Những bài học về bảo vệ thương hiệu, về nhân giống sau bão dịch cũng như hạn mặn đang hoành hành ở khu vực ĐBSCL… là nhữngvấn đề mà người nông dân cần nhìn nhận lại khái niệm về giống. Cần thay đổi tư duy trồng giống gì, nuôi con gì mà phải xem giống cây đó, vật nuôi đó như thế nào để đáp ứng môi trường nuôi của mình.
Thay đổi khái niệm về giống
Cây giống, con giống tại ĐBSCL hiện vốn đã khá đa dạng với sự du nhập để tạo thành cùng nông nghiệp trọng điểm của cả nước.
Những sản phẩm nông nghiệp nào cũng đều có thể tiêu thụ trên “chợ lớn” chính là thị trường thế giới. Do đó khái niệm nuôi con gì, trồng cây gì có lẽ không còn phù hợp mà chúng ta cần thay đổi tư duy tập trung vào thực trạng hiện nay là nuôi con gì và trồng cây gì bền vững với môi trường đã có. Đặc biệt lưu ý đến các giá trị bền vững về giá trị pháp lý hợp pháp; quyền sở hữu trí tuệ; khả năng bảo tồn giống cũng như thích nghi với những biến đổi khí hậu là điều vô cùng quan trọng.
Bài học sau cơn bão dịch tả heo châu Phi cũng khiến chúng ta đáng suy nghĩ khi con giống nào, đến từ dâu có thể phù hợp cho người chăn nuôi tái đàn? tái cơ cấu ra sao trước bối cảnh thịt ngoại đang tràn vào nước ta ồ ạt hơn?
Cùng với câu chuyện của giống lúa ST25 vừa đoạt giải Gạo ngon nhất thế giới của Kỹ sư Hồ Quang Cua. Dù “cha đẻ” nhãn gạo này khẳng định hoàn toàn chưa phân phối bất kỳ hạt giống nào ra thị trường thì nó đã ngập tràn khắp nơi với nhãn hiệu gạo có mác ST25.
Hiện tượng này mà tiếp tục bị lạm dụng tràn lan không thể kiểm soát bởi cơ quan ngành chức năng thì bài toán thương hiệu nông sản Việt, thương hiệu gạo Việt không bao giờ có thể tìm đáp án. Khi thương hiệu bì làm giả, làm nhái trắng trợn thì dần bị mai một, không ai còn động cơ để sáng tạo ra sản phẩm độc quyền Việt Nam nhưng bị “ăn cắp” trắng trợn như vậy.
Một vấn đề cấp bách nữa là biến đổi khí hậu như hạn mặn đến sớm tại ĐBSCL là dấu hiệu. Do vậy thay vì ngồi nghĩ trồng cây gì, con gì thì nghiên cứ và phân tích đặc tính giống chịu mặn, chịu lợ hay nước ngọt để thiết thực cho người nông dân điều chỉnh thích ứng khí hậu.
Bảo vệ thương hiệu
Phương thức nuôi trồng ra sao bây giờ quan trọng hơn nhiều ngồi nghĩ trồng cây gì, nuôi con gì. Bài toán về việc “buôn thúng, bán mẹt” thất thường của nông sản Việt sang thị trường Trung theo đường tiểu ngạch đã cho thấy tiềm ẩn nhiều rủi ro. Khi mà Trung Quốc đã đưa ra tiêu chuẩn quy địnht rái cây xuất vào thị trường này cần được cấp mã số vùng tròng, truy xuất nguồn gốc. Vậy tại sao chúng ta không đồng bộ cùng trên diện tích lớn từ hàng chục ha hình thành vùng nguyên liệu đồng bộ theo tiêu chuẩn, có HTX là đại diện pháp nhân đảm bảo các tiêu chuẩn quy trình nuôi trồng.
Dù quy định phía Trung Quốc đã đưa ra 2 năm qua nhưng các bộ ngành trong nước vẫn lúng túng, không có động thái gì. Người nông dân vẫn luẩn quẩn manh mún, tự phát như vật thì vẫn muôn đời với điệp khúc “được mùa, rớt giá”.
Do vậy, việc trồng cây gì, nuôi con gì không quan trọng bằng việc bảo vệ thương hiệu nông sản. làm sao để có thể tăng cường quy trình khép kín hạn chế tiêu thụ các sản phẩm tươi, tận dụng mọi phụ phẩm và giảm chi phí sản xuất xuống mức bình quan có thể cạnh tranh với các nước trong khu vực.