Category: Thị Trường Nông Sản

Với con số nhập khẩu ngày càng gia tăng, các ngành nghề trong nước cũng nỗ lự ctrong xuất khẩu. Trong đó, chiếm thế chủ lực vẫn là các mặt hàng nông sản, ngành góp phần đưa nền kinh tế sang xuất siêu.

Máy đo độ ẩm

Máy đo độ ẩm không khí

Chưa phân định rạch ròi

Mỗi nhà quản lý đưa ra các con số khác nhau trong xuất nhập khẩu.

Trong năm 2017, các số liệu thống kê được đưa ra từ các nhà quản lý:

Số liệu từ Bộ Nông Nghiệp & Phát triển nông thôn, kim ngạch xuất khẩu của nông sản đạt 36.37 tỷ đô la Mỹ và nhập khẩu là 27.82 tỷ đô la Mỹ.

Xuất siêu của ngành đạt 8.56 tỷ đô la Mỹ. Trong khi đó xuất siêu của toàn bộ nền kinh tế chỉ đạt 2.92 tỷ đô la Mỹ.

Theo cơ quan này đánh giá, nông sản chiếm vai trò chủ chốt trong xuất siêu cho toàn nền kinh tế và bù khoản nhập siêu lớn của công nghiệp.

Tuy nhiên, lĩnh vực thương mại, Bộ Công Thương chỉ ra, năm 2017, xuất khẩu của nhóm nông sản chỉ đạt 25.9 tỷ đô la Mỹ, thấp hơn nhiều so với con số Bộ NN&PTNT đưa ra tới 10.48 tỷ đô la Mỹ. Tổng cục Thống kê thì chỉ ra con số ở giữa là 28.2 tỷ đô la Mỹ.

Dù ở con số nào, nông nghiệp vẫn giữ thế chủ đạo trong xuất khẩu, hạn chế nhập siêu để chuyển nền kinh tế sang xuất siêu. Tuy nhiên, để giữ thế chủ động, xuất siêu bền vững cần có chiến lược đầu tư, khắc phục hạn chế của công nghiệp chế biến, chứ không thể dựa mãi vào nông sản tươi, không thể trông chờ vào đôi vai của người nông dân.

Về nhập khẩu, không có con số thống kế chính xác để nhận thấy cai trò của công nghiệp hay nông nghiệp.

Nhìn vào con số của hai Bộ sẽ thấy sự chênh lệch rõ rệt.

Bộ Công Thương chỉ liệt kê nông sản gồm 9 mặt hàng nông sản, được coi là “sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu” như các loại rau củ quả, thủy sản, cao su.

Còn Bộ NN&PTNT còn đưa thêm những mặt hàng của ngành như các sản phẩm gỗ, mây tre, phân bón, thức ăn gia súc…

Phân định theo thông số quốc tế

Trong thời hội nhập toàn cầu, thông số quốc tế là cần thiết. Thực tế thống kê trong xuất nhập khẩu, WTO chia thành nhóm nông sản và nhón nhiên liệu khoáng sản. Nông sản chia thành nhóm lương thực, thực phẩm và nguyên liệu.

Đối chiếu danh mục theo Tổng cục Hải quan thì nông sản xuất khẩu gồm 15 mặt hàng va fnhapaj khẩu là 18 mặt hàng.

Theo đó những nhóm mặt hàng có trong hai Bộ nêu ra còn có thêm sáu mặt hàng gồm các loại bánh kẹo, ngũ cốc, thức ăn gia sức, mây tre đan, gỗ, giấy.

Theo quốc tế, phân định nhóm công nghiệp chế biến và nông sản xuất nhập khẩu thì tổng kim ngạch xuất khẩu của công nghiệp chế biến đạt 163.3 tỷ USD năm 2017, chiếm 76.4% hàng hóa xuất khẩu. Còn nông sản xuất khẩu 36.3 tỷ USD, chiếm 17%.

Phía nhập khẩu, tổng kim ngạch nhập với công nghiệp chế biến là 167.8 tỷ USD, chiếm 78.4% và nông sản nhập 23.6 tỷ USD, chiếm 15.9%.

Do đó, xuất siêu nông sản đạt 12.7 tỷ USD năm 2017, “gánh” nhập siêu cho nhóm hàng công nghiệp chế biến là 4.24 tỷ USD và nhóm nhiêu liệu khoáng sản là 6.06 tỷ USD cùng 0.5 tỷ đô của nhóm khác để đạt thành tích xuất siêu 2.92 tỷ USD cho toàn nền kinh tế.

Qua đó cho thấy, nông nghiệp vẫn đóng vai trò chủ lực để hạn chế nhập siêu, chuyển thành xuất siêu cho toàn nền kinh tế. Trong đó người nông dân đóng vai trò chủ lực. Giờ đây, để xuất siêu bền vững, cần ít phụ thuộc, khắc phục nhược điểm của công nghiệp chế biến.

Dù đã ở tại các nông trại Đà Lạt nhưng người mua có vẻ vẫn chưa cảm thấy tin tưởng, họ soi kỹ từng loại rau, trái và yêu cầu xem chứng nhận của chủ vườn cũng như kho lưu chứa phân bón, khi cảm thấy dẹp được nghi ngờ về độ sạch, hàng chuẩn Đà Lạt, người mua mới ngỏ ý đặt hàng lâu dài.

Máy đo độ ẩm

Máy đo độ ẩm không khí

Ngửi đất mới lấy rau

Chị Mai (Quận 2, TPHCM) đang có mặt tại vườn chia sẻ, dù chị vào siêu thị hay cửa hàng mua rau, có thể cũng đảm bảo chất lượng nhưng vẫn khiến chị không khỏi băn khoăn. Bởi chị đã từng bị lừa từ các cửa hàng nông sản online, rua với đầy đủ nhãn mác và các tiêu chuẩn nhưng thực chất lõi rau bên trong là họ đi nhập hàng ngoài về đóng bao bì.

Trang bán hàng có đầy đủ quy trình sản xuất rau tiêu chuẩn VietGap, Organic nhưng chỉ là ảnh  ảo nên chị phải đích thân mục sở thị mới tin. Do vậy chị phải xuống tận nhà vườn để kiểm chứng.

Chị đã dạo qua một số các trang trại trên địa bàn và tìm kiếm những khu vực bãi rác, nơi vứt rác xem các loại vỏ chai thuốc bảo vệ thực vật có đủ nhãn mác đạt tiêu chuẩn hay không; kiểm tra cây lá xem dấu hiệu còn tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hay không và đặc biết, cí dưới luống xà lách đã cho thu hoạch, chị xin chủ vườn nắm đất ngửi rồi mang về.

Trong đất của rau thu hoạch mà còn mùi của phân hóa học là chưa đạt tiêu chuẩn. Đồng thời mang đi kiểm nghiệm các tiêu chí khác nếu đạt tiêu chuẩn chị sẽ quyết định chọn nhà vườn nào làm mối lấy rau lâu dài.

Chị đã đến tận nơi nên việc giá cả chênh lệch đôi chút không thành vấn đề với chị, mà quan trọng là phải sạch thực sự để đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình, cho con cái.

Tại khu vực nông trại khác, chị Lan (Tân Phú, TPHCM) cũng đang “soi” từng chứng nhận của cơ sở, nhất là với loại rau lá. Chị Lan chai sẻ, loại củ dù sao cũng nhờ lớp đất và vỏ nên khả năng tồn dư ít hơn, chứ với rau lá thì độc hại của tồn dư thuốc bảo vệ nằm hết ở lá nên cần chọn kỹ, không là lãnh đủ.

Chị lan cũng lấy ngẫu nhiên mẫu rau của một số nhà vườn để mang đi phân tích. Bởi chị cũng đã từng trải qua thời gian tin tưởng, lựa chọn dựa vào chứng nhận. Thế nhưng mọt lần quyết định mang thử mẫu rau bấy lâu nay gia đình chị vẫn ăn thì có một số tiêu chí không đạt chuẩn, vượt ngưỡng.

Do vậy, lâu nay chị quyết định đến tận nhà vườn Đà Lạt mua rau, rủ thêm người thân, bạn bè, đồng nghiệp. Dù đã đến tận nơi nhưng vài tháng chị lại lấy mẫu của vườn đi thử để kiểm nghiệm xem có đạt tiêu chuẩn hay không.

Nhiều người cùng mua nên việc phân tích mẫu được chia đều, không tốn kém nhưng đảm bảo tuyệt đối yên tâm. Nhà vườn thấy sự kỹ lưỡng của mình cũng không dám làm bừa, chăm bón cẩu thả. Họ cũng không sợ đền rau mà sợ mất thuong hiệu, uy tín, chị Lan cho hay.

Dạo khắp các nhà vườn Đà Lạt, những người như chị Mai, chị Lan không hề ít, bởi đã từng xảy ra những “sự cố” khiến họ mất lòng tin dù là mác cửa hàng thực phẩm sạch.

Vườn rau thành “chợ”

Hành động kỹ càng này của người mua khiến không ít chủ vườn cảm thấy không hài lòng và khó chịu nhưng rồi nếu rau đảm bảo thì đơn hàng được chốt và đôi bên lại vui vẻ, cùng mong muốn hướng đến tiêu chí an toàn.

Ông Hùng, chủ nhà vườn Đà Lạt chia sẻ, trước đây nhiều người xuống đặt mua rau hàng tuần khiến ông ngạc nhiên nhưng rồi ngày càng nhiều hơn. Và hiện tại thì cả vườn của ông đều bán trực tiếp cho người Sài Gòn chứ không còn rau cho thương lái nữa. Hồi đầu ông cũng cảm thấy e ngại, bởi nhiều người đòi xét nghiệm mẫu, ông sợ người mua xét nghiệm không chính xác gây ảnh hưởng uy tín vườn nhà ông nhưng rồi sau đâu cũng vào đó vì làm chuẩn theo quy trình nên cứ thế thực hiện thôi.

Giờ đây, nhiều nhà vườn tại Đà Lạt đã thành chợ cung ứng rau sạch, đơn hàng của người tiêu dùng trực tiếp cứ đặt, tiền chuyển qua tài khoản và rau chuyển đến đều đặn theo đơn.

Chị Hà, chủ vườn rau Đà Lạt cũng tâm sự, mấy chị Sài Gòn mua rau kỹ lắm, dù nhà vườn chị Hà cũng phải định lỳ lấy mẫu xét nghiệm và đầy đủ giấy tờ nhưng họ không tin, vẫn lấy mẫu xét nghiệm lại.

Đã cận Tết nhưng những ngày này tại cửa khẩu Tân Thanh, những hàng xe xếp hàng nối đuôi nhau đang lê bước tiến vào dù phía bên kia Trung Quốc, khu chợ Pò Chài (thị trấn) Bằng Tường, nhiều cửa hàng đã đóng cửa.

Máy đo độ ẩm

Máy đo độ ẩm không khí

Hàng ngàn xe với vô số mặt hàng bưởi, nhãn, dưa hấu… nối đuôi nhau nhưng con số 300 là con số phía Trung Quốc chốt lại. Những tài xế vùng biên vạ vật chờ đợi trong mệt mỏi, vô vọng.

Ùn tắc kéo dài

Từ Đồng Đăng tới Tân Thanh chừng 10 cây số thì có tới 6 điểm dừng với từ 7-10 container mỗi điểm. Khu ngã ba cửa khẩu thì những đoàn xe chở hàng trọng tải từ 8-10 tấn nối đuôi nhau nhích từng bước với động cơ và mùi xăng dầu nồng nặc.

Tài xế Hà lái xe dưa hấu khu vực Quảng Ngãi chia sẻ, xe anh chở 5 tấn dưa và từ 5 ngày nay sau khi xuất phát, mất một ngày di chuyển tới Lạng Sơn và còn 4 ngày anh mới đang gần cửa khẩu cho quãng đường 10km.

Lãnh đạo Chi cục Hải quan Tân Thanh chia sẻ xảy ra tình trạng này đã hơn một tháng này và chủ yếu do nguồn cung nông sản vượt quá cầu rất nhiều.

Mỗi ngày Trung Quốc chỉ nhận chừng 200 xe nhưng xe tiến vào cửa khẩu mỗi ngày vượt gấp đôi và cứ thể tích lại gây ra ùn tắc kéo dài. Bãi xe chỉ đủ chứa 200 xe nên lái xe đã lên là sẽ mắc kẹt ăn ngủ giữa đường mất vài ngày.

Cùng với đó, thêm một nguyên nhân nữa là Trung Quốc phân luồng nông sản Việt. Cửa khẩu này nếu hàng chưa đóng hộp hay bao bì thì Trung Quốc chỉ nhập các loại củ, quả. Nhiều năm rồi nhưng hai bên chưa thống nhất. Đặc biệt cao điểm vụ dưa và thanh long, Trung Quốc cho mở cửa khẩu khác thì không xảy ra tình trạng tắc như vậy.

Nhìn nhận thực trạng ùn tắc thì tài xế lại lý giải theo cách khác, đó là do nhiều tài xế cố tình lưu bến Việt chờ khách đổ hàng do lưu bến Trung Quốc giá cao hơn nhiều. Do vậy, nhiều tài xế cố tình lưu bãi chờ hàng tăng giá rồi mới đánh sang để né tiền bến bãi.

Không tránh khỏi đón giao thừa giữa đường

Đoàn xe ùn tắc kéo dài, đêm đến lái xe túm năm túm ba bên ấm trà nhưng chẳng phải để vui chơi hay tán ngẫu, tất cả im lặng như màn đêm và ánh mắt đăm đắm về một hướng. Tất cả chìm trong im lặng, chỉ khi có điện thoại của một tài xế trong nhóm réo lên đã phá vỡ sự im lặng đó. Nhưng chẳng được bao lâu bởi câu chuyện cũng chỉ cộc lốc, vỏn vẹn khi vợ tài xế hỏi câu: “bao giờ về” và câu trả lời là “chắc mai kia thôi” rồi ngắt.

Trong nhóm có tài xế còn đến từ Bình Thuận với hàng là thanh long. Năm ngoái thanh long đỏ bán chạy nên muốn có cái Tết tươm, anh đã chung vốn đầu tư xe thanh long gần 700 triệu nhưng chẳng biết bao giờ có thể sang đến chợ. Nếu thuận lợi, xe hàng này lời cả tram triệu. Nhưng ùn ứ thế này, hàng tuần thì thanh long chuyển màu, có hạ giá thấp nữa có khi cũng chẳng có người mua, lỗ là cái chắc.

Những ngày cuối năm, cái rét cắt da thịt khiến cánh lái xe phải đốt lửa ven đường để xua tan giá lạnh. Vài câu hỏi nơi ăn, nơi tắm gọi là cho có bởi chẳng ai muốn nói câu gì, nhìn cảnh đường xe ùn tắc ai cũng ngao ngán. Nhưng nghe đến chủ hàng phía Trung Quốc gọi là dỏng tai nghe, giá chợ lên xuống trong ngày, sáng một giá khác, chiều có thể rớt xuống là chuyện thường ngày.

Nhiều lái xe túm lại mỗi người một tay nhặt rau, thái thịt nấu cơm giữa đường. Và vẻ mắt ai cũng rầu rĩ với những câu chuyện về cái Tết giữa đường biên. Giờ đang là nỗi lo nhưng với thực trạng này thì nhiều khả năng là sự thực.

Dư thừa nguồn cung khiến tiểu thương ép giá

Thấy rõ thực trạng hàng hóa đang ùn ứ nên tiểu thương Trung Quốc ép giá là đương nhiên, đặc biệt việc buôn bán này chỉ là theo đường tiểu ngạch, hoàn toàn không có hợp đồng, thỏa thuận gì.

Không những thế, toàn bộ tiểu thương Trung Quốc còn liên kết với nhau, mỗi xe hàng Việt sang chỉ một người trả giá và giữ nguyên giá, không thể có người thứ hai đến trả giá. Nên xe Việt phải chịu đồng ý với giá mặc định đó.

Trước thực trạng số lượng người nuôi tuy giảm những số lượng đàn lợn không thuyên giảm thế những thời điểm cận kề Tết nên người dân đua nhau buộc xuất bán trước Tết khiến thương lái càng ép giá. Hiện giá thị trường đã khiến người nuôi lỗ nhưng không thể giữ lại nên đang có nguy cơ thừa lợn.

Bán Kit thử nhanh

Kit thử nhanh

Kit thử nhanh an toàn thực phẩm

Càng cố càng lỗ nặng

Chủ tich hiệp hộp chăn nuôi Đồng Nai chia sẻ, sau giai đoạn mức giá giảm sâu, có thời điểm lợn lên ngưỡng 30.000đ/kg nhưng chỉ trong khoảng thời gian ngắn. Mức giá giảm sâu hiện tại khiến người nông dân điêu đứng mất tết bởi những người chăn nuôi nhỏ lẻ chẳng thủ được gì sau chuỗi ngày cực nhọc chăm sóc lợn.

Với các đơn vị nuôi quy mô lớn thì còn có chút lãi còn người nuôi nhỏ lẻ thì không còn gì. Nhiều hộ nuôi dưới 500 con là bỏ chuồng và hộ nuôi hàng nghìn con thì giảm 20-30%. Không còn vốn để tiếp tục duy trì, càng cố gắng gượng lỗ càng nặng hơn.

Người nuôi lợn giờ lâm cảnh bơ vơ tản đi tìm công việc khác, có người chẳng thể kiếm nổi việc nên thất nghiệp ở nhà, để lại hệ lụy vô cùng lớn.

Cơn bão giá lợn giảm sâu càn quét thị trường khiến người chăn nuôi nhỏ lẻ gần như vào bước đường cùng. Không thể cạnh tranh mà nhường sân cho doanh nghiệp lớn và hàng ngoại. Trước đó đã có những nghi vấn về có sự thao túng trong thị trường dẫn đến mức giá lợn giảm sâu đến đáy như vậy.

Nhường “sân nhà” cho “ông lớn”

Một nghịch lý đang xảy đến mà ông chủ tịch Hiệp hội chăn nuôi Đồng Nai chia sẻ đó là thống kê có đến 50% hộ “treo chuồng” nhưng số lượng đầu lợn tăng cao hơn so cùng kỳ năm trước. Lý do là các doanh nghiệp có vốn FDI, trường vốn lại tăng quy mô chăn nuôi.

Nhiều doanh nghiệp đã “gia công” lợn của nông dân với con số hàng nghìn con. Phương thức giờ đây chuyển từ người làm chủ sang làm thuê, doanh nghiệp bao trọn gói từ A-Z các công đoạn, người dân chỉ “nuôi thuê”. Xu hướng đã dịch chuyển, chỉ có doanh nghiệp quy mô lớn mới lãi được ở mức giá 30.000đ/kg, còn người nông dân nuôi nhỏ lẻ không thể cầm cự, với mức giá đó chỉ có lỗ.

Lợn dư thừa, giá giảm

Trái với mọi năm trước, đến thời điểm Tết cận kề, giá thực phẩm sẽ tăng cao nhưng giá thịt lợn hiện nay chẳng thay đổi mà còn giảm mạnh hơn. Dù nhu cầu sản xuất các mặt hàng thực phẩm chế biến như xúc xích, giò, chả tăng gấp nhiều lần ngày thường nhưng chuồng trại của nông dân vẫn dư thừa nhiều lợn.

Một hộ chăn nuôi tại vùng nuôi lợn Ứng Hòa (Hà Nội) buồn rầu chia sẻ, giá lợn trên thị trường giảm sâu nhưng đến lứa xuất chuồng vẫn phải bán, càng để lại càng chết tiền cám. Nắm bắt được điều đó, các thương lái càng ép giá khiến giá giảm sâu đến “đáy”. Chủ trang trại chia sẻ hiện mỗi kilogam lợn đang lỗ 2.000đ nhưng không thể giữ, đã 15 tháng trang trại này nuôi cầm chừng chờ dấu hiệu ấm lên, nhất là cận Tết. Thế nhưng lỗ càng nặng hơn, hiện con số lỗ lên tới 70 tỷ đồng mà đang còn gần 10.000con lợn chưa bán.

Một chủ trang trại lợn tại Đồng Nai cho hay, trang trại của ông nuôi chừng 2.000con, vẫn bán được nhưng giá chỉ 30.000-31.000đ/kg. Biết lỗ nhưng vì chuồng trại đã đầu tư vẫn cầm cự chờ thị trường ấm lên, thế nhưng con số lỗ theo chủ trang trại này đã lên nhiều tỷ đồng.

Lý giải hiện tượng giá lợn giảm sâu, Phó Cục trưởng cục chăn nuôi cho rằng có sự ép giá của thương lái với người chăn nuôi dù lợn thị trường không thừa. Do vậy, người chăn nuôi cần tỉnh táo trước những tung tin thất thiệt của thương lái gây thiệt hại cho mình.

Được mùa rớt giá và được giá thì mất mùa dường như đã trở thành điệp khúc quen thuộc với nông sản Việt. Thế những một nghịch lý hiện đang xảy đến với ngành hồ tiêu nước ta khi thời điểm vụ năm nay hồ tiêu đang bị mất mùa thế nhưng lại rớt giá nghiêm trọng.

Bán Kit thử nhanh

Kit thử nhanh

Kit thử nhanh an toàn thực phẩm

Rất nhiều hộ gia đình trồng tiêu ở Bình Phước năm nay đang rơi vào cảnh điêu đứng. Một nông dân trồng tiêu chia sẻ trong xót xa, Vụ tiều vừa qua, gia đình ông chỉ thu hoạch được số tiêu khoảng 1 tấn, giảm tới 3-4 lần so với niên vụ trước. Nhân công thuê hái tiêu vụ này 150.000đ/ngày và tiêu rất thưa thớt vì mất mùa nên cả ngày cũng chỉ hái được chừng 5-6kg tiêu. Tính toán, trừ hết những chi phi nguyên vật liệu, giống, phân bón, công hái… kết quả gia đình ông nhận được là tay trắng hoàn toàn, không có bất kỳ đồng lãi nào từ vụ tiêu năm nay.

Sở dĩ năm nay tiêu mất mùa nặng là do thời tiết khí hậu thay đổi với diễn biến bất thường khó lường trước. Đặc biệt diễn biến đó lại theo xu hướng cực đoan như mưa kéo dài triền miên và hạn hán đã ảnh hưởng vô cùng nặng nề đến quá trình sinh trưởng cũng như phát triển của cây hồ tiêu. Dù người trồng tiêu cũng đổ không biết bao nhiêu công sức để chăm bón cho tiêu trổ bông và kết trái, thế nhưng kết quả nhận được cũng chẳng là bao, không như ý muốn của người nông dân.

Ở vào tình cảnh mất mùa đã khiến người nông dân điêu đứng, mong giá tiêu cao kéo lại vớt vát đôi chút nhưng nghịch lý lại tiếp diễn. Giá tiêu rớt thên thảm càng khiến người trồng tiêu gặp khó. Thời điểm này, giá tiêu chỉ được từ 60.000-65.000đ/kg, giảm tới non nửa so với niên vụ trước. Yếu tố khiến tiêu rớt giá ngoài chất lượng còn bởi mấu chốt gây ra thực trạng tiêu “xuống dốc” nhanh chóng chính là thị trường tiêu đã bão hòa, cung vượt quá cầu.

Nhìn lại thực tế cho thấy trong suốt nhiều năm gần đây, khi tiêu được giá, nhiều nông dân ở khắp các địa phương đã đồng loạt phá các cây trồng khác và trồng tiêu. Cho dù các Bộ, ngành và chính quyền địa phương đã luôn đưa ra khuyến cáo với người nông dân, chỉ rõ quy hoạch với tổng diện tích tiêu. Thế nhưng bỏ mặc khuyến cáo ấy, vì lợi nhuận trước mắt người dân vẫn bỏ qua cảnh báo, tự ý phát triển cây tiêu trên diện tích đất mình sở hữu.

Do vậy, thức trạng mất mùa vẫn rớt giá là cái giá đắt mà người trồng tiêu phải trả nói riêng và cho ngành hồ tiêu nói chung khi sai lầm phát triển quá mạnh mẽ và rầm rộ cây tiêu.

Đặc biệt hệ lụy này không đơn thuần chỉ diễn ra trong năm nay mà ngành hồ tiêu có thể sẽ phải kéo dài trong nhiều năm sau nữa. Khi tiêu mất mùa, rớt giá nên người trồng tiêu không còn chi phí để đầu tư cho vụ sau nên tiếp tục gây ảnh hưởng đến chất lượng tiêu cũng như sản lượng của vụ sau.

Qua hồ tiêu, đây là tấm gương cho nhiều ngành nông sản của nước ta soi vào sai lầm đó để tránh lặp lại điệp khúc. Cần có những biện pháp quyết liệt hơn trong quản lý và quy hoạch diện tích cũng như nâng cao tuyên truyền và cảnh báo tới người dân.

Hướng phát triển bền vững trong nông nghiệp đã và đang mang đến cho người trồng lúa tại Đồng Tháp thành tựu tốt đẹp. Người nông dân từ dây từng bước thoát nghèo, đảm bảo một cuộc sống ổn định, khá giả.

Máy đo độ ẩm

Máy đo độ ẩm không khí

Thành công từ hướng đi mới

Đồng Tháp có thể xem là vựa lúa của cả nước, sản lượng lúa xếp hàng thứ 3 cả nước nhưng nông dân cũng vẫn gặp khó do sản xuất manh mún, giá lúa bấp bênh… Do vậy, tỉnh đã mạnh dạn thực hiện tái cơ cấu và chọn lúa gạo là ngành chủ lực triển khai. Trong đó có sự liên kết của các nhà khoa học doanh nghiệp và người nông dân.

Nhờ sự hỗ trợ đắc lực đó mà giá thành các sản phẩm lúa gạo đã giảm tới 600đ/kg ở nhiều khu vực và diện tích lúa được mở rộng; nhiều khu vực giá lúa tăng hơn so với những nơi khác 200đ/kg…

“Cánh đồng mẫu lớn” là mô hình mang đến nhiều triển vọng cũng như những thuận lợi cho đầu tư đồng bộ. Từ việc đầu tư cở sở hạ tầng cho sản xuất, bờ đê bao kiên cố, sản xuất bằng máy móc thiết bị hiện đại đồng loạt giúp giá thành sản phẩm giảm thiểu đáng kể. Cùng với đó là những kỹ thuật hiện đại dễ dàng áp dụng đồng loạt trong canh tác, sản xuất nông nghiệp giúp nâng cao năng suất.

Nhờ triển khai thành công mà cuối năm 2017, đã có huyện trong tỉnh đạt tới 50.000ha lúa sản xuất theo mô hình cánh đồng mẫu lớn, chiếm hầu hết diện tích canh tác trong vùng.

Điều đặc biệt là với mô hình cánh đồng mẫu lớn đã giúp người nông dân giảm giá thành sản xuất tới 150đ/kg lúa. Như vậy mỗi ha lợi nhuận thu về sẽ tăng thêm 1 triệu đồng. Như vậy với 50.000ha sẽ tăng thêm gần 47 tỷ đồng.

Lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp thông tin khi triển khai thực hiện đồng bộ đã nâng cao giá trị cho sản phẩm lúa gạo sản xuất ra, kết quả khả quan hơn. Kết quả thực tế đã cho thấy điều đó. Khi lợi nhuận vụ Đông Xuân người nông dân thu 13 triệu đồng/ha (tăng hơn 1.9 triệu đồng/ha); vụ hè thu đạt 9 triệu đồng/ha(tăng hơn 340.000đ/ha) và vụ thu đông đạt 11 triệu đồng (tăng hơn 2.3 triệu đồng) so với năm trước.

Cần có sự liên kết chặt chẽ

Sự liên kết chặt chẽ của các cấp chính quyền, các hợp tác xã nông nghiệp và người nông dân trong liên kết trồng lúa đã mang lại hiệu quả cao. Nhiều đơn vị tham gia thành công tạo nên các thương hiệu gạo tiếng tăm trên thị trường. Toàn tỉnh đã xây dựng được 128 hợp tác xã nông nghiệp với mô hình doanh nghiệp – hợp tác xã và người nông dân.

Nhờ sự hợp tác này mà tỉnh đã được Bộ, ngành TW đánh giá cao và quan trọng là xây dựng được chuỗi giá trị đích thực cho mặt hàng nông sản. Đặc biệt giúp sản phẩm lúa gạo của người nông dân tăng lợi nhuận, tăng thu nhập và cải thiện cuộc sống cho người trồng lúa.

Không chỉ có trồng lúa, nhiều sản phẩm nông nghiệp tiếp tục được đưa vào đa dạng hóa nhằm nâng cao năng suất và thu nhập cho bà con, hướng tới một nền nông nghiệp bền vững, toàn diện. Mô hình này cần được nhân rộng trên toàn quốc để nâng cao giá trị nông sản và giảm thiểu rủi ro cũng như khó khăn cho bà con.

Giống đường lỏng hay còn gọi đường bắp xuất xứ Trung Quốc đang ồ ạt tràn vào nước ta với hàng trăm tấn mỗi năm đã đang trở thành mối nguy hại vì chúng còn được sản xuất từ bắp biến đổi gen.

Bán Kit thử nhanh

Kit thử nhanh

Kit thử nhanh an toàn thực phẩm

Cơ quan chức năng cho hay, đường loại này tràn vào nước ta qua các nước khu vực nhưng nguồn gốc chủ yếu từ Trung Quốc, qua các đường tiểu ngạch vô cùng khó kiểm soát và mượn danh xuất khẩu nên thuế xuất 0%.

Đường giá siêu rẻ

Với giá thành rẻ, loại đường này đang khiến đường trong nước trước nguy cơ thất bại và phải đóng cửa nhà máy. Các cơ sở sản xuất thực phẩm đa phần đều chọn loại đường này vì độ ngọt cao gấp nhiều lần đường từ mía sản xuất trong nước.

Sở dĩ đường từ bắp rẻ vì dung công nghệ thủy phân và kết hợp hóa chất. Và trong đó sử dụng cả giống biến đổi gen cho lãi cao. Mánh khóe của đường bắp này nếu xuất từ Trung Quốc là 13% nhưng nó được tuồn vào các nước ASEAN rồi mới nhập vào Việt Nam nên được hưởng ưu đãi không mất thuế. Do v ậy giá thành tới các đơn vị mua chỉ là 9.000đ/kg.

Trước kia có hạn ngạch nhập khẩu sản phẩm này nhưng giờ đây không còn nên nó đang làm khó với ngành mía đường trong nước. Đồng loạt các sản phẩm đường trong nước cung cấp cho nhà máy, xí nghiệp giảm 30-50% so với trước đây vì họ chuyển sang dùng đường bắp.

Thị trường bị thao túng

Lượng đường bắp ngoài của Trung Quốc thì đường bắp Thái Lan cũng đang xâm nhập vào nước ta khá nhiều. Điều này khiến thực trạng mía đường nước ta đang chính vụ nhưng tồn kho từ vụ trước rất lớn. Hiện còn hơn 40 nhà máy sản xuất đường nhưng nhiều nhà máy đã lâm vào tình trạng đóng cửa. Giá đường trong nước hạ xuống rất thấp cũng không thể cạnh tranh với đường nhập lậu.

Điều đáng nói, khi đường trong nước giảm thì đường nhập lậu cũng giảm theo, luôn luôn rẻ hơn thị trường. Mỗi năm đường nhập lậu tràn vào nước ta tới 500.000-600.000 tấn, chiếm một nửa lượng đường trong nước.

Đường bắp khiến đường mía trong nước lao đao, nhiều quốc gia như Philippin đã cấm nhập đường bắp vì tác hại với sức khỏe.

Hệ lụy của ngành mía đường thua lỗ khiến việc thu mua mía của nông dân giảm, nông dân không có lãi bỏ mía trồng cây khác khiến nguyên liệu mía đường lại khan hiếm, thiếu trầm trọng. Giá thành sản xuất lại tăng cao do đội chi phí nguyên liệu xa, nguyên liệu không đạt tiêu chuẩn… càng khiến ngành mía đường thêm khó khăn.

Các chuyên gia cho biết, đường bắp chứa chất hóa học HFCS có thể hình thành chất béo trong gan gây bệnh gan nhiễm mỡ. Ngoài ra nó còn kích thích thèm ăn khiến tăng cân và mắc bệnh tiểu đường, ung thư,tim mạch và trí nhớ suy giảm.

Không những thế khi lượng fructose trong đường bắp cao còn tạo ra lỗ thủng ở ruột, khiến vi khuẩn tấn công cùng chất đạm trong thức ăn xâm nhập gây viễm nhiễm.

Đặc biệt trong quá trình thủy phân đường bắp có sử dụng hóa chất không an toàn cho người dùng. Và đường ở thể lỏng trong vận chuyển sẽ khó bảo quản cất trữ khiến dễ nhiễm các loại vi sinh vật. Khi trung chuyển không đảm bảo nhiệt độ chúng biến dạng, đổi kết cấu khiến chất lượng giảm sút. Nhưng vì giá thành rẻ nên các đơn vị sản xuất vẫn dùng gây độc hại cho người tiêu dùng.

Những ngày cuối năm, thịt heo đang trở thành vấn đề lớn tại TPHCM khi mà nhu cầu tăng cao nhưng cơ sở giết mổ lại không đáp ứng được phân nửa, phụ thuộc nguồn cung từ các tỉnh thành lân cận.

Máy đo độ mặn

Máy đo độ mặn giá rẻ

Bút đo độ mặn

Từ khi một cơ sở giết mổ lớn của thành phố bị ngưng hoạt động, cơ sở này đã cung cấp 50% thị phần thịt heo cho thành phố với công suất khoảng 5.000con mỗi ngày. Do đó, các cơ sở nhỏ lẻ cũng hạn chế tiếp nhận khiến thương lái phải mổ heo tại các tỉnh. Điều này gây ra rào cản với thị trường thịt heo trong dịp Tết.

Chuỗi cung bất ổn

Người chăn nuôi thì mong đợi thành phố cho phép lò mổ đủ điều kiện hoạt động để thương lái có thể ổn định thu mua và giết mổ. Như thế chuỗi cung ứng thịt heo cho thành phố mới ổn định. Từ khi cơ sở giết mổ lớn ngưng hoạt động, thương lái quay lại ép người dân, mỗi con lợn bị trừ 200.000đ phí để thương lái bù vào chi phí đội lên do giết mổ.

Với những khu vực lò mổ xa chợ thì giá cả càng phức tạp hơn. Có nhiều hôm, sáng thịt heo giá khá dễ chịu nhưng chiều đến do khan hàng nên giá lại tăng cao hơn. Còn những lò mổ gần chợ, thương lái dễ dàng điều chỉnh giết mổ theo nhu cầu.

Nhiều thương lái cho rằng cơ sở giết mổ đặt gần chợ sẽ giúp thương lái giảm nhiều chi phí. Do vậy thương lái đều mong lò mở tại TPHCM sớm hoạt động trở lại.

Những dịp cuối năm, cận Tết, nhu cầu thịt heo tăng cao, nhất là thời điểm những ngày 29,30 Tết, thịt heo tăng 100-120% so với những ngày thường. Thịt heo được giết mổ tại thành phố sẽ có chất lượng tốt hơn sơ với các khu vực khác cũng như giảm thời gian lưu chuyển, đảm bảo thịt tươi hơn. Nên rất cần có lò mổ hoạt động tại thành phố trong dịp Tết.

Cần tăng công suất

Dịp Tết cao điểm rất cần tăng công suất lò mổ nhằm đảm bảo phục vụ nhu cầu của người dân. Bởi nhiều lò mổ hiện tại không thể tăng cao hơn do liên quan đến nhân lực cũng như nguồn nước thải xử lý.

Lượng heo tiêu thụ tại TPHCM hiện khoảng 10.000 con và các lò giết mổ tại TPHCM chiếm khoảng 1 nửa (49%). Do vậy, các thương lái phải giết mổ ở Đồng Nai, Bình Dương, Long An… và tăng thêm chi phí vận chuyển vào thành phố.

Con số mùa Tết năm 2017, lượng tiêu thụ thịt heo thành phố tăng 17.000-18.000con/ngày và năm nay dự báo con số cũng tăng khoảng 15.000-20.000con/ngày.

Do vậy, một số cơ sở giết mổ được đề xuất hoạt động và mở rộng để phục vụ thị trường thịt heo dịp Tết 2018.

Theo quy hoạch, thành phố sẽ có khoảng 6 nhà máy giết mổ heo công nghiệp, thay thế các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ hiện hữu. Đặc biệt khi cơ sở giết mổ tại TPHCM ngưng hoạt động, các thương lái đã góp vốn cho lò mổ ở tỉnh với số tiền khá lớn nên sẽ khó lòng thu hút những thương lái này trở lại lò mổ công nghiệp.

Còn các lò mổ thủ công tạm thời được hoạt động sẽ tạm thời lưu giữ nguồn hàng cho các nhà máy giết mổ công nghiệp hoạt động sau này.

Đó là thực trạng khi những trái ngon của nước ta hầu hết đã xuất bán đi nước ngoài. Do đó, thị trường nội địa người tiêu dùng khó mua được hoa quả Việt ngon nhưng lại phải chi hàng tỷ đô để mua trái cây ngoại.

Máy đo độ mặn

Máy đo độ mặn giá rẻ

Bút đo độ mặn

Khó mua được trái ngon

Một giám đốc công ty chuyên xuất khẩu hoa quả chia sẻ, đa phần trái cây ngon, đẹp của chúng ta đã dành để xuất khẩu nên người tiêu dùng trong nước muốn mua được trái ngon cũng khó.

Vị giám đốc này cũng cho biết, ông đã từng tham gia nhiều hoạt động kết nối giao thương và nhận thấy rằng, nhiều đặc sản vùng miền ngon nhưng người dân chưa hế biết đến hoặc nghe tên. Những trái cây đặc sản chất lượng cao thơm ngon này đạt tiêu chuẩn đa phần đã chuyển đi xuất khẩu nên người dùng trong nước muốn ăn cũng chẳng thể mua được.

Bộ Nông nghiệp cho con số thống kế cho thấy đa phần trái cây nước ta tiêu thụ dạng tươi và chủ yếu thị trường trong nước. Chợ truyền thống chiếm 90% nhưng đó lại là hàng chất lượng không đồng đều.

Kênh siêu thị, cửa hàng thực phẩm trái cây nước ta rất ít tiêu thụ, chỉ một số nhỏ ở các thành phố lớn là HN và TPHCM.

Nhiều đơn vị  sản xuất cho biết, trái cây nước ta thị trường đa phần do thương lái làm chủ. Thương lái chịu nhiều rủi ro nên họ phải đặt mức chênh lệch cao để tự bảo hiểm cho mình. Do đó có sự chênh lệch lớn giữa giá bán từ người trồng và giá bán đến tay người tiêu dùng cao gấp nhiều lần.

Dù thị trường trái cây không công bằng cho người nông dân trồng cây và cho cả người tiêu dùng nhưng để cắt giảm bớt các khâu trung gian cũng không thể tiến hành một sớm, một chiều mà cần sự vào cuộc của nhiều cấp ngành và có định hướng lâu dài.

Phát triển chuỗi siêu thị

Thực tế cho thấy, trái cây ngoại xuất hiện nhiều trong siêu thị và người tiêu dùng ưa chuộng. Do vậy nhiều doanh nghiệp Việt đã chuyển hướng thị trường trái cây trong nước bởi không phải cứ trái cây mang đi xuất khẩu là đã được giá cao.

Nhiều thời điểm giá xuất đi Mỹ rát rẻ vì trái cây mua trực tiếp của người nông dân là xuất sang thị trường, không quan bất kỳ khâu trung gian đội giá nào. Do đó có thời điểm giá trái cây xuất Mỹ rẻ hơn giá trái cây chợ đầu mối trong nước.

Nhiều siêu thị ưu tiên nhập trái cây trong nước, những trái cây nước ngoài chỉ nhập do trong nước không có như lê, kiwi, táo…

Trái cây nội vào siêu thị nhờ sợ liên kết của các chuỗi kết nối và những khu vực tập trung đáp ứng được tiêu chuẩn khắt khe của hệ thống phân phối hiện đại. Tuy nhiên những vùng tập trung chuyên canh còn khá khiêm tốn nên cần có những quy hoạch phát triển mở rộng để tập trung, giảm chi phí và xây dựng thương hiệu.

Đặc biệt, nhiều băn khoăn trăn trở với trái cây Việt khi tỷ lệ nhập khẩu nông sản nước ngoài ngày càng gia tăng.

Dù nhiều nhà vườn có những sản phẩm tốt nhưng người nông dân không muốn tiến hành những thủ tục pháp lý rườm rà như chứng nhận hàng hóa, đăng ký kinh doanh hay chứng nhận an toàn… nên siêu thị không thể nhập trực tiếp.

Do vậy, người nông dân nen tham gia vào các tổ  chức hợp tác xã, có tư cách pháp nhân để thực hiện các giao dịch  dễ dạng và thuận tiện hơn.

Chỉ đứng sau Brazil, Việt Nam xếp hàng thứ 2 trên thế giới về sản lượng cà phê xuất khẩu. Thế nhưng một nghịch lý đang diễn ra khi số cà phê nhập khẩu của nước ta tăng rất cao, đa phần cà phê nhập ở dạng cà phê pha sẵn, cà phê rang xay từ Trung Quốc.

Máy đo độ mặn

Máy đo độ mặn giá rẻ

Bút đo độ mặn

Thông tin từ Cục xúc tiến Thương Mại – Bộ Công Thương cho hay, lượng cà phên nhập khẩu của nước ta đang tăng cao, chủ yêu từ các thị trường Mỹ, Brazil, Trung Quốc. Trong năm 2016, 2017, nước ta đã nhập từ các thị trường này trên dưới 1 triệu bao và dự tính trong năm 2017, 2018 tới đây chúng ta sẽ nhập khoảng 1.06 triệu bao, tương đương khoảng 63.600 tấn cà phê loại nhân.

Nguyên nhân của hiện tượng cà phên nhập khẩu ngày càng tăng cao được nhà quản lý cùng chuyên gia lý giải rằng, đó là do hệ thống chuỗi cà phê của nước ngoài du nhập đầu tư vào nước ta lớn.

Đặc biết, khoảng chừng các đây 5-7 năm, khi hệ thống các chuỗi nhà hàng, cafe nước ngoài xâm nhập nước ta, chúng ta đa phần nhập cà phê của Mỹ và các nước Châu Âu. Thời điểm đó, Trung Quốc nhập cà phê thô tại khu vực Châu Á, trong đó 92% là nhập từ Việt Nam.

Chủ một thương hiệu cà phê chuỗi nổi tiếng chia sẻ, để vận hành hệ thống, toàn bộ cà phê nguyên liệu công ty phải nhập khẩu nước ngoài dù hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, một nước đứng đầu bảng về xuất khẩu cà phên trên thế giới.

Sở dĩ công ty này phải nhập cà phê ngoại do “gu” của cà phê trong nước không thích hợp với người thưởng thức, cà phê ngoại khá dịu nhẹ. Điều này cho thấy, ẩn sâu bên trong đó là sự thiếu hụt của một nền công nghệ, điều mà các chuyên gia đã cảnh bảo. Chúng ta thiếu khâu phối trộn cà phê rang, xay để tạo một hương vị có thể thích ứng “gu” của toàn cầu.

Còn Trung Quốc thì những năm trước đó, họ không chỉ đẩy mạnh nhập cà phê thô, họ đầu tư vùng nguyên liệu lớn và đầu tư hệ thống bài bản công nghệ pha chế, kết hợp cà phê rang xay, chế biến.

Và nghịch lý là sau quãng thời gian nước ta liên tục, miệt mài xuất khẩu sản phẩm cà phê thô cho Trung Quốc thì nay, chúng ta đã trở thành nước nhập khẩu cà phê dạng rang, xây lớn từ Trung Quốc. Hiện tại, Trung Quốc trở thành “nôi” chuyên pha chế, phối trộn cà phê rang xay và cung cấp cho toàn cầu, đặc biệt là các hãng, hệ thống chuỗi cà phê lớn của thế giới.

Chúng ta đang dậm chân tại chỗ, chỉ xuất khẩu cà phê thô, chưa có sự cải tiến trong công nghệ phối trộn rang xay nguyên liệu nhằm nâng cao giá trị cho hạt cà phê thì Trung Quốc vượt xa, tiến dài. Và tương lai không còn xa, nước này sẽ tiến đến top đầu trong xuất khẩu cà phê trên thế giới, nhiều chuyên gia nhận định.

Đặc biệt làm một phép so sánh, giá cà phê thô xuất đi chỉ đạt 3USD/kg, còn cà phê chế biến có mức giá thành từ 50-70USD/kg, để thấy giá trị của hạt cà phê nước ta khi xuất khẩu ở ngưỡng vô cùng thấp.