Author: Nguyên Phạm Hạnh

Trong 3 tháng trở lại đây, giá thịt heo hơi liên tục tăng và chưa có dấu hiệu dừng lại, đã ở ngưỡng cao nhất nhì thế giới. Giá heo tăng ảnh hưởng đến người tiêu dùng và người chăn nuôi nửa mừng, nửa lo.

Hiện tại ở khu vực miền Bắc, giá heo ở ngưỡng 54.000 – 55.000đ/kg, giảm hơn so với những ngày trước đó. Còn tại khu vực miền Nam, giá heo đạt ngưỡng 51.000 – 52.000đ/kg, tăng cao hơn ngưỡng trước đó 1.000 – 3.000đ/kg.

Khắp các chợ dân sinh và trong hệ thống cửa hàng, siêu thị, giá thịt heo cũng theo đó tăng cao. Tại khu vực chợ dân sinh TPHCM, giá sườn heo trung bình 94.000đ/kg; giá thịt heo vai khoảng 93.000đ/kg; giá thịt heo đùi khoảng 105.000đ/kg… cao gần bằng thời điểm sốt giá kỷ lục hai năm trước.

Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai cho hay, thịt heo hơi vẫn không ngừng tăng giá khi thương lái vẫn tiếp tục săn lùng tìm mua. Đáng nói ở đây là hiện nguồn cung đã dồi dào, không còn khan hiếm nhưng giá heo hơi vẫn cao. Giải thích về hiện tượng này, đại hiện Hiệp hội chia sẻ, sốt giá hiện nay đang xảy ra cục bộ ở một số địa phương và do thời điểm trước heo rớt giá thê thảm nên nhiều nơi dân “treo” chuồng khiến nguồn cung khan hiếm.

Đại diện doanh nghiệp thì cho rằng, hiện mức giá thịt heo “cao dữ lắm” nên nhiều khả năng sẽ không thể tăng hơn nữa. Lò mổ tại TPHCM chia sẻ, thương lái cũng báo giá heo ở mức cao, tới 52.000đ/kg, một số nơi báo 53.000đ/kg nhưng nguồn cung thì vẫn đều, trung bình 1.500 con/ngày.

Các chuyên gia nhận định, giá heo tăng bởi nhiều tác động khách quan nhưu mưa lũ triền miên tại miền Bắc, chăn nuôi không thuận lợi nên thời tiết bất lợi đã đẩy giá heo tăng cao. Chênh lệch khung giá hai miền Bắc – Nam lên tới gần 10.000đ/kg. Điều này gây tâm lý “găm hàng” của các chủ nuôi phía Nam, đã khiến giá heo khu vực này tăng cao.

Mức giá 56.000d/kg heo hơi tại miền Bắc hiện được đánh giá là mức cao kỷ lục trong suốt nhiều năm qua.

Tuy nhiên theo nhận định, hiện đã bước vào tháng 7 âm lịch, tháng nhiều người sẽ ăn chay nên giảm nguồn cầu thịt heo khiến heo hơi ít tăng giá.

Hiện so với các nước khu vực và thế giới như Thái Lan, Trung Quốc, Mỹ… giá heo đang dao động ở ngưỡng 43.000đ/kg thì giá heo hơi nước ta thuộc hàng cao nhất thế giới. Điề này đồng nghĩa giá heo hơi nước ta đã đạt đỉnh, khó có thể cao hơn. Bởi tăng cao nữa người tiêu dùng sẽ không chọn heo mà chuyển sang bò, gà, cá… Đặc biệt là khi giá heo trong nước cao những nhà nhập khẩu sẽ tăng cường nhập khẩu thịt giá rẻ từ nước ngoài về cung cáp cho thị trường trong nước. Điều này đã xảy ra trên thực tế khi con số nhập khẩu thịt heo nửa đầu năm nay đạt 20.000 tấn so với con số cả năm ngoái đạt 33.000 tấn. Giá heo nhập chỉ khoảng 1.13USD/kg, tương đương khoảng 26.000đ/kg.

Vấn đề là các địa phương cần chủ động cập nhật thực tế, công khai, tránh tăng đàn ồ ạt. Giữu giá heo ở ngưỡng 50.000đ/kg là người chăn nuôi có lãi tốt và không để xảy ra biến động lớn.

Lợi nhuận từ yến đã tạo nên sức hút mãnh liệt cho người nuôi. Do vậy ngày càng nhiều nhà yên nở rộ ở Đồng Nai, ẩn chứa nguy cơ rủi ro cao.

Bùng phát nhà yến

Cách đây khoảng 5 năm, nuôi yến bắt đầu manh nha tại Đồng Nai và tập trung chủ yếu ở Biên Hòa với khoảng 20 nhà yến. Nhưng hiện nay con số này đã gia tăng lỷ lục lên cao gấp hơn 100 lần, đạt 225 nhà yến, phân bố ở nhiều khu vực. Dù biết tiềm ẩn rủi ro nhưng nếu thành công thì lợi nhuân vô cùng lớn nên nhiều người vẫn đổ xô lao vào.

Ông Trình (Trảng Bom) tâm sự, khoảng những năm 2011, khi gia đình ông đang hoàn thiện nhà mới thì xuất hiện đôi yến đến ở. Tìm hiểu về yến thấy giá trị lớn nên gia đình ông nhường luôn nhà cho yến ở và mạnh dạn đầu tư hàng trăm triệu để sắm thiết bị dụ yến và duy trì cuộc sống của yến.

Ông Trình cho hay, ban đầu ý định vừa ở vừa nuôi yến nhưng tình cờ có “lộc trời” như vậy nên gia đình ông không về đó ở nữa. Và số tiền đầu tư cho yến của ông lên đến hàng tỷ đồng, sau 2 năm ông mới được thu hoạch yến. Đó là “lộc trời” nên ông làm chứ bình thường không dám đầu tư xây nhà nuôi yến, chẳng khác gì đánh bạc.

Và đúng vậy bởi ông Trình là một trong những người thuận lợi, thành công. Bởi có không ít người chẳng may mắn và dễ dàng như thế. Bởi trogn số 225 nhà yến ở tỉnh thì có tới 85 nhà thất bại vì khi xây nhà xong yến không về hoặc về rất ít, chỉ vài cặp. Thế nhưng số lượng nhà yến vẫn tiếp tục gia tăng vì sức hút siêu lợi nhuận mà nuôi yến mang lại.

Khi yến về nhiều, thành công thì nhiều người bắt chước, xây thêm nhà yến nhưng rủi ro cao và may rủi, một đại diện thú y xã Tây Hòa chia sẻ.

Quản lý chưa xiết chặt

Nuôi yến mang lợi nhuận cao, nuôi cũng không cầu kỳ, phức tạp mà khá đơn giản. Loài chim này sinh sống tự nhiên, không tốn nhiều thức ăn, công chăm sóc cũng như ít bệnh dịch. Thế nhưng giá trị khai thác yến vô cùng cao khi tổ yến thô có giá 22 triệu đồng/kg và tổ đã sơ chế giá 30 triệu đồng/kg. Nên gia đình nào nuôi yến thành công mang đến lợi nhuận lớn. Do đó không ít người bất chấp đầu tư tiền tỷ để xây nhà nuôi yến, đẫn đến hệ lụy để lại cho cả người nuôi và cấp quản lý.

Người nuôi yến phải đầu tư chi mạnh, nào là xây nhà, sắm thiết bị và thuê tư vấn (người có khả năng dụ yến). Tuy nhiên khi thuê dụ yến khoảng 1 triệu đồng/m2, người thực hiện cũng chỉ cam kết dụ được yến đến ở rồi nhận tiền, còn việc giữ được yến và cho thu hoạch hay không họ hoàn toàn không cam kết. Do vậy, nếu thu hoạch được yến phải cần vài nghìn cặp và rủi ro chủ nuôi yến phải chịu.

Theo Chi cục Chăn nuôi – Thú y Tỉnh cho biết dù nghề này nhiều rủi ro nhưng lợi nhuận lớn nên vẫn nằm trong chính sách khuyến khích phát triển của Nhà nước. Nhưng chứa có quy định pháp luật chặt chẽ với ngành nên cấp quản lý vẫn gặp khó.

Cụ thể trong Thông tư 35 của Bộ Nông nghiệp quy định người nuôi yến phải đăng ký với địa phương để được cấp phép nuôi và quy định thời gian phát âm thanh dụ yến. Nhưng hiện nay Thôn tư này đã bị bãi bỏ nên những người nuôi yến không nằm trong vùng quy hoạch không cần xin phép.

Hiện Nghị định 66 bỏ quy định trong Thông tư 35 nên người nuôi yến phát âm thanh suốt ngày đêm, ảnh hưởng đến người không nuôi, xử lý thì không có chế tài, đại diện Chi cục Chăn nuôi Thú y tỉnh cho hay.

Bên cạnh đó chưa có quy chuẩn kỹ thuật nào trong nuôi yến, vẫn chủ yếu mang tính tự phát nên tiềm ẩn nguy cơ rủi ro rất cao. Hệ quả để lại là những nhà yến đầu tư hàng tỷ đồng nhưng mất trắng.

Theo thống kê, sầu riêng Thái Lan vào thị trường Việt Nam ngày càng tăng cao, cao hơn so với vào Trung Quốc.

Sầu Thái vào Việt Nam tăng 3 lần

Sầu riêng là một đặc sản của các nước khu vực Đông Nam Á trong đó có Việt Nam. Loại quả được mệnh danh là “vua của các loại quả”. Thời điểm này đang vào mùa của loại quả này. Thông tin của một tờ báo Thái cho hay tiêu thụ sầu riêng tịa nội địa Thái đang giảm nhưng con số xuất khẩu đang tăng chóng mặt.

Nhờ những chính sách thay đổi của nền kinh tế khu vực, sầu Thái đã xuất khẩu với lượng cao gấp 5 lần so với tiêu thụ tại thị trường nội địa.

Trong năm 2017, số liệu ghi lại cho thấy xuất khẩu sầu riêng của Thái đã có bước thay đổi ngoạn mục khi Trung Quốc không còn là cái tên đầu bảng của thị trường này mà là Việt Nam. Xuất khẩu sầu Thái sang thị trường Trung ghi nhận giảm 29%. Nhưng sầu Thái xuất khẩu vào thị trường Việt tăng ba lần, lên tới 256.000 tấn, cao gấp 26 lần so với thời điểm 3 năm trước.

Báo giới Thái Lan cũng đặt ra câu hỏi về nền kinh tế Việt có phải đang ngày càng tăng trưởng mạnh nên người Việt mạnh tay chi mua sầu riêng nên con số nhập khẩu tăng ấn tượng. Tuy nhiên, câu trả lời từ Hiệp hội sầu riêng Chanthaburi cho rằng thực tế số sầu riêng xuất sang Việt Nam có tới 80 – 90% sau đó được tái xuất sang Trung Quốc. Điều này đông nghĩa, Việt Nam đang là cầu nối cho sầu Thái sang Trung, và chỉ là địa điểm “mượn” để Thái Lan tạm nhập và tái xuất đi Trung Quốc.

Thị trường Trung Quốc, kể cả Hong Kong là nơi nhập nhiều sầu Thái nhất, thống kê cho thấy năm 2016, Trung Quốc gom nhập khoảng 80-90 tổng sản lượng sầu Thái.

Cần suy nghĩ gì?

Trước thực trạng mà không chỉ có sầu riêng, còn hàng loạt các sản phẩm như rau quả chiếm lượng lớn trong kim ngạch xuất khẩu của nước ta nhưng là hàng nhập khẩu mượn để xuất sang Trung Quốc.

Số liệu từ Tổng cục Hải Quan cho hay, trong 5 tháng đầu năm 2018, nước ta nhập 266 triệu USD trái cây từ Thái và xuất đi đúng con số 266 triệu USD sang Trung Quốc với trái cây như nhãn, măng cụt, sầu riêng… Thực trạng tạm nhập, tái xuất 100% sang thị trường Trung.

Do vậy không hầu như thực trạng xuất khẩu trái cây của nước ta đang trong tình trạng “xuất khẩu giúp” và con số xuất khẩu có thể toàn bộ chỉ là con số ảo.

Trao đổi về vấn đề này, một số chuyên gia cho rằng cần phải thống kế rõ ràng và xác thực thông tin. Bởi khi trái cây trồng trên nước ta xuất khẩu mới thực sự mang lại ý nghĩa vì mang lại lợi nhuận cho nông dân Việt, tăng thu nhập cho người dân bản địa. Còn thực trạng tạm nhập tái xuất như vậy thì nước ta chỉ là trung gian thì doanh nghiệp chỉ nhận chút tiền lời chứ không có nhiều lợi ích xã hội.

Khi những con số thống kê còn mập mờ với nền tảng sai sẽ khiến chúng ta đang ở “trên mây”, chúng ta ảo tưởng với con số xuất khẩu cho rằng trái cây bán được nhiều USD nhưng thực tế là ta đang đi “bán hộ”.

Những ngày này tạo khắp các địa phương giá lợn hơi đã tăng mạnh đạt mốc kỷ lục trong vòng hai năm qua, chạm 55.000đ/kg. Ghi nhận thị trường thịt lợn nhập khẩu cũng tăng cao gấp đôi và là loại thịt lợn giá bèo.

Giá heo hơi tăng ở nhiều tỉnh thành

Chỉ trong tháng 6.2018, nước ta nhập 678 tấn thịt heo với giá trung bình chỉ 1.5USD/kg.

Báo cáo của cơ quan chức năng cho thấy, trong tháng 7, giá lợn hơi khắp các tỉnh thành trên toàn quốc đều tăng bởi người dân tái đàn khiến nguồn cung bị hạn chế.

Những ngày đầu tháng 7, khu vực miền Bắc giá lợn tăng đều đều thêm hơn 3.000đ/kg, phổ biến ở ngưỡng 2.000đ/kg. Trung bình ở mức giá từ 51.000 – 55.000đ/kg. Tại Bác Giang và Hưng Yên giá lợn hơi tăng kỷ lục đạt 55.000đ/kg, cao nhất trong hai năm trở lại đây.

Các địa phương khác trên toàn quốc giá lợn hơi cũng đều tăng như tại Ninh Bình, Hà Nam, Thái Nguyên ở ngưỡng 53.000 – 54.000đ/kg. Tuyên Quang, Vĩnh Phúc, Lào Cai dao động từ 51.000 – 54.000đ/kg…

Khu vực miền Trung Tây Nguyên ghi nhận biến động nhẹ với giá lợn hơi. Giá lợn dao động từ 43.000 – 53.000đ/kg. Khu vực Thanh Hóa, hà Tĩnh, Quảng Bình… giá lợn nhích ở ngưỡng 50.000đ/kg.

Khu vực từ Huế trở vào mức dao động giá heo hơi ở ngưỡng thấp, chỉ khoảng từ 46.000 – 49.000đ/kg. Khu vực Đắk Lắk giá heo ở ngưỡng thấp nhất, chỉ 43.000đ/kg.

Mức giá lợn hơi này giúp người dân miền Bắc có lãi khá cao và ở mức chênh lệch cao trong nước.

Tại miền Nam giá lợn hơi cũng tăng nhưng chỉ ở ngưỡng từ 46.000 – 48.000đ/kg. Cao nhất tại Hậu Giang lợn hơi ở mức giá 48.000đ/kg;  những tỉnh Bình Dương, Vĩnh Long, Đồng Nai, TPHCM, giá lợn hơi ở ngưỡng từ 46.000 – 47.000đ/kg. Giá lợn hơi thấp ở các khu vực Đồng Tháp, Sóc Trăng chỉ ở ngưỡng 40.000đ.

Thịt giá bèo được nhập khẩu mạnh

Trước thực trạng giá heo hơi trong nước tăng cao, các loại thịt nhập khẩu vào nước ta tăng mạnh. Thống kê của cơ quan Hải quan cho thấy, trong tháng 6.2018, nước ta đã nhập khẩu thịt và các sản phẩm từ thịt đạt tới trên 26 nghìn tấn, tương đương trên 38 triệu USD.

Các thị trường nhập khẩu thịt của Việt Nam từ nhiều quốc gia, trong đó Hoa Kỳ cung ứng 30% tổng lượng thịt nhập khẩu, kế đến là Hàn Quốc chiếm 10.9%.

Trong số các sản phẩm thịt nhập khẩu, riêng mặt hàng thịt lợn được ghi nhận số lượng nhập khẩu tăng gấp đôi.

Cụ thể, số lượng thịt nhập khẩu tháng 6.2018 là 678 tấn, tương đương 1.02 triệu USD, tăng 50.4 về số lượng và tăng 50.7 về giá trị so với tháng trước. Mức giá nhập khẩu thịt lợn trng bình là 1.524USD/tấn, tương đương 1.5USD/kg.

Dự báo cuối năm giá lợn hơi sẽ giảm

Dự báo của Cục Chăn nuôi cho hay giá lợn hơi đã tăng ở ở ngưỡng cao trong các tháng 5-6-7, thuận lợi cho người chăn nuôi. Nhưng đến thời điểm cuối năm giá heo hơi sẽ giảm do nguồn cung đã dồi dào. từ tháng 8 đến tháng 12, nguồn cung sẽ nhiều.

Thực trạng giá lợn trong nước cao đã xảy ra tình trạng lợn Trung Quốc được nhập lậu qua biên giới, các loại thịt đông lạnh giá rẻ từ các nước Mỹ, Canada, Brazin… ồ ạt tràn vào nước ta.

Do vậy, Cục chăn nuôi cũng cảnh báo cần kiểm soát chặt với thịt nhập khẩu, đặc biệt là nhập tiểu ngạch và nhập kiểu tạm nhập tái xuất nhằm đảm bảo an toàn, giảm nguy cơ dịch bệnh, bảo vệ người tiêu dùng và người chăn nuôi.