Category: Thị Trường Nông Sản

Cơn sốt tiền ảo đã tràn tới Lâm Đồng khiến nhiều nông dân nơi đây chao đảo khi lâm cảnh nợ nần, bán nhà, bán đất, cầm cố tài sản, trốn nợ..

Khắp từ phố xá đến nương rẫy, từ quán cafe, nhà hàng đến vườn cà phê… người ta đều thấy những câu chuyện về tiền ảo. Người nông dân đua nhau đầu tư vào loại tiền siêu khủng này để mong làm giàu bất chấp những thông tin cảnh báo từ cơ quan chức năng.

Tiền ảo lợi nhuận siêu khủng

Từ năm 2017, cơn sốt tiền ảo đã tràn đến Lâm Đồng khi lợi nhuận của loại tiền này siêu khủng, lên đến 300%. Hàng loạt tin đồn về người nọ giàu lên, người kia phát tài đã nhanh chóng lan khắp vùng khiến không ít người đã cầm cố nương rẫy, bán hết nông sản để lấy tiền đầu tư. Đầu năm 2018, không may sàn tiền ảo bitcoin sập đổ, hàng chục tỷ đồng của hàng trăm nông dân trong vùng đã bốc hơi.

Anh Thuận (Bảo Lộc – Lâm Đồng) chia sẻ, cách đây hơn 1 năm, một người bạn tại TPHCM đã hướng dẫn anh lập ví đầu tư bitcoin với số tiền 200 triệu đồng. Chỉ sau 1 tuần anh đã lấy lại vốn và lãi tới 60 triệu đồng. Lợi nhuận siêu khủng đã khiến anh tiếp tục đầu tư thêm và mua 3 máy đào tiền cùng nhiều người bạn. Thế nhưng niềm vui chưa tày gang, cuối năm tiền ảo mất giá, đã khiến nhiều người lâm cảnh nợ nần. Anh Thuận cố gắng duy trì 3 máy đào bitcoin vì nghe phong phanh thời gian tới tiền ảo sẽ tăng giá nhưng củng ất ngao ngán khi mỗi tháng phải thanh toán 20 triệu đồng tiền điện để nuôi 3 máy đào.

Một nạn nhân của bitcoin, ông (Bảo Lâm – Lâm Đồng) đã cầm cố tài sản, vay ngân hàng, lại còn bán cà phê của nhiều người ký gửi để đầu tư tiền ảo. Do vậy, khi tiền ảo sập, ông đã phải tuyên bố phá sản và rời khỏi địa phương. Người thân ông T còn ở địa phương cho biết, nghe ông T giới thiệu cũng đầu tư, cầm cố đất để đầu tư hơn 1 tỷ, khi tiền sập, bán tống hết thu lại chỉ được 300 triệu đồng. Giờ gồng mình trả nợ gần tỷ đồng nữa, nhưng phải chịu chứ biết làm sao.

Lỗi tại ai?

Qua tìm hiểu được biết nông dân tham gia tiền ảo ở mọi lứa tuổi với nhiều hình thức qua tài khoản ngân hàng, qua trang mạng, qua mua máy đào bitcoin.

Một người dân đầu tư tiền ảo thua lỗ chia sẻ, sáng ra đã nghe người này trúng lớn, mới 3 tháng đã tậu xe hơi, còn lãi ròng cả gần tỷ, ai cũng ham, mình lỗ là do không gặp thời. Đặc biệt, chơi loại tiền này phải rành internet và nhanh chóng quyết định đúng thời điểm. Nhưng ở đây toàn nông dân, đa phần chơi theo kiểu giới thiệu dây truyền anh em, họ hàng. Do vậy, khi tiền xuống giá là “đi” cả dây.

Cơ quan chức năng cho biết tại tỉnh có nhiều địa phương nông dân chơi tiền ảo, nhiều hộ nông dân còn đầu tư cả máy và thiết bị kinh doanh loại tiền này. Họ chơi kín kẽ, có thua lỗ cũng tự âm thầm chịu chứ không thông báo cho ai vì giao dịch không chứng từ và cũng ngại vì xấu hổ.

Cơ quan chức năng cho biết cần ngăn chặn từ ngân hàng. Đơn vị gửi thông báo cho ngân hàng nếu phát hiện có dấu hiệu liên quan đến bitcoin thì không mở tài khoản cho khách hàng.

Để chữa “bệnh kinh niên giải cứu” cho nông sản Việt cần nhiều giải pháp đồng bộ như kết hợp phát triển nông nghiệp công nghệ cao, có sự liên kết chuỗi giá trị và đồng hành cùng người nông dân trước áp lực thị trường.

Điệp khúc “giá – mùa” dường như thường xuyên tái diễn, khi được giá thì mất mùa, khi được mùa thì lại mất giá khiến danh sách hàng loạt các mặt hàng nông sản luôn rơi vào tình trạng cần “giải cứu”, ế ẩm, để thối ngoài đồng không ai mua. Chỉ tính từ đầu năm đến nay hàng loạt nông sản kêu cứu như củ cải (Mê Linh – Hà Nội); dưa hấu (Quảng Ngãi); dứa (Thanh Hóa, Phú Yên); thanh long (Bình Thuận); chuối (Đồng Nai); sữa (Củ Chi)…

Đó chỉ là một vài ví dụ trong vô số các loại nông sản ở vòng luẩn quẩn “bí” đầu ra khi được mùa. Có liều thuốc nào chữa căn bệnh kinh niên cần “giải cứu” nông sản cho người Việt.

Đồng hành cùng nông dân trước áp lực thị trường

Chia sẻ của đại diện Hội nông dân Tiền Giang cho hay, khó tìm được “chìa khóa vạn năng” để giải quyết toàn bộ các vấn đề của nông sản nước ta hiện tại.

Đại diện này cho rằng khi ban hành Luật Trồng trọt, cần có sự chuyển biến mạnh mẽ, tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận chính sách, cần đồng hành cùng nông dân đối mặt với áp lực thị trường bởi những tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng cũng như sự cạnh tranh.

Đồng thời đại diện này cũng chia sẻ cần Luật hóa thông tin thị trường để có dự báo chính xác, khuyến cáo cho người nông dân. Luật hóa các chính sách khuyến nông, bảo vệ thực vật, liên kết sản xuất, tạo chuỗi giá trị. Cụ thể những khái niệm và chính sách nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp biến đổi gen, nông nghiệp theo xu hướng thế giới.

Trong sản xuất nông nghiệp, cần dặt tiêu chí an toàn lên hàng đầu nhằm đáp ứng tiêu chí quy chuẩn chất lượng cho sản phẩm. Cùng với sự định hướng theo nhu cầu thị trường, có sự liên kết sản xuất tạo quy mô và chất lượng.

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát trong các khâu phân phối giống, canh tác, phân bón, sản phẩm…

Phát triển nông nghiệp công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị

Trao đổi về căn bệnh “giải cứu” kinh niên thời gian qua, đại diện Trung tâm xúc tiến Đầu tư Bến Tre chia sẻ, từ chính sách đảm bảo an ninh lương thực trong cây lúa đã không cho người nông dân thấy lợi ích của họ được đảm bảo khi thực hiện đúng quy hoạch cũng như không được chuyển đổi mục đích sử dụng nhưng không nhận được bảo trợ từ Nhà nước khi có sự cố xảy ra; chỉ nhận một phần hỗ trợ và đôi khi hỗ trợ đó còn không tới được người nông dân.

Trong khi cây lúa vẫn theo quy luật thị trường, dẫn đến bất chấp cảnh báo không theo quy hoạch khiến phải “giải cứu” ồ ạt.

Đại diện Bến Tre kiến nghị cần ưu tiên phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, sử dụng phụ phẩm trồng trọt làm phân bón; khuyến khích đầu tư ưu đãi thuế đất, ưu đãi thuế nhập thiết bị công nghệ cũng như phí đào tạo nhân lực…

Cùng với đó, đại diện Trường Đại học An Giang đề xuất hình thành chuỗi canh tác nông nghiệp. Đại diện này cho rằng cần có những chính sách ưu tiên cho mô hình sản xuất nông nghiệp mới, nông nghiệp theo hướng hữu cơ an toàn và sản xuất theo chuỗi giá trị, đặc biệt ưu tiên khâu chiế biến, gia tăng giá trị cho nông sản.

Ngoài ra đại diện này cũng khuyến khích mô hình sản xuất vùng tập trung, an toàn, cung ứng chuỗi nội địa và xuất khẩu nhằm gỡ thế “bí” cho đầu ra.

Nông dân Khánh Hòa đã thu hoạch xong vụ mía năm nay nhưng thật đáng buồn bởi vụ mía đắng với khó khăn chất chồng khó khăn cho bà con trồng mía nơi đây.

Ninh Hòa là vùng mía trọng điểm của tỉnh, diện tích lên tới 11.000ha và cơ bản nông dân đã thu hoạch xong.

Riêng xã Ninh Tân trên địa bàn có 1.100ha đến thời điểm này đã thu hoạch hầu hết với sản lượng đạt 41.442 tấn mía. Năng suất mía năm nay đạt 35-45 tấn/ha, giảm hơn so với năm trước do bão số 12 ảnh hưởng gây đỗ gãy mía khiến chi phí lên cao. Cộng với các nhà máy đổi phương thức không mua tại ruộng nên người trồng mía phải thuê nhân công chặt mía, chở đến nơi thu ma càng khiến chi phí đội cao hơn.

Chia sẻ về chi phí vụ mía, đại diện chính quyền xã Ninh Tân cho hay, niên vụ mía này bà con hầu như không có lãi, thậm chí còn lỗ nặng.

Ông Dũng, người dân trồng mía trng xã chia sẻ, chưa bao giờ người trồng mía khổ như vậy. Đủ mọi loại giảm chồng chất lên cây mía. Năng suất giảm, chất lượng giảm do trữ đường giảm, giá mía giảm tới 100.000đ/tấn. Thế nhưng người trồng mía đỏ mắt không thuê được nhận công chặt mía nên giá nhân công cũng tăng gấp rưỡi, gấp đôi. Cộng thêm chi phí tự thuê xe vận chuyển, phiền hà với tài xế… càng khiến chi phí đẩy lên cao hơn. Nhiều khi mía không được chuyển đi ngay, chờ 5, 7, thậm chí 10 ngày mía mới đến nhà máy nên lại hao hụt thêm.

Dô đó, nông dân bị thua lỗ 5-10 triệu đồng mỗi ha là ít. Gia đình ông trồng 8ha mía, tổng thu 300 tấn, thấp hơn so với năm ngoái rất nhiều, thua lỗ ước lên tới 40-50 triệu đồng.

Khu vực xã Diên Đồng có khaonrg 700ha mía, đại diện chính quyền cho hay, thông thường mọi năm thu hoạch mía vào cuối tháng 4 là xong nhưng năm nay kéo dài tới tháng 6. Niên vụ này mọi chi phí cho cây mía đều tăng như phí chăm sóc, phí thu hoạch, phí chuyên chở… nhưng sản lượng, năng suất giảm do bão và giá giảm nên người dân cầm chắc thua lỗ.

Đến khu vực huyện Diên Khánh cùng lâm tình cảnh tương tự, người trồng mía đều ngao ngán thở dài nếm mía đắng, không ai muốn chuẩn bị cho vụ mới. Khi việc thu hoạch mía đến cổng nhà máy thì người dân luôn là người chịu nhiều rủi ro.

Trước thực trạng đó, lãnh đạo Chi cục trồng trọt Khánh Hòa đã có văn bảo chỉ đạo ổn định sản xuất. Ủy ban tỉnh giao địa phương tìm hiểu thực tế các vùng trồng để có phương án chi tiết trong chuyển đổi cây trồng.

Đồng thời có sự phối kết hợp giữa đơn vị thu mua và người sản xuất, giải quyết hợp lý khâu vận chuyển nhằm đảm bảo vùng nguyên liệu cũng như quyền lợi và thu nhập của người trồng mía.

Niên vụ mía năm 2017-2018, tỉnh Khánh Hòa trồng 18.600ha mía và hiện tại đã thu hoạch 90% diện tích mía. Năng suất giảm từ 5-7 tấn mía mỗi ha so với năm trước. Cùng với đó, giá thu mua mía năm nay cũng giảm hơn năm trước từ 70-100.000đ/tấn.

Nguyên nhân do giá thu mua mía thấp bởi Hiệp định hàng hóa thương mại được ký kết nên thuế nhập khẩu đường vào Việt Nam giảm chỉ còn 5%, đường ngoại giá rẻ tràn làn ồ ạt nhập khẩu vào gây sức ép lên ngành mía đường trong nước nên các công ty sản xuất cũng giảm giá thu mua.

Cùng là dứa (khóm) nhưng dứa nội và dứa ngoại có số phần hoàn toàn khác biệt thật chạnh lòng. Bởi dứa nội chỉ có mức giá giá 1.000 – 3.000đ/kg vẫn chẳng có người mua, dứa thối đầy đồng còn thật trớ trêu khi dứa ngoại giá thổi cao chót vót từ 150.000 – 180.000đ/kg nhưng người đặt hàng tấp nập.

Một nick Facebook Nông sản nhập ngoại mới chỉ đăng thông tin có 2 thùng dứa nhập, giá chỉ 150.000đ/kg đã tập nập khách đặt hàng và hết ngay sau vài giờ. Khách nào biết chậm thì chờ một vài ngày sau mới có hàng.

Tiếp cận trao đổi với chủ nick Faceboook chia sẻ, loại dứa ngoại này nhập từ Đài Loan, mỗi thùng nặng 9kg, được khoảng 6 trái dứa. Loại dứa này đã xuất hiện tại thị trường nước ta khoảng 2 năm nay. Mặt hàng này luôn được nhập về trong tình trạng khan hiếm nên nhiều khách chưa được ăn thử phải đặt hàng cho kỳ được. Hàng về đến đâu là hết đến đó. Dứa ngoại nặng từ 1.4-1.6kg, nhiều quả lên tới 2kg, tương đương 300.000đ/trái.

Nhiều cửa hàng luôn trong tình trạng “cháy” hàng và “đứt” đơn khách vì hàng về khan hiếm, khách muốn mua phải đặt hàng và chờ 3 ngày sau dứa mới về hàng và là dứa tươi mới.

Quan sát thấy trái dứa ngoại rất lớn, lớp vỏ xù xì và nhiều mắt, khô cứng, mắt cách nhau xa. Khi vận chuyển dứa được bọc trong lớp vỏ xốp và có lỗ thoáng khí.

Về chất lượng dứa ngoại cũng không khác dứa nội là bao nhưng vì hàng ngoại, lạ nên nhiều người chưa được thưởng thức quyết đặt hàng để ăn thử cho biết.

Dứa Đài Loan thơm, màu vàng nhạt, ngọt thanh nhẹ, nhiều nước, múi xốp.

Nhiều người làm nông nghiệp cho rằng dứa ngoại hấp dẫn người tiêu dùng có thể bởi giống lạ, vẻ bề ngoài được bao bọc đẹp cũng như bảo quản tốt, đồng đều và được lâu dài.

Tuy nhiên nhiều người cũng nhận định vẻ bề ngoài đẹp, sang trọng vậy nhưng chưa chắc “ai đã hơn ai” bởi những sản phẩm nhập khẩu này cũng chưa đủ giấy tờ kiểm dịch hay các chứng nhận đạt chuẩn cho sản phẩm.

Thế nhưng các shop bán hàng online cũng cho hay khách muốn mua dứa Đài Loan phải đặt trước 3 ngày. Giá cao nhưng luôn khan hàng.

Với hàng nông sản nội giá rẻ bởi người dân thường trồng theo xu hướng và đua nhau ồ ạt trồng nên hàng chín đồng loạt. Cơ quan chức năng thì không thể kiểm soát và quản lý cũng như định hướng đầu ra cho nông sản theo thị hiếu người dùng hay quy luật thị trường.

Do vậy, muốn số phận dứa nội thay đổi, cơ quan chức năng cần kiểm soát tốt thị trường, định hướng cho người dân và cần sự chung tay vào cuộc của doanh nghiệp để đẩy mạnh công nghệ chế biến sau thu hoạch, tạo đầu ra tốt cho sản phẩm thu hoạch.

Dưa Đài Loan được trồng phổ biến và xuất khẩu vào nhiều thị trường khó tính trên thế giới. Loại dứa này được sử dụng trong sản xuất nước uống đóng chai hay các sản phẩm công nghiệp.

Thế nhưng loại dứa Đài Loan cũng không khác nhiều so với dứa trong nước về tính chất. Nếu ăn nhiều quá cũng không tốt nên người mua cần cân nhắc, không nên quá chạy theo tâm lý sính ngoại.

Thời diểm này, giá thu mua lúa gạo trong nước đã không còn ở mức “đỉnh cao” như những ngày trước đó. Mức giá lúa gạo đã giảm khoảng 200-250đồng/kg. Tuy nhiên mức giá này vẫn đang giữ phong độ tốt cho lúa gạo sơ với nhiều năm gần đây.

Theo chia sẻ từ nhiều doanh nghiệ, thị trường giá lúa gạo trong nước đang khá cao khiến doanh nghiệp khó thu mua nên khá yên ắng. Nên việc kiếm hợp đồng mới theo đó cũng khó khăn hơn.

Việc giao thương giữa doanh nghiệp với nông dân cũng như giữa các nhà máy xay xát gạo cũng chững lại. Theo đó, giá lúa giảm từ 200-250đ/kg. Với giống lúa IR50404 tươi, cuối tháng 5 đang được thương lái mua với mức giá 5.850 đồng/kg nhưng nay đã giảm chỉ còn khoảng 5.500 đồng – 5.600 đồng.kg tại ruộng.

Với gạo thơm nguyên liệu vụ Đông Xuân được một doanh nghiệp thu mua ở giá 9.600đ – 9.700đ/kg, giảm từ 100-200đ/kg so với thời điểm cuối tháng trước. Còn gạo thường, loại hạt dài đẹp từ vụ Đông Xuân mức giá cũng giảm chỉ còn ở ngưỡng 9.000đ/kg trong khi giá vụ hè thu lại gạo này chỉ được giá từ 8.500đ – 8.600đ/kg.

Với loại gạo từ vụ Đông Xuân không còn nhiều bởi chỉ còn những hộ có điều kiện mới có khả năng tạm trữ thì thời điểm này họ bán ra. Dù giá gạo nhích cao hơn nhưng tính chi phí bảo quản, hao hụt thì cũng không lời ra được, chỉ huề. Còn gạo vụ hè thu không có chất lượng cao như vụ Đông Xuân nên mức giá sẽ thấp hơn.

Với loại gạo thành phẩm 5% gạo thơm hiện có giá dao động ở ngưỡng 12.000đ/kg, gạo hạt dài dao động từ 10.600đ – 11.000đ/kg tùy vào công nghệ xát, đánh bóng gạo.

Mức giá gạo này đã giảm hơn so với thời điểm cuối tháng 5 nhưng so với thời điểm này năm trước, mức giá này vẫn khá cao nên doanh nghiệp khó trong thu mua và tìm hợp đồng mới. Do vậy, tình hình thu mua lúa gạo có phần chững lại.

 

Theo đại diện một doanh nghiệp Nông nghiệp, hiện giá lúa đang ở mức cao nên nguồn vốn doanh nghiệp không mạnh sẽ đua nhau bán ra. Nhằm mục đích lấy lại vốn hoặc đáo hạn ngân hàng để trả tiền lúa cho nông dân.

Minh chứng cho thực trạng này là sự vụ vừa qua có 3 doanh nghiệp Việt cùng đấu gói thầu xuất gạo sang Hàn Quốc với tổng mức gạo 70.000 tấn gạo lức Japonica. Nếu đủ vốn và tiềm lực, doanh nghiệp có thể đấu giá được mức giá ít nhất là đạt 700USD/tấn, thậm chí lên tới 750USD/tấn.

Thế nhưng vì áp lực thời gian mà đơn vị phải bỏ thầu 10.000 tấn gạo với giá chỉ 684USD/tấn. Bởi doanh nghiệp cần phải trúng thầu để hoàn thiện giao gạo xong trước 30.6, đến tháng 7 cần tiền trả nợ ngân hàng và giải quyết công việc tồn đọng.Một số doanh nghiệp còn bỏ thầu ở ngưỡng thấp hơn, chỉ 630USD/tấn.

Dù không phải là doanh nghiệp yếu nhưng với gói thầu trị giá 130 tỷ đó cũng khiến doanh nghiệp phải xoay sở. Do vậy, doanh nghiệp nhỏ còn chật vật hơn nữa.

Nếu doanh nghiệp trường vốn, không đua nhau bán, giữ lúa lại thì chỉ 2-3 tháng nữa, mức giá gạo xuất khẩu sẽ tăng 30USD – 40USD/tấn. Khi đó doanh nghiệp trúng thầu sẽ được giá cao, lợi nhuận thu lớn sẽ thu mua của người nông dân giá cao hơn nữa.

Do vậy, doanh nghiệp cũng mong muốn Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp nguồn vốn bởi chúng ta đủ tiềm lực để phát triển ngàng xuất khẩu lúa gạo. Thế nhưng hạn chế ở tiềm lực tài chính của doanh nghiệp. Chỉ cần cho doanh nghiệp vay đủ vốn mà doanh nghiệp cần đã là tốt rồi chứ không cần ưu đãi về lãi suất, đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu chia sẻ.

Trong những ngày này, về thủ phủ vải Lục Ngạn – Bắc Giang khá nhộn nhịp người mua bán nhưng mức giá tại vườn cũng chỉ dao động từ 6.000đ – 15.000đ/kg. Đa phần các dòng vải thiều, vải u hồng… đều giảm mạnh những ngày gần đây.

Giá giảm từng ngày, từng giờ

Vẫn có nhiều người mua nhộn nhịp, nhưng giá vải đang giảm theo từng ngày, từng giờ, mức giá hiện tại xuống thấp chỉ còn bằng ½ giá vải thời điểm trước đó.

Đại diện chính quyền Bắc Giang cho hay, hiện đang là thời điểm thu hoạch cuối của vải thiều sớm và chính vụ của vải thiều rộ. Diện tích trồng vải của toàn tỉnh không tăng, duy trì ở ngưỡng 28.000ha, giảm hơn năm trước 1.000ha. Mỗi ngày thời điểm này, toàn tỉnh tiêu thụ khoảng 1.200 tấn.

Khảo sát thực tế cho thấy, giá bán vải buôn tại vườn ở Bắc Giang đang dao động từ 9.000đ – 12.000đ/kg. Những loại vải mã đẹp thì giá nhỉnh hơn, từ 10.000đ – 14.000đ/kg.

Trao đổi về tình hình vải năm nay, ông Nội, chủ vườn vải Thanh Hà tại Lục Ngạn cho hay, thời điểm này năm trước, giá vải dao động ở ngưỡng 20.000đ – 40.000đ/kg, thương lái vào tận vườn tranh nhau đặt mua để gom đi xuất bán. Nhưng thời điểm năm nay, dù cũng có thương lái khắp nơi đến thu mua nhưng mức giá giảm hẳn.

Về phía thương lái, bà Hoài, chuyên thu mua vải Lục Ngạn cho hay, năm nay vải được mùa nên sản lượng rất lớn, phải giảm giá mới đẩy mạnh tiêu thụ hết được. Những loại vải đẹp hàng đầu thì cơ sở bà thu mua ở mức giá từ 8.000đ – 14.000đ/kg.

Ở đây, mỗi sáng, các thương lái đến từ khắp các vùng thành lập hàng chục điểm cân, thu mua vải hoạt động nhộn nhịp. Giá vải thời điểm này đạt ngưỡng cao, khoảng 14.000đ/kg.

Thời điểm trưa, thương lái rút dần và người dân mang vải loại ra bán với mức giá siêu rẻ. Với loại vải loại này giá giảm chỉ còn 1.500đ/kg, dù thời điểm buổi sáng có thể bán được mức giá 10.000đ/kg.

Anh Hà, chuyên tự chở vài đi giao cho thương lái bán tại các khu chợ quê chia sẻ, mỗi ngày anh chở từ 2-4 chuyến vải đi bán. Ngày vừa qua anh chở vải U Hồng đi bán nhưng giá rớt thê thảm, đến mức kỷ lục. Anh chở đi 98kg vải U Hồng nhưng chỉ thu về được 132.000đ cho toàn bộ số vải, anh lỗ nặng nề.

“Ngóng” thương lái Trung

Thương lái Trung Quốc đi thu mua vải luôn có mức giá cao hơn thương lái trong nước từ 3-4 giá nên những ngày này đang thấp thoáng bóng dáng thương lái Trung Quốc trên địa bàn. Năm nay, thương lái Trung rải rác trên khắp địa bàn và họ chỉ chọn mua loại vải Thanh Hà đẹp, chọn mua hàng loại 1 bởi loại vải này mọng quả, to, đều đẹp và để được khá lâu nên dễ dàng vận chuyển hơn các loại vải khác.

Vải thiều chính vụ chừng gần 1 tuần nữa mới vào thời điểm chính vụ nhưng mức giá giảm mạnh với nhiều loại vải hiện nay khiến người dân không khỏi lo ngại giá sẽ còn xuống thấp nữa, ảnh hưởng đến thu nhập của người dân.

Ông Thân, một hộ trồng vải thiều chai sẻ, vườn nhà ông đến thời điểm này vẫn chưa có ai đến đặt mua như những năm trước. Dù thời điểm này vải thiều Lục Ngạn chưa hề ế ẩm nhưng nông dân vẫn mong nhà nước tạo điều kiện cho các thương lái, đặc biệt thương lái Trung Quốc đến để thu mua vải nhiều hơn nữa.

Trước lợi nhuận cao làm mờ mắt, không ít gian thương đã nhập hàng Trung Quốc về và mập mờ rao bán nông sản với xuất xứ Đà Lạt nhằm thu lợi lớn.

Sự gian dối này của tiểu thương đã để lại hậu quả nghiêm trọng cho nông sản Đà Lạt, nơi mà người dân chân chính nơi đây cùng chính quyền đã dày công xây dựng hàng chục năm qua.

Hàng Trung Quốc nhập nhèm, trà trộn

Với nỗ lực xây dựng thương hiệu tại những khu vực trồng rau tại Đà Lạt, những cơ sở đạt tiêu chuẩn đã được cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu “nông sản Đà Lạt” để đảm bảo uy tín trên thị trường. Thế những nỗ lực xây dựng và gìn giữ thương hiệu của chính quyền và người dân đang đang đứng trước nguy cơ bị làm giả khi một bộ phận gian thương đã nhập nông sản Trung Quốc về địa bàn Đà Lạt, làm mới, đóng gói và từ đây xuất đi khắp các thị trường trong nước cũng như thị trường khu vực như xuất sàng Campuchia.

Điều đặc biệt là tình trạng này đã xuất hiện trước đó với lý do thời điểm vụ mùa của các loại nông sản khan hiếm khi trái mùa thì các mặt hàng nông sản như khoai tây, hành tây, cà rốt… được nhập về. Nhưng hiện nay, khi các mặt hàng nông sản đại phương đang tràn lan thì nông sản Trung Quốc vẫn có mặt tràn lan quanh năm.

Tại đại bàn huyện Đơn Dương, có một doanh nghiệp chuyên nhập khẩu nông sản, thống kê của Phòng kinh tế huyện cho thấy, đơn vị này trung bình mỗi ngày nhập tới 16 tấn nông sản có nguồn gốc từ Trung Quốc. Do vậy đơn vị này đã bị cơ quan chức năng thực hiện tạm đình chỉ hoạt động bởi vi phạm liên quan đến nguồn gốc, nhãn mác hàng hóa.

Khắp các khu chợ tại Đà Lạt, mặt hàng nông sản Trung Quốc cũng lấn át nông sản địa phương. Mỗi ngày hàng loạt các container chở về khoai tây, hành tây, cà rốt có xuất xứ Trung Quốc. Điều đáng nói là khi nhận hàng từ đây, nhiều tiểu thương nhanh chóng phân loại nông sản và trộn chúng với đất đỏ đặc trưng của vùng cho giống, sau đó đóng bao bì và lại tiếp tục chuyển đi tiêu thụ, đa phần là vận chuyển vào khu vực thành phố lớn như TPHCM.

Đặc biệt phi lý hơn khi xuất hiện tình trạng ngược khi khoai tây, hành tây Trung Quốc vượt hàng trăm cây số từ chợ đầu mối TPHCM về Đà Lạt chỉ để “thay áo mới” và lại tiếp tục ngược lên TPHCM.

Chi cục trồng trọt địa phương đã tiến hành phân tích các mẫu nông sản nhập về, chưa có chỉ số độc hại nào vượt mức cho phép. Tuy nhiên sự xuất hiện mập mờ này đã gây hiểu lầm cho người tiêu dùng và gây thiệt hại cho người dân địa phương.

Qua tìm hiểu cho thấy, nông sản Trung Quốc nhập về có giá rất rẻ, chỉ bằng 2/3 giá các mặt hàng tại địa phương. Khi nhập về địa phương, qua thao tác đơn giản là giá các mặt hàng này cao gấp nhiều lần, tương đương nông sản tại địa phương. Hàng hóa lại có quanh năm, lợi nhuận cao nên gian thương bất chấp hậu quả, hại chính nông sản trong nước.

Nông sản Đà Lạt trước nguy cơ ảnh hưởng thương hiệu

Tạ thủ phủ nông sản Đà Lạt, giá các mặt hàng nông sản theo đó đã bị ảnh hưởng trực tiếp khi giá giảm từ 20-30%, nhiều mặt hàng còn giảm một nửa so với thời điểm năm trước.

Người nông dân trên địa bàn cho hay khi thị trường mở cửa thông thương với thủ tục đơn giản thì nông sản Trung Quốc vào Đà Lạt ngày càng dễ dàng hơn khiến nông sản địa phương mất giá và ngày càng nhiều tình trạng “bán không ai mua, cho chẳng ai lấy” lặp lại.

Thời điểm trước đây, nông sản Đà Lạt chiếm ưu thế thị trường thì nay đã bị “vướng” với nông sản Trung Quốc.

Điều khó là đơn vị nhập khâu có đầy đủ giấy tờ hợp pháp, khi tại Đà Lạt thì nông sản đó vẫn là nông sản Trung Quốc. Nhưng khi đến địa bàn khác, họ giới thiệu là nông sản Đà Lạt thì cũng chẳng thể kiểm soát.

Nhiều tiểu thương kinh daonh nông sản Đà Lạt suốt bao nhiêu năm qua đã gửi đơn xin nghỉ, nhiều hộ còn bán cả xe tải để trả nợ vì không thể nào cạnh tranh. Chưa bao giờ nông sản Đà Lạt thê thảm như năm nay.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp tỉnh cho hay, ngăn chặn gian lận giữa nông sản Trung Quốc, nông sản Đà Lạt đã có nhiều giải pháp đưa ra, kiên quyết xử lý nghiêm trường hợp cố tình gian lận ảnh hưởng xấu tới thương hiệu nông sản Dà Lạt.

Thời gian 2 tháng trở lại đây, giá thịt lợn liên tục tăng khiến người nuôi phấn khởi. Phía thương lái Trung Quốc tích cực thu mua khiến thương lái vào tận nhà đặt mua nên giá càng đẩy lên cao. Thế nhưng người nuôi vẫn chưa muốn bán, “găm” hàng chờ giá tăng.

“Găm” hàng chờ giá tăng

Ông Vinh – chủ trang trại chăn nuôi ở Vụ Bản (Nam Định) cho hay, cuối năm ngoái ông đứng ngồi không yên, chỉ mong có thương lái đặt chân vào cổng hỏi mua lợn đã là vui rồi, chẳng cần biết giá cả ra sao. Còn hiện tại, mỗi ngày ông tiếp cả chục thương lái tới hỏi mua lợn, nhiều người ngỏ ý đặt cọc trước nhưng ông chưa đồng ý bán.

Tổng đàn lợn của ông hơn 100 con đang vào giai đoạn xuất chuồng. Thế nhưng mỗi ngày giá lợn lại biến động tăng nên ông tiếc chưa bán vì sợ bán sẽ bị hớ.

Ông Vinh cho hay, mỗi ngày là lại nghe thông tin giá lợn tăng thêm 2-3 giá. Thương lái Trung Quốc đang thu gom nhiều nên ông cố “om” hàng để chờ giá cao đỉnh điểm thì bán.

Cạnh trang trại lợn của ông Vinh là trại lợn nhà bà Thoa cũng xấp xỉ cả trăm con. Bà Thoa, chủ trang trại chia sẻ, ngày nào cũng nghe tin giá lợn hơi tăng 2.000 – 3.000đ/kg, nếu bán sớm là mất toi vài triệu bạc nên bà cố chờ đến đỉnh giá rồi mới bán ra.

Trong lúc chuyện trò, chúng tôi thấy có tới 3 thương lái vào hỏi mua lợn nhà ông Vinh và ngỏ ý đặt cọc tiền nhưng ông không đồng ý.

Một thương lái thương lượng với ông, lợn đẹp hiện tại anh ta mua giá 42-43/kg hơi. Ông Vinh mà bán thì thương lái này mua cả đàn luôn hoặc cọc tiền để sau vài hôm đến bắt. Thức ăn, cám bã ăn thêm sau ngày cọc thương lái sẽ trả ông Vinh 1 triệu/ngày. Nhưng ông Vinh không đồng ý.

Chia sẻ về giá lợn tăng, ông Tuyến, thương lái chuyên thu mua lợn cho hay, giá lợn liên tục tăng nên thương lái rất khó thu mua. Trước đây ông có thể đặt cọc và bắt dần về bán nhưng cả tuần nay không thể mua được, kể cả bắt cả đàn cũng không ai bán.

Cơn sốt đến bao giờ dừng lại?

Dù giá lợn đang ở thời điểm đỉnh điểm nhưng nhiều khu vực hộ chăn nuôi ở Nam Cường (Nam Trực – Nam Định) chẳng có lợn bán bởi dư âm khủng khiếp từ vụ rớt giá lợn cuối năm 2017 khiến người dân gần như kiệt vốn, không còn ai dám chăn nuôi. Điều này cũng đã vô tình đẩy giá lợn lên cao.

Chia sẻ của đại diện bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho hay, sau đợt rớt giá thê thảm cuối năm 2017, hiện giá lợn đã phục hồi đáng kể. Giá lợn tăng trung bình từ ngưỡng 35-38.000đ/kg, nhiều nơi vượt mức giá 40.000đ/kg.

Nguyên nhân khiến giá lợn tăng được vị đại diện phân tích do triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có kiểm soát tăng đàn lợn. Kết hợp với việc đẩy mạnh sức mua, hình thức tiêu thụ trong cả nước.

Tuy nhiên, dù dấu hiệu thị trường thịt lợn đã khôi phục nhưng việc hồi phục này chưa phải biểu hiện căn cơ của quan hệ cung – cầu, phát triển bền vững.

Theo dự báo từ phía Bộ thì giá thịt lợn trong tháng 6.2018 sẽ không có khả năng tăng nhiều bởi bước vào mùa nắng nóng, thị trường thịt lợn sẽ giảm sức tiêu thụ.

Một tin vui khi gần 5 tấn xoài ba màu An Giang đã lần đầu tiên chinh phục và vào được thị trường Úc. Cùng với đó đang hứa hẹn với trái xoài ba màu này ở thị trường Mỹ.

Nằm trong đề án được hỗ trợ kinh phí của tỉnh, 500ha xoài ba màu với mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap có sự liên kết chuỗi tiêu thụ tại huyện Chợ Mới giờ đã thành công với trái xoài ba màu được xuất đi thị trường Úc.

Thời gian đầu tháng 4.2018, chính quyền tỉnh An Giang đã liên kết cùng đơn vị xuất nhập khẩu thí điểm trên vùng trồng xoài ở Bình Phước Xuân (Chợ Mới)theo tiêu chuẩn VietGap và lấy mẫu phân tích. Cùng với đó, liên kết với Trung tâm kiểm dịch thực vật nhập khẩu để thực hiện cấp mã code cho sản phẩm xoài ba màu xuất vào thị trường Úc và Mỹ.

Nhanh chóng, mã code cho xoài đi Úc đã được cấp còn mã code sang Mỹ đang tiến hành trao đổi với phía Mỹ để được cấp phép.

Đại diện Chi cục trồng trọt tỉnh An Giang cho hay, sự án trồng xoài ba màu ở Bình Phước Xuân đã tạo nên bước chuyển trong sản xuất và cung ứng, có sự liên kết từ khâu trồng trọt đến khâu thiêu thụ đã tạo nên chất lượng an toàn thực phẩm cho trái xoài.

Trên địa bàn có 730 hộ trồng xoài được tập huấn nâng cao chất lượng của xoài đạt tiêu chuẩn VietGap. Liên kết chặt chẽ giữa người nông dân với HTX và với doanh nghiệp.

Giống xoài ba màu này xuất phát từ Đài Loan, trồng trên vùng đất An Giang, xoài cũng cho ra ba màu ở ba thời điểm khác nhau. Khi non, xoài có màu xanh; khi già thì ửng hồng và khi chín chuyển sang màu vàng.

Hiện địa bàn Chợ Mới là nơi tập trung chủ yếu trồng loại xoài ba màu này. Với diện tích khoảng 500ha trên đạ bàn chủ yếu là các xã Bình Phước Xuân, Tấn Mỹ, Mỹ Hiệp, Giống xoài này sinh trưởng rất tốt, cho trái sau 2 năm và năng suất đạt 15 tấn quả/ha.

Nhờ trái xoài ba màu maxg người dân Bình Phước Xuân đã đóng góp tích cực cho diện mạo xây dựng nông thôn mới. Đường được bê tông hóa và nhà cửa khang trang. Trước đây, người trồng xoài ba màu đa phần xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc và đi các tỉnh thảnh trong nước nhưng nay nghe tin xoài ba màu đã chinh phục thị trường úc và sắp tới là Mỹ người dân càng phấn khởi.

Nhà ông Tặng ở Bình Phước Xuân có tới 3.5 công đất, gia đình ông trồng lúa hiệu quả thấp, năm 2012 ông đã chuyển thành 800 gốc xoài ba màu và mỗi đợt thu hoạch đạt 4 tấn, với mức giá hiện tại từ 22.000đ – 25.000đ/kg, gia đình ông thu lãi khoảng 50 triệu, cao hơn so với trồng lúa.

Hộ gia đình ông Na trên địa bàn xã có tới 1ha xoài ba màu, đợt này nhờ bán giá cao mà ông đã thu về được gần 1 tỷ đồng. Ông chia sẻ, xoài ba màu dễ trồng, hiệu quả kinh tế rất cao, chri cần giá xoài giữ ở mức 20.000đ/kg là bà con trồng xoài đã khá giả.

Lãnh đạo Sở nông nghiệp tỉnh An Giang chia sẻ, trước đây xuất khẩu gặp khó với trái cây chín bởi không giải quyết được khâu bảo quản, đặc biệt là xoài chính thối, hỏng trước khi đến nơi. Ngành nông nghiệp tỉnh đã tìm hiểu và thấy nhu cầu với trái xoài sống tại thị trường Úc, người dân thích ăn xoài sống nên đã đăng ký để trái xoài sang Úc và Mỹ. Kết quả đầu tiên thu được là 5 tấn xoài vào Úc và chuẩn bị sang Mỹ. Cán bộ ngành nông nghiệp đang được cử đi hướng dẫn bà con thời điểm thu hoạch trái xoài (không quá non, không quá già) để đảm bảo chất lượng, chiếm lòng tin của khách hàng.

Thông tin xã Bình Phước Xuân cho hay, mô hình trồng xoài ở xã chuyển đổi từ 2006 nhưng manh nha với vài ha. Do ảnh hưởng thời tiết, sản xuất lúa gặp khó nên bệnh dịch tràn lan, năng suất thấp, đầu ra khó nên huyện chủ trương chuyển đổi cây trồng. Hiện 100% người dân chuyển đổi diện tích trồng lúa sang trồng xoài cho hiệu quả kinh tế cao hơn.

Được thương lái săn lùng ráo riết với loại đinh lăng lá to, bà con nông dân nhiều vùng tràn lan mở rộng diện tích, thậm chí nhiều địa phương chính quyền còn đưa vào cơ cấu cây trồng. Cung vượt quá cầu, người dân giờ phải chặt làm… củi.

Bạt ngàn không có người mua

Vào thời điểm những năm 2014, thương lái đi nhiều khu vực trong đó có huyện Sông Lô (Vĩnh Phúc) vào hàng cùng ngõ hẻm để “săn” toàn bộ bộ phận của đinh lăng gồm lá, cành, rễ với giá cao chót vót. Bà con nông dân các xã Quang Yên, Lãng Công, Phương Khoan và hàng loạt xã khác trên địa bàn huyện đã phá hết các loại cây trồng khác và thay vào bằng cây đinh lăng lá to đang được săn lùng này.

Những chẳng được mấy vụ, từ đầu năm 2018, giá đinh lăng tuột dốc không phanh, hiện mức giá chỉ còn 2000đ/kg. Người dân khốn đốn với “nhân sâm của người nghèo” lầm lũi chặt làm… củi.

Đại diện xã Phương Khoan (Sông Lô) chia sẻ, địa bàn có hàng chục hecta cây đinh lăng lá to nhưng không có thương lái nào đến mua, nếu có thì mức giá rớt thê thảm. Lãnh đạo xã cũng xót xa đã liên hệ nhiều đơn vị để tìm đầu ra nhưng không thành.

Trên thực tế nếu loại đinh lăng truyền thống vẫn có người mua với mức giá 50.000đ/kg đủ các bộ phận thân, lá, rễ, cành. Nhưng với loại đinh lăng lá to này thì hầu như không ai mua vì không có giá trị dược liệu.

Ngược lên Bắc Giang, nhiều người dân địa phương nơi đây cũng đang ngậm ngùi chặt “nhân sâm người nghèo” này làm… củi. Thông tin cho biết, địa bàn huyện Tân Uyên có tới 150ha trồng cây đinh lăng lá to nhưng không tìm được đầu ra nên bà con đang chặt để chuyển cây trồng khác.

Địa bàn huyện Lạng Giang cũng manh nha “bén rễ” loại đinh lăng lá to này do thương lái săn lùng mua đến vùng ở diện tích 30ha.

Điệp khúc bài toán thị trường

Hành động đua nhau đổ xô vào một loại cây hay nuôi một loại con hoàn toàn không còn mới lạ. Khắp nơi lan tràn thông tin nông sản rớt giá do bà con đua nhau làm theo phong trào và lại kêu gọi giải cứu. Tư tưởng sản xuất kiểu “a dua, đám đông” này chưa có hồi kết.

Với cây đinh lăng lá to cũng vậy, người dân hoàn toàn không biết tác dụng thực tế của nó, thị trường tiêu thụ thế nào, chỉ nghe thấy nhiều thương lái đến mua giá cao là phá hết các loại cây trồng khác đổ xô trồng nó. Tại Yên Thế, chính quyền cũng đưa loại cây này vào phát triển dược liệu giai đoạn 2015-2020 và hỗ trợ cho người dân khoảng 100ha.

Ngay cả chính quyền cũng chưa định hình được thị trường cho sản phẩm này và hiện giờ cây đinh lăng lá to “mất giá” thì huyện điều chỉnh chỉ hỗ trợ cho giống đinh lăng truyền thống có liên kết với doanh nghiệp.

Đặc biệt, dù người nông dân đổ xô trồng đinh lăng lá to nhưng có lẽ họ không ngờ cây trồng này không hề có giá trị dược liệu.

Các chuyên gia Đông y cho hay, loại đinh lăng lá to hay gọi đinh lăng cao sản, đinh lăng Trung Quốc này có giá trị rất thấp. Đông y chỉ sử dụng loại đinh lăng truyền thống là nhỏ trong hỗ trợ điều trị một số bệnh.

Nhiều bác sỹ Đông Y cho hay, dù không có giá trị dược liệu nhưng nếu phơi loại đinh lăng này khô thì nó cũng khác loại nhỏ là bao, nên nếu trà trộn rất khó phát hiện.

Do vậy, nhiều chuyên gia e ngại rằng một thời thương lái lùng mua có lẽ do loại đinh lăng cao sản này năng suất cao. Do vậy, đó là khởi sự cho bùng phát giống đinh lăng này ở nhiều tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Bắc Giang và nhiều địa phương khác.

Để rồi đây, người dân lại nếm “trái đắng” với loại cây này.