch hoa lay ơn tấp nập là thế nhưng ghi nhận mức giá hoa lay ơn tại các nhà vườn cho thấy mức giá xuống thấp khiến người nông dân buồn rầu. Chị Tuyền, một nông dân trồng hoa ở Hiệp An chia sẻ, năm nay mùa hoa buồn khi hoa rớt giá xuống thấp, hiện chỉ ở mức 3.000-5.000đ/bó 10 cành. Chị cho biết từ sau rằm là giá hoa rớt liên tục, tình trạng giá hoa như thế này thì nhà vườn sẽ thua lỗ nặng. Hoa đẹp, bông lớn thì mới được giá 8.000đ/bó còn trung bình chỉ được từ 3.000-5.000đ/bó, những bông nhỏ họ còn không thu mua. Cũng thời điểm này Tết năm 2019, giá hoa ở ngưỡng trên 20.000đ/bó.

Gia đình chị Tuyền sở hữu hơn 8.000m2 hoa lay ơn với đủ các màu đỏ, vàng, hồng… Với toàn diện tích đó gia đình chị Tuyền phải đầu tư chừng 240 triệu đồng cho các khoản giống má, nhân công làm đất, thuê đất, phân tro… mà chưa kể tiền công thời điểm chăm sóc và thu hoạch. Thế mà thời điểm này gia đình chị mới bán hoa và thu về được con số khiêm tốn 50 triệu đồng.

Một chủ vựa thu mua hoa lâu năm trên địa bàn, ông Hùng chia sẻ, dù giá hoa xuống thấp nhưng vẫn phấn khởi cho người dân vì có người thu mua, không phải đổ hoa để thối như thời điểm cách đây 10 năm. Với mức giá hoa lay ơn từ 7.000-10.000đ/bó thì người tròng hoa sẽ thua lỗ chừng 2/3 chi phí đầu tư.

Vựa hoa năm 2019, người trồng hoa vui mừng khi giá hoa lay ơn lê đỉnh, tới 70.000đ/bó. Mức giá này do hoa trổ bông không đồng loạt cùng thời điểm, nhà hoa nở muộn, nhà hoa nở sớm nên gần Tết năm ngoái khan hàng khiến những nhà hoa trổ muộn vào dịp Tết bán được giá cao.

Hiện tại những người thu mua hoa như ông Hùng đa phần đều thu gom hoa và đưa vào kho lạnh để cấp đông rồi chờ cận Tết hoa lên giá mới bung hàng ra thị trường. Mỗi ngày, vựa ông Hùng thu mua chừng 10 vạn cây hoa. Đến cận Tết mỗi ngày vựa ông bung hàng đi các tỉnh chừng 20 xe, mỗi xe chở chừng 5 vạn cây.

Toàn tỉnh Lâm Đồng có diện tích trồng hoa lay ơn khoảng hơn 1.100ha, trong đó địa bàn huyện Đức Trọng là nơi tập trung chủ yếu loại cây này với diện tích chiếm quá nửa diện tích toàn tỉnh, 612ha. Sản lượng trồng hoa lay ơn hàng năm của huyện lên đến 209 triệu bông, là nguồn thu nhập chủ yếu cho người nông dân trong vùng.

Trong năm mới 2020, gạo Việt có cơ hội với hạn ngạch nhập khẩu 55.112 tấn gạo vào thị trường Hàn mở ra cơ hội tạo những thị trường mới ngoài thị trường truyền thống như Trung Quốc, Philippines…

Thông tin từ cơ quan chức năng cho theo các hợp đồng quốc gia năm 2020, biết Hàn Quốc sẽ dành riêng cho Việt Nam hạn ngạch nhập khẩu gạo là 55.112 tấn vào thị trường này.

Việc đấu thầu hạn ngạch được tiến hành theo thông lệ quốc tế và diễn ra hàng năm tại Hàn nhằm tạo sự cạnh tranh trong nhập khẩu.

Để gia tăng cơ hội tiến sâu vào thị trường Hàn, nâng cao kim ngạch xuất khẩu gạo vào thị trường này, Cục xuất nhập khẩu đã có văn bản gửi các địa phương để thông tin về tình hình cơ hội xuất khẩu gạo này trên trang thông tin chính thức. Qua đó, các đon vị chủ đọng nắm bắt hạn ngạch đấu thầu để xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Năm 2019 vừa qua ghi nhận những tăng trưởng trong thị trường xuất kahaur gạo nước ta tại khu vực ASEAn tăng 2%; Ấn Độ tăng 2.1% và thị trường Hàn tăng 8.3%.

Số liệu từ Bô Công Thương, năm 2019, nước ta xuất khẩu 6.3 triệu tấn gạo đạt giá trị 2.6 tủ USD. Con số này không mang lại kết quả khả quan vì lượng xuất khẩu tăng đến 4.8% nhưng giá trị đã giảm đi 9.4% so với cùng kỳ năm trước. Trong nhiều thời điểm giá gạo xuất khẩu nước ta rớt giảm hơn so với nhiều đối thủ cạnh tranh. Đặc biệt thị trường xuất khẩu lớn nhất là Trung Quốc thì lượng gạo đã giảm 67%.

Cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý đều đang nỗ lực giữ thị trường xuất khẩu. Đầu năm 2019, thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước ta là Trung Quốc đã giảm rõ rệt với các hợp đồng nhỏ giọt, số lượng giảm chứ không có hợp đồng quy mô lớn như những thời điểm trước. Các thị trường ngoài truyền thống đều không có dấu hiệu khả dĩ. Những thị trường nhập khẩu nhiều gạo trước đó đều thuế hóa mặt hàng này với các đợt đấu thầu cho nhiều nguồn cung tham gia nhằm tạo sức cạnh tranh trên thị trường.

Trước bối cảnh đó, Bộ Công Thương đã bám sát diễn tiến thị trường nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp xuất khẩu kịp thời ứng phó linh hoạt nhất. Thị trường xuất khẩu trở thành sân chơi tự do của doanh nghiệp, không có quản lý về thị trường hay đầu mối như trước. Mọi doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh đều có thể tham gia vào thị trường xuất khẩu này.

Thời điểm tháng 9.2019, gạo Việt đứng trước sự vụ điều tra của Bộ Nông nghiệp Philippines khi nguồn gạo vào thị trường này tăng đột biến gây nguy cơ thiệt hại cho nông dân Philippines. Lúc đó Bộ Công Thương đã phải trực tiếp sang làm việc với các cơ quan liên quan nước này để khẳng định chắc chắn gạo Việt vào thị trường này minh bạch, không có bất kỳ khuất tất nào như bán phá giá hay trợ cấp… Nhờ đó cơ quan chức năng Philippines đã chấm dứt điều tra và trả lại thị trường bình thường cho doanh nghiệp Việt xuất khẩu vào thị trường này.

Với những diễn biến bất thường của thời tiết năm nay, mùa đông không lạnh mà nắng nóng gần như mùa hè khiến vựa đào Nhật Tân bung nở trước thời điểm Tết cả tháng khiến người dân đứng trước nguy cơ thất thu.

Không giống như những mùa năm trước, đào chỉ chớm nở khi vào đầu tháng 12 âm lịch thì năm nay đào đã bung nở vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12 âm do thời tiết năm nay hầu như mùa đông không lạnh. Nhiều vườn đào hiện đã tàn dù chưa đến Tết.

Anh Mạnh, chủ một vườn đào Nhật Tân (Tây Hồ, Hà Nội) rầu rĩ chia sẻ, nửa tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán nhưng quá nửa vườn đào nhà anh đã bung nở hết, không bán kịp thì chỉ có nước chặt vứt bỏ. Gia đình anh có 1 mẫu đất chỉ chuyên trồng đào. Vài năm trở lại đây thời tiết bất thường, cứ gần Tết trời trở nắng như mùa hè khiên các gia đình chuyên trồng đào như nhà anh luôn cảnh nơm nớp lo âu như “canh bạc” với thời tiết. Dù có dùng mọi biện pháp kỹ thuật hãm hoa nhưng cũng chỉ được một phần vì không cưỡng được thời tiết.

Mùa đông ngày càng nắng nóng, không lạnh khiến mùa đào năm nay của gia đình anh mất chừng ngàn chành phải bỏ đi vì hoa nở quá sớm. Hiện giờ đếm được số đào bán đúng được dịp Tết chẳng còn được mấy phần. Cả gia đình đã dồn tiền tỷ vào vườn đào này nên từ nay đến Tết chỉ mong thời tiết rét đậm để hoa đào có thể hãm ngưng nở nhằm vớt vát nốt số đào còn lại mong gỡ lại chút vốn liếng.

Hiện đào nở thì lại vắng bóng khách, người mau thưa thớt, phải từ ngoài 20 âm lịch trở đi thưởng thì người dân mới bắt đầu sắm Tết, chọn hoa. Giá đào hiện tại rẻ chỉ 1-3 triệu đồng/cây nhưng vẫn ít khách.

Cũng cùng nỗi lo, anh Huy ở Mê Linh (Hà Nội) cũng đang thấp thỏm lo một vụ đâò thất thu do thời tiết nắng nóng như hè giữa đông. Đã ngót chục năm trồng đào, loại cây này trở thành nguồn thu nhập chính của gia đình anh mỗi dịp Tết nên chỉ mong thời tiết thuận để có được cái Tết “ấm”. Nhưng mấy năm gần đây diễn biến thời tiết khó lường, khi nắng gắt, khi lạnh buốt; đặc biệt năm nay hầu như không có mùa đông nên đào đã bung nở rực trước Tết cả tháng trời. Hàng loạt cành dào bung nở chẳng bán được cho ai đành dứt ruột chặt đi, còn chút hy vọng vớt vát gần Tết để mong gỡ lại chút vốn. Hiện nhiều cành bung nở anh bán hạ giá chứ không thể chờ.

Giá đào năm nay cũng không dao động nhiều so với những năm trước. Giá từ 1.5-3 triệu đồng với gốc đào 2-5 năm. Những gốc đào cổ thụ thì giá cao hơn từ 5-10 triệu đồng. Hiện giờ đến Tết cũng gần nên dù lạnh thì chỉ còn những cây đào chưa nở có thể giữ còn đào đã nở thì không thể kìm hãm.

Tuy nhiên dù đào nở rộ, giá rẻ nhưng trước Tết quá sớm nên hầu như vắng bóng người mua. Người trồng đào đang thấp thỏm lo âu chỉ mong thời tiết lạnh từ nay đến Tết để có thể kìm hãm được số đào ít ỏi còn lại chưa bung nở.

Đó là câu chuyện với những người dân miền biên viễn huyện Phong Thổ – Lai Châu. Nhờ cây chuối đã thay đổi diện mạo cho cuộc sống người dân và cho ngành nông nghiệp nơi huyện vùng cao biên giới này.

Những ngày cuối năm ghé huyện vùng cao Phong Thổ, sẽ không còn thấy những nương ngô hay những ruộng lúa mà chỉ thấy bạt ngàn một màu xanh của chuối. Chuối phủ khắp sườn đồi, ruộng vườn và tấp nập những chuyến xe chở chuối tới cửa khẩu quốc tế Ma Lù Tháng.

Anh Si 37 tuổi ở bản Dền Tháng, xã Nậm Xe chia sẻ vinh dự khi nhiều năm qua đã trở thành tấm gương làm kinh tế giỏi của xã, nhận nhiều giấy khen, bằng khen của huyện, của tỉnh. Vốn sinh ra trong gia đình nghèo khó đông con con, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự Si đi làm ăn xa nhưng chẳng khấm khá hơn. Năm 2013, Si đã quyết định về lập nghiệp tại chính quê hương mình.

Số vốn dành dụm được lúc này là 700.000đ, si đã cùng vợ đầu tư 700 gốc chuối trồng trên diện tích 1.h4ha bố mẹ cho. Dồn hết công sức chăm vườn chuối bởi có bao nhiêu tiền của đã đổ hết vào đó, Si không ngại khó đi tìm hiểu, học những người trồng chuối lâu năm để có vườn chuối phát triển khỏe mạnh.

Sau 1 năm, từ số chuối đầu tư 700 gốc ấy đã mang lại khoản thu nhập đáng kể cho gia đình anh Si. Tiếp đà đó, vợ chồng anh mở rộng thêm, tăng số lượng gốc chuối mà mua thêm đất ruộng để đầu tư. Cùng với đó, với tầm nhìn xa về nền nông nghiệp trong xã, vợ chồng anh đầu tư thêm mảng cung ứng vật tư nông nghiệp cho bà con trong vùng. Nhờ đó đã mang lại nguồn thu nhập đáng kể giúp gia đình anh dựng được nhà khang trang, lo cho con cái ăn học tử tế.

Dần dà diện tích gia đình anh mua thêm mở rộng đã lên đến 5ha, anh trồng chuối, trồng khoai sọ và trồng cả rừng. Nguồn thu nhập từ các loại cây mang lại cho gia đình anh khoảng 300 triệu mỗi năm và tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Không trực tiếp trồng chuối, nhưng lại trở thành đầu mối htu gom chuối của dân bản địa cho thương lái, anh Von, 34 tuổi ở Điện Biên mỗi năm cũng thu nhập chừng 400-500 triệu đồng nhờ chuối. Anh Von chia sẻ sau 7 năm gắn bó với nghề này, vợ chồng anh đã xây nhà khang trang gần cửa khẩu và mua được xe tải để vận chuyển chuối bán cho thương lái Trung Quốc.

Qua thông tin tìm hiểu, chuối trở thành cây chủ lực với bà con nông dân Phong Thổ từ những năm 2011. Loại cây này được bà con trồng tự phát với giống chuối lấy chủ yếu từ Trung Quốc. Anh mạnh, 36 tuổi, chủ doanh nghiệp gần cửa khẩu chia sẻ, mỗi ngày trung bình khu chợ chuối xuất đi chừng 300 tấn chuối sang Trung Quốc. Anh chia sẻ những mong muốn về sự quan tâm của chính quyền đến cây chuối để đảm bảo kỹ thuật, năng suất trồng cũng như chất lượng chối cho đầu ra đảm bảo ổn định, chợ chuối được khang trang.

Hiện chuối được tiêu thụ đều nhưng thị trường chưa ổn định do nhiều thời điểm giá lên coa 15.000đ/kg nhưng nhiều thời điểm lại xuống thấp chỉ 5.000đ/kg. Mùa mưa giao thông đi lại khó khiến việc tiêu thụ chuối hầu như bị ngưng trệ.

Tuy nhiên trước đây đã có bài học với cây ớt tại xã Ma Ly Pho khi lợi nhuận cao từ loại cây này mang lại khiến bà con ồ ạt trồng ớt. Để rồi lâm vào cảnh hàng ngàn diện tích ớt đỏ rực không có đầu ra bị héo úa.

Do vậy chính quyền đai phương đã có những buổi làm việc đánh giá về khả năng phát triển của cây chuối. dù hiện tại diện tích trồng chuối trên địa bàn tương đối lướn mang lại thu nhập tốt cho bà con nhưng lại chưa có sự liên kết với doanh nghiệp tạo đầu ra ổn định. Thị trường đang chủ yếu dựa vào thương lái bấp bênh. Chưa kể nếu bài học với chuối tái diễn như bài học với ớt sẽ vô cùng khó khăn cho bà con vì loại cây phát triển tạp này khó cải tạo đất.

Vừa qua tràn lan các thông tin trên mạng xã hội về giá heo nhập khẩu từ 25.000-26.000đ/kg. Tuy nhiên khảo sát tại các siêu thị cho thấy giá thịt heo nhập khẩu dao động từ 170.000-300.000đ/kg. Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu khẳng định không có mức giá heo nhập rẻ như vậy, thấp nhất cũng ở ngưỡng 90.000đ/kg.

Trước ảnh hưởng từ dịch tả heo châu Phi khiến nguồn cung thịt lợn trong nước thiếu hụt, nhập khẩu thịt lợn đã phải tăng về số lượng để đảm bảo cân bằng thị trường. Thông tin một số báo đăng tải chỉ trong 11 tháng năm 2019 kim ngạch nhập khẩu thịt heo nước ta đã đạt 124 triệu USD với hơn 111 tấn thịt heo. Các chủng loại thịt nhập chủ yếu là thịt cắt miếng, thịt cốt lết, móng giò, chân giò, xương… từ các nước như Mỹ, Đức, Pháp, Hà Lan…

Điều đáng lưu ý là nhiều tờ báo thông tin về mức giá bình quân của thịt lợn nhập khẩu trong 11 tháng năm 2019 là 1.117USD/tấn, tương đương mức giá 25.000 – 26.000đ/kg. Cộng các loại phí lưu thông ra thị trường như thuế giá trị gia tăng, thuế nhập khẩu, phí bảo quản kho lạnh… thì mức giá tương đương từ 33.000-35.000đ/kg.

Thông tin giá heo nhập khẩu siêu rẻ này gây hoang mang dư luận khi giá thịt heo nhập trong các siêu thị vẫn niêm yết ở mức giá cao. Tại nhiều siêu thị lớn như Vinmart, Big C, Lotte… mức giá heo nhập khẩu vẫn dao động tự 170.000-300.000đ/kg.

Trao đổi với đại diện một doanh nghiệp chuyên nhập khẩu và phân phối thịt heo nhập khẩu được biết hoàn toàn không có giá thịt heo nhập rẻ như vậy trong thời điểm hiện tại. Bởi thế giới hầu như đều đang rơi vào tình trạng khủng hoảng thiếu thịt do tác động của dịch tả heo châu Phi.

Chia sẻ của một số doanh nghiệp chuyên nhập khẩu cho biết thị trường nhập khẩu thịt heo của chúng ta đa phần đến từ nước Úc. Hiện tại thuế nhập khẩu thịt heo từ Úc vào Việt Nam đang là % cùng với khoảng cách gần giúp rút ngắn thời gian vận chuyển cũng như giá đang ở ngưỡng thấp hơn nhiều thì trường EU, Mỹ, Brazil…

Tuy nhiên hiện tại nhập khẩu thịt heo từ Úc cũng gặp khó vì thường hợp đồng phải ký trước cả năm để doanh nghiệp Úc có thể kịp tăng đàn. Ví dụ nếu tháng 12.2019 muốn nhập thịt Úc về Việt Nam thì hợp đồng phải ký từ tháng 3.2019 và phải đặt cọc 20% giá trị đơn hàng….

Mức giá nhập khẩu với thịt heo Úc (thịt xẻ) hiện cũng đang ở ngưỡng cao theo chia sẻ từ các doanh nghiệp nhập khẩu. Nếu chưa tính phí vận chuyển, bảo quản… giá heo nhập dao động từ 4.000-4.500USD/tấn (tương đương hơn 90.000đ/kg). Như vậy giá thịt heo nhập theo thông tin lan truyền ở mức 25.000-26.000đ/kg là không thể.

Cùng với đó, Đại diện cơ quan chức năng cũng khẳng định thông tin về giá heo nhập chỉ ở ngưỡng từ 25.000-30.000đ/kg là hoàn toàn không chính xác. Bởi thịt heo nhập vào nước ta có nhiều chủng loại mức giá khác nhau. Nhiều sản phẩm heo nhập vào nước ta có mức giá rất cao như thịt heo phi lê Pháp có giá 460.000đ/kg. Còn những sản phẩm thịt heo nhập giá rẻ cũng có như thịt vụn, chân giò, xương ống bèo nhèo… giá chỉ 1USD/kg (chưa bao gồm thuế) nhưng loại thịt giá rẻ này chiếm tỷ lệ rất nhỏ.

Tại khu chợ Vũng Liêm, Vĩnh Long, cơ quan chức năng đã phát hiện số lượng thịt heo bệnh lên tới 180kg tại một sạp của tiểu thương đang bày bán công khai tại chợ. Không khó hiểu khi giá heo trong nước tăng ngưỡng kỷ lục đã khiến heo bệnh, heo giá rẻ, thịt đổi màu núp bóng thịt trong nước hoành hành.

Heo lậu ngập tràn vào nhà dân

Vào ngày 16.12, cơ quan chức năng Đồng Tháp đã phát hiện 32 con heo đang được vận chuyển trái phép từ Campuchia và nước ta. Số heo hoàn toàn không có bất kỳ giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Mỗi con heo nặng chừng 70kg, tổng trọng lượng heo chừng 2.2 tấn. Trước đó cơ quan chức năng tỉnh cũng bắt giữ 2 đối tượng vận chuyển trái phép 7 con heo tương đương 700kg bằng xe tự chế vào nước ta.

Cũng dọc tuyến biên giới, trong tháng 11, cơ quan chức năng An Giang cũng bắt giữ một xe vận chuyển trái phép lên tới 53 con heo qua biên giới vào nước ta. Thương lái khai nhận nếu chuyển trót lọt thì mỗi con heo này họ thu lãi từ 1-1.5 triệu đồng. Trước đó, đội tuần tra tỉnh cũng cũng bắt giữ 29 con heo với tổng trọng lượng lên tới gần 2 tấn heo lậu. Như vậy tính từ tháng 10 đến giữa tháng 11 số lượng heo lậu phát hiện, bắt giữ lên tới 400 con, tương đương trên 40 tấn.

Tại Hà Nội, cơ quan chức năng cũng bắt giữ 800kg thịt heo không giấy tờ nguồn gốc xuất xứ. Tại lạng Sơn, cơ quan chức năng cũng bắt giữ xe chở 19 con heo sống với tổng trọng lượng 2.5 tấn không chứng minh được xuất xứ đang trên đường chở bán cho các quán ăn, nhà hàng.

Tại Quảng Trị, cơ quan chức năng bắt giữ 32 con heo không nguồn gốc xuất xứ. Cơ quan chức năng tỉnh đã bắt giữ và tiến hành tiêu hủy 3.5 tấn thịt heo không rõ nguồn gốc xuất xứ chỉ trong đầu tháng 12 đến nay. Thương lái cho biết heo được nhập lậu từ Lào, Campuchia trong đêm và xâm nhập vào các hộ chăn nuôi, trang trại nội địa để qua mặt cơ quan chức năng, hợp thức hóa chúng thành heo nội. Đặc biệt không ít vụ khi cơ quan chức năng phát hiện, bắt giữ heo đã trong tình trạng lờ đờ chờ chết.

Bất chấp trái phép vì lợi nhuận

Những đối tượng vận chuyển trái phép heo khai nhận nguồn heo chủ yếu từ Campuachia nhập Thái Lan chuyển sang. Giá nhập heo dao động từ 4-4.5 triệu đồng/tạ trong khi giá heo trong nước ở phía Nam lên tới 8-9 triệu/tạ, cao gấp đôi. Do mức lợi nhuận khủng này đã khiến thương lái bất chấp trái phép, nguy hiểm sẵn sàng chuyển heo lậu vào nội địa tiêu thụ bằng mọi cách.

Đại diện Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam cho biết thực trạng “hô biến” heo lậu vào trang trại Việt là mối hiểm họa với ngành chăn nuôi nước ta. Trong bối cảnh chưa có vacxin phòng dịch bệnh thì nguy cơ bùng phát dịch mới rất cao. Heo bệnh tràn vào nước gây nguy cơ dịch chồng dịch. Thái Lan chưa có khả năng cao trong khống chế dịch hoàn toàn. Indonesia đang trong bão dịch. Các nước láng giềng Campuchia, Myanmar đều có dịch… Do vậy ngành chăn nuôi cần cứng rắn để “dựng rào” cản heo bệnh xâm nhập.

Những bài học về bảo vệ thương hiệu, về nhân giống sau bão dịch cũng như hạn mặn đang hoành hành ở khu vực ĐBSCL… là nhữngvấn đề mà người nông dân cần nhìn nhận lại khái niệm về giống. Cần thay đổi tư duy trồng giống gì, nuôi con gì mà phải xem giống cây đó, vật nuôi đó như thế nào để đáp ứng môi trường nuôi của mình.

Thay đổi khái niệm về giống

Cây giống, con giống tại ĐBSCL hiện vốn đã khá đa dạng với sự du nhập để tạo thành cùng nông nghiệp trọng điểm của cả nước.

Những sản phẩm nông nghiệp nào cũng đều có thể tiêu thụ trên “chợ lớn” chính là thị trường thế giới. Do đó khái niệm nuôi con gì, trồng cây gì có lẽ không còn phù hợp mà chúng ta cần thay đổi tư duy tập trung vào thực trạng hiện nay là nuôi con gì và trồng cây gì bền vững với môi trường đã có. Đặc biệt lưu ý đến các giá trị bền vững về giá trị pháp lý hợp pháp; quyền sở hữu trí tuệ; khả năng bảo tồn giống cũng như thích nghi với những biến đổi khí hậu là điều vô cùng quan trọng.

Bài học sau cơn bão dịch tả heo châu Phi cũng khiến chúng ta đáng suy nghĩ khi con giống nào, đến từ dâu có thể phù hợp cho người chăn nuôi tái đàn? tái cơ cấu ra sao trước bối cảnh thịt ngoại đang tràn vào nước ta ồ ạt hơn?

Cùng với câu chuyện của giống lúa ST25 vừa đoạt giải Gạo ngon nhất thế giới của Kỹ sư Hồ Quang Cua. Dù “cha đẻ” nhãn gạo này khẳng định hoàn toàn chưa phân phối bất kỳ hạt giống nào ra thị trường thì nó đã ngập tràn khắp nơi với nhãn hiệu gạo có mác ST25.

Hiện tượng này mà tiếp tục bị lạm dụng tràn lan không thể kiểm soát bởi cơ quan ngành chức năng thì bài toán thương hiệu nông sản Việt, thương hiệu gạo Việt không bao giờ có thể tìm đáp án. Khi thương hiệu bì làm giả, làm nhái trắng trợn thì dần bị mai một, không ai còn động cơ để sáng tạo ra sản phẩm độc quyền Việt Nam nhưng bị “ăn cắp” trắng trợn như vậy.

Một vấn đề cấp bách nữa là biến đổi khí hậu như hạn mặn đến sớm tại ĐBSCL là dấu hiệu. Do vậy thay vì ngồi nghĩ trồng cây gì, con gì thì nghiên cứ và phân tích đặc tính giống chịu mặn, chịu lợ hay nước ngọt để thiết thực cho người nông dân điều chỉnh thích ứng khí hậu.

Bảo vệ thương hiệu

Phương thức nuôi trồng ra sao bây giờ quan trọng hơn nhiều ngồi nghĩ trồng cây gì, nuôi con gì. Bài toán về việc “buôn thúng, bán mẹt” thất thường của nông sản Việt sang thị trường Trung theo đường tiểu ngạch đã cho thấy tiềm ẩn nhiều rủi ro. Khi mà Trung Quốc đã đưa ra tiêu chuẩn quy địnht rái cây xuất vào thị trường này cần được cấp mã số vùng tròng, truy xuất nguồn gốc. Vậy tại sao chúng ta không đồng bộ cùng trên diện tích lớn từ hàng chục ha hình thành vùng nguyên liệu đồng bộ theo tiêu chuẩn, có HTX là đại diện pháp nhân đảm bảo các tiêu chuẩn quy trình nuôi trồng.

Dù quy định phía Trung Quốc đã đưa ra 2 năm qua nhưng các bộ ngành trong nước vẫn lúng túng, không có động thái gì. Người nông dân vẫn luẩn quẩn manh mún, tự phát như vật thì vẫn muôn đời với điệp khúc “được mùa, rớt giá”.

Do vậy, việc trồng cây gì, nuôi con gì không quan trọng bằng việc bảo vệ thương hiệu nông sản. làm sao để có thể tăng cường quy trình khép kín hạn chế tiêu thụ các sản phẩm tươi, tận dụng mọi phụ phẩm và giảm chi phí sản xuất xuống mức bình quan có thể cạnh tranh với các nước trong khu vực.