Author: Nguyên Phạm Hạnh

Vịt vốn là loại gia cầm mất nhiều thời gian nhất khi giết mổ bởi lớp lông khó làm sạch nhanh một lần. Tuy nhiên tại các cơ sở buôn bán giết mổ loại gia cầm này để đẩy nhanh năng suất và thời gian giết mổ đã dùng một loại hóa chất lạ mà có thể làm sạch nhanh lớp lông vịt.

Tại TP Pleiku, Gia Lai, nhiều người dân đã tiết lộ về các cơ sở giết mổ gia cầm sử dụng một loại hóa chất màu vàng đen, cho vào thùng nước rồi nhúng vịt, chỉ vài giây sau chỉ cần bóc lớp dính là lông vịt bám sạch theo. Nhiều người e ngại về loại hóa chất nhổ lông vịt siêu nhanh này có thể không đảm bảo nguồn gốc gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Thông thường cách nhổ lông vịt bấy lâu nay chúng ta vẫn thấy ở nhiều vơ sở giết mổ là dùng máy nhổ lông. Tuy nhiên sẽ có những con vịt dùng máy nhưng cũng không sạch lông tuyệt đối nên người làm sẽ phải nhổ lại cho sạch sẽ. Và khi nhổ lại vô cùng mất thời gian. Để tiết kiệm thời gian nhiều cơ sở sử dụng hóa chất lạ để nhổ lông vịt cho nhanh.

Dạo qua các cơ sở giết mổ vịt khu vực Pleiku, đóng vai người cần thuê nhô rloong vịt. Ban đầu chủ kiot cũng đưa vịt vào nhổ lông bằng máy. Nhưng khi nhổ xong bằng máy chưa sạch, vịt còn lông măng thì chủ kiot đưa số vịt nhúng vào thùng nước chưa hóa chất lạ. Chỉ sau vài giây lớp da vịt đổi từ trắng sang vàng đen và chúng được nhúng vào thùng nước lạnh thì lớp hóa chất lập tức đông cứng bám bào da vịt. Chủ cơ sở khẽ đưa tay lột lớp màu bám thì lông vịt cũng sạch bong.

Nhiều lần trở lại thì các cơ sở khác tại đây cũng sử dụng cách nhổ lông vịt tương tự cơ sở này là sử dụng hóa chất lạ để quá trình nhổ lông vịt siêu nhanh.

Tiền thuê nhổ mỗi con vịt là 20 ngàn đồng. Dù người thuê nhổ tìm mọi cách để biết loại hóa chất nhổ lông vịt là gì, xuất xứ từ đâu, có tác hại gì đâu nhưng chẳng thề có câu trả lời chính xác. Nhiều người dân thì cho rằng đây có thể là nhựa thông.

Đại diện Chi cục Vệ sinh an toàn thực phẩm Gia Lai xem xong những hình ảnh về hóa chất này chia sẻ nhìn qua thì chưa thể khẳng định hóa chất các hộ sử dụng nhổ lông vịt là gì. Nhưng việc dùng hóa chất lạ không rõ nguồn gốc trong sơ chế thực phẩm là vi phạm.

Sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc, không có trong danh mục cho phép của Bộ Y Tế là sai quy định. Việc dùng hóa chất lạ này có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Khi đặt vấn đề về hóa chất này có thể là nhựa thông thì vị đại diện này cho biết nhựa thông không có trong văn bản quy định nào được phép sử dụng cho thực phẩm.

Đơn vị sẽ tiếp nhận thông tin và có những báo cáo tham mưu với cấp quản lý nhằm tiến hành kiểm tra, xác minh để xử lý nghiêm nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng.

Khi đời sống vật chất ngày càng nâng cao, người tiêu dùng Việt hướng đến những sản phẩm ngoại chất lượng tốt. Nắm bắt tâm lý đó, không ít người bán hàng đã rao bán sản phẩm thực phẩm chức năng xách tay dưới chiêu có người thân gửi về hay gom mua chung giá rẻ để tạo lòng tin với người dùng. Và không ít người tiêu đã sẵn sàng chi tiền triệu để sở hữu những sản phẩm đó nhưng không biết rằng có thể rơi vào tình thế tiền mất tật mang.

Quan sát thị trường với sản phẩm glucosamine cho thấy sản phẩm một lọ glucosamine được quảng cáo xách tay từ Mỹ về mức giá chỉ 250.00đ/hộp. Người bán lý giải thị trường đang “sale sâu” và do canh được sale nên có mức giá hấp dẫn tới người tiêu dùng Việt Nam. Trong khi sản phẩm nhập khẩu chính ngạch có giá lên tới 680.000đ/kg.

Hàng loạt sản phẩm thực phẩm chức năng từ Đức, Pháp, úc, Nhật… cũng được quảng cáo do người thân gửi về hay nhân chuyến công tác xách tay về…

Nhiều người đã từng du học hay sinh sống tại nước ngoài đều cho biết sản phẩm thực phẩm chức năng tại nước sở tại hoàn toàn không dễ mua đến mức cả chục, trăm hộp để bán tràn lan như vậy. Trong khi đó nhiều sản phẩm thực phẩm chức năng quảng cáo xách tay rao bán trong nước giá rẻ hơn nhiều so với nước sở tại. Điều này là không thể.

Chia sẻ về vấn đề này, chuyên gia y tế Đại học Y Hà Nội – PGS Tạ Văn Bình cho biết kinh nghiệm của ông khi đi công tác nước ngoài. Nếu tại Mỹ, thực phẩm chức năng không thể mua được cùng lúc số lượng nhiều bởi chúng được quản lỹ chặt chẽ và kiểm soát gắt gao, gọi tắt là FDA. Những sản phẩm này giá rất cao, không thể mua số lượng lớn.

Những sản phẩm mà quảng cáo ở Việt Nam giá rẻ, số lượng lớn chắc chắn là hàn trôi nổi không được quản lý chất lượng. Còn với ông Bình nếu muốn mua sản phẩm thì mỗi lần chỉ được mua 3 sản phẩm và giá rất cao. Một lọ vitamine tổng hợp tại Mỹ ông mua giá 50USD nên ông vô cùng ngạc nhiên khi giá bán trong nước chỉ 700.000đ/lọ.

Đánh vào tâm lý “sính ngoại” của người dùng trong nước nên nhiều người buôn bán nhỏ đã rao bán những sản phẩm không được kiểm soát chất lượng và người tiêu dùng mù quáng tin theo nguyên lý có người thân gửi về, mua đúng thời điểm sale…

Đại diện cơ quan chức năng cho biết trước thực trạng này người tiêu dùng cần tỉnh táo và thông thái để có thể nhận biết đâu là hàng thật chính hãng, đâu là hàng nhái, hàng giả. Sản phẩm chính hãng có đầy đủ mã vạch để quét đầy đủ tem nhãn nhập khẩu, tem phụ và tem chống hàng giả.

Thực tế theo luật hàng xách tay chỉ được phép dùng cho nhu cầu cá nhân chứ không được bán sẽ vi phạm pháp luật. Nhưng nhiều người đã lách luật ra bán và những sản phẩm này hoàn toàn không hề được kiểm soát chất lượng, nguồn gốc.

Dù đã có những quy định chặt chẽ với các sản phẩm thực phẩm chức năng lưu thông trên thị trường nhưng những cá nhân nhỏ lẻ vẫn bất chấp pháp luật, lách luật rao bán sản phẩm trôi nổi ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Do vậy người tiêu dùng cần hết sức cẩn trọng tìm hiểu kỹ trước khi mua để tránh tiền mất tật mang.

Những ngày qua, cơn sốt thịt lợn đẩy giá lợn lên đỉnh điểm, tại nhiều khu chợ giá thịt lợn lên đến 200.000đ/kg. Vậy mà trên khắp các chợ mạng, thịt heo sấy khô (gác bếp) vẫn rao bán ngập tràn với giá siêu rẻ.

Thịt sấy khô (gác bếp) thịnh hành vài năm trở lại đây, là món đặc sản bán khắp chợ mạng. Với hương vị thơm ngọt mùi khói bếp, vị cay của tiêu ớt… trời lạnh ngồi nhâm nhi vô cùng thích thú nên rất nhiều người mua về ăn và đi biếu.

Mặt hàng thịt gác bếp này là đặc trưng của các vùng cao nên người bán cũng quảng cáo hàng đến từ Yên Bái, Lai Châu, Sơn La, Tây Bắc… Các đầu mối đều khẳng định là thịt lợn vùng cao, giết mổ tươi và được sấy thủ công trên củi, hoàn toàn không phải thịt để đông đá lâu.

Đầi mối chuyên phân phối đặc sản Tây Bắc ở Long Biên, Hà Nội, chị Mai chia sẻ, thịt lợn gác bếp nhà chị bán với giá 320.000đ/kg. Thịt đảm bảo tươi, vừa giết mổ xong được sấy luôn nên đảm bảo thớ thịt hồng bên trong, ăn dai ngọt.

Vào vai một người muốn nhập hàng thịt sấy số lượng lớn bán Tết, liên hệ với một đầu mối ở Phúc Thọ, Hà Nội, anh Tân chào hàng thịt lợn gác bếp số lượng lớn 300.000đ/kg. Đầu mối chia sẻ, nếu nhập tuần trước giá chỉ 280.000đ/kg nhưng hiện giá đầu vào tăng nên giá bán ra cũng tăng lên.

Đầu mối khẳng định nguồn thịt là lợn Tây Bắc giêt mổ tươi, chế biến xong rồi gửi xuống Hà Nội. Chỉ cần đặt trước 1-2 ngày thì lấy đầu tạ cũng có.

Vào Facebook, vô số các quảng cáo thịt gác bếp, thịt sấy khô giá dao động từ 280.000-300.000đ/kg. Khách chỉ cần lấy 5kg là được giá sỉ.

Trao đổi về thực trạng giá heo tăng phi mã, lợn hơi xuất chuồng giá đã lên 80.000đ/kg và giá thịt heo tươi bán ngoài chợ tăng lên từ 150.000-200.000đ/kg, những cơ sở chế biến thịt gác bếp chuẩn khẳng định cơ sở của họ không thể làm thịt sấy khô với mức giá rẻ giật mình như thị trường đang rao bán.

Một chủ cơ sở ở Phú Thọ cho biết cơ sở chị sử dụng thịt nạc lợn nái làm thịt gác bếp để tránh hao như lợn bột mà lại đảm bảo độ dai khách thích. Cứ 10kg lợn nái tươi cho ra thành phẩm 3.5kg thịt khô, nếu sấy khô kỹ, bảo quản để được lâu thì chỉ còn 3kg.

Thời điểm năm trước, giá thịt heo nái chỉ khoảng 40.000-50.000đ/kg thì đem sấy thành phẩm, tính toàn bộ chi phí tẩm ướp, củi lửa thì mức giá thành rơi vào khoảng 250.000đ/kg thịt khô.

Năm nay dịch tả bùng phát, giá thịt heo tăng cao, heo nái cũng tăng lên 100.000đ/kg. Như vậy tính ra 1kg heo nái sấy khô đã trên 300.000đ/kg tiền nguyên liệu, chưa tính nhân công, củi lửa, gia vị… Do vậy không thể có mức giá sỉ 280.000-300.000đ/kg thịt heo khô chuẩn được.

Do vậy các cơ sở heo sấy khô chuẩn khuyến cáo người tiêu dùng cần cẩn trọng trước nguồn thịt heo gác bếp được quảng cáo từ Tây Bắc giá rẻ. Tránh mua phải hàng không đảm bảo chất lượng trà trộn.

Vừa qua, cơ quan chức năng không ít lần bắt giữ những vụ vận chuyển, tích trữ thịt heo nhiễm dịch tả với khối lượng lớn. Tại Đồng Nai, một cơ sở sản xuất giò chả bị thu giữ 40 tấn thịt heo không đảm bảo hồi cuối tháng 8. Hay tại Bình Phước cơ quan chức năng cũng phát hiện và thu giữ hơn 2 tấn thịt heo dương tính với dịch tả heo châu Phi đầu tháng 11. Lượng lớn thịt heo bệnh này đang chuẩn bị tiêu thụ ra thị trường.

Đầu năm 2019, một phóng sự đài VTV đã đưa tin về cơ sở làm thịt sấy khô từ thịt chết đã bốc mùi hôi thối. Sau khi tẩm ướp gia vị, cho vào lò sấy thì ra thành phẩm là những miếng thịt sấy thơm lừng giá siêu rẻ.

Loại dưa lưới quả nhỏ vị thơm đậm, ruột vàng ăn ngọt đang xuất hiện nhiều trong siêu thị và các chợ dân sinh. Người bán hàng đều quảng cao là hàng Việt nhưng không khỏi khiến nhiều người tiêu dùng nghi ngại đó là hàng Tàu “đội lốt” hàng Việt.

Đại diện một siêu thị trong cuộc trao đổi đã khẳng định đó là dưa Việt. Loại dư này giống như họ bầu bí. Rất dễ sinh trưởng trong điều kiện khí hậu nước ta.

Nhiều trang trại nông nghiệp đã trồng thành công loại dưa lưới ruột vàng và ruột xanh. Quả dưa già ngọt là những quả có vân lưới dày và trắng xám.

Khu vực miền Nam như TPHCM, Bình Dương có diện tích dưa lưới lớn nhất. Giống dưa này trồng khoảng thời gian ngắn, cho thu hoạch nhanh, chỉ từ 70-80 ngày từ khi bắt đầu gieo hạt là có thể thu hoạch. Giống dưa lưới trồng ở nước ta không to, thường chỉ dao động từ 1.3-2.5kg, trái có hình oval.

Tuy nhiên không phải thị trường bán toàn bộ dưa lưới Việt Nam mà có cả dưa lưới Trung Quốc do nguồn cung của chúng ta chưa đủ đáp ứng nhu cầu. Người tiêu dùng có thể dựa vào đặc điểm của dưa lưới để phân biệt.

Dưa lưới Việt quả hình oval nhưng hướng tròn và rất nhiều những đường vân trắng xám chằng chịt ở vỏ. Còn dưa lưới Trung Quốc hình bầu dục, quả thon dài và đường gân thưa thớt hơn, không dày như dưa Việt. Dưa lưới Trung Quốc nếu chứa chất bảo quản thì để tủ lạnh một thời gian sẽ héo, thâm và thối mềm.

Trọng lượng dưa lưới Việt khá khiêm tốn so với dưa lưới Trung Quốc. Trung bình trái dưa lưới Việt chỉ 1-2kg còn dưa Trung Quốc nặng 3-5kg. Do sự chênh lệch về điều kiện thổ nhưỡng cũng như chọn giống, chăm sóc… Tuy nhiên khi trái vụ thì dưa Trung Quốc cũng có trọng lượng tương đương dưa lưới Việt nên cần quan sát kỹ vẻ bề ngoài về hình dáng, đường gân vỏ dưa để phân biệt.

Dưa lưới Việt có mức giá tương đối cao. Tại các siêu thị giá dưa lưới Việt niêm yết công khai còn các chợ dân sinh, nhiều khi trà trộn dưa lưới Trung Quốc nhưng nói hàng Việt để được giá, dễ bán hơn. Do vậy người tiêu dùng cần tỉnh táo lựa chọn.

Chị Mai, một nhân viên văn phòng tại Thanh Xuân, Hà Nội chia sẻ, trước đây chị thường mua dưa lưới vỏ nhẵn, vàng bóng về ăn. Dưa ngọt thanh mát, thơm nên cả nhà rất thích, đặc biệt là bọn trẻ. Tuy nhiên có lần chị mua về chưa ăn đến, cất vào tủ lạnh rồi quên đi, đến cả tháng sau vỏ quả dưa vẫn vàng óng, tươi nguyên. Từ đó chị không mua loại dưa này nữa. Nhưng do bọn trẻ thích ăn nên chị tìm nguồn hàng ngoại nhập, uy tín. Năm nay chị thấy xuất hiện loại dưa lưới vỏ xanh, nhiều gân chằng chịt, mua về ăn thử. Khi bổ ra quả dưa có nhiều hạt khá giống với họ bí. Ăn thơm, ngọt mát, không ngọt đậm như loại dưa vàng kia. Từ đó, chị thường xuyên vào siêu thị mua loại dưa lưới này để đảm bảo. Dưa tươi về để bên ngoài một vài hôm cho xuống nước già sẽ đậm đà, ngọt vị hơn. Giá dưa có cao hơn ngoài chợ chút nhưng chị tính đến độ an toàn cho các thành viên gia đình.