Author: Kieu Truc

• Cơ hội mới của ngành Da giày Việt Nam
• Nguyên lí mã kẽm nhúng nóng
• Nga hợp tác với Việt Nam sản xuất ô tô
• Ngành cơ khí chế tạo Việt Nam mãi không chịu phát triển

Ngày 7/3/2016 vừa qua, sau khi Bộ Công Thương áp dụng biện pháp phòng vệ tạm thời đối với ngành thép Việt Nam thì đã có những biến chuyển lớn mạnh đối với thị trường này

Sau khi biện pháp phòng vệ tạm thời được thông qua, các mặt hàng thép nhập khẩu đã có những hạn chế nhất định, chính vì áp dụng mức thuế khá cao cho hàng nhập khẩu nên thị trường thép Việt Nam hiện nay chủ yếu là những mặt hàng trong nước. Cùng với đó là hàng hóa ở Việt Nam khá là khan hiếm nên giá thép bán lẻ trên thị trường đã có sự biến động tăng.

Hệ quả tất yếu của vấn đề này là các doanh nghiệp kinh doanh thép hoặc các doanh nghiệp xây dựng sẽ điêu đứng vì vỡ kế hoạch chi phí. Cụ thể trước khi biện pháp phòng vệ tạm thời được thông qua thì mức thuế áp dụng cho mặt hàng thép chỉ khoảng từ 15% cho mặt hàng phôi thép. Sau khi biện pháp phòng vệ được thông qua, chính phủ ta đã áp dụng mức thuế 23,3% đối với phôi thép, 14,2% đối với thép dài dưới dạng thuế nhập khẩu bổ sung.

Theo số liệu khảo sát cho thấy, từ đầu năm đến nay giá thép bán lẻ trên thị trường không ngừng tăng giá, ở những tỉnh thành như Hà Tĩnh, Phú Thọ có ngày giá thép biến động đến ba lần, mỗi lần giá thép tăng lại tạo ra một cơn sốt trong giới kinh doanh thép.

Cụ thể của sự biến động giá thép ba lần trong một ngày là vào ngày 16/3, giá thép cuộn bán ra 11,2 triệu đồng/tấn vào đầu giờ sáng, lên 11,7 triệu đồng/tấn vào buổi trưa và tăng lên 12 triệu đồng/tấn vào đầu giờ chiều. Trong khi đầu năm, giá thép cuộn từ 10,5-11,2 triệu đồng/tấn. Và tại thời điểm 25/3, giá thép cuộn bình quân từ 11,8-12 triệu đồng/tấn, giá thép cây tăng 15.000-23.000 đồng/cây. Như vậy, so với đầu năm, giá thép đã tăng bình quân từ 1-1,5 triệu đồng/tấn

Không chỉ các mặt hàng thép phôi và thép cuộn tăng giá mà ngay cả các loại thép hộp, thép tôn cũng tăng giá theo. Theo Anh Nguyễn Văn Sơn – một chủ doanh nghiệp thép trên địa bàn cho biết, chỉ trong vòng những ngày đầu tháng 3, giá thép hộp, thép tôn đã tăng từ 300.000 đến 500.000/tấn. Điều này gây ra một khó khăn vô cũng lớn cho các doanh nghiệp kinh doanh trong ngành, khi mà giá thép họ nhập về liên tục thay đổi, nhiều khi các công ty xây dựng đã chốt giá từ trước, đến khi giao hàng giá thép lại tăng thêm, họ không biết lấy chi phí đâu ra để bù cho khoản lỗ này.

Một mặt giá thép tăng chóng mặt, một mặt hàng hóa lại khan hiếm. Mặc dù sự khan hiếm hàng hóa trên thị trường do cung không đủ cầu, song bên cạnh đó hiện tượng găm hàng, trữ hàng là một yếu tố chính tạo nên sự biến động này. Những doanh nghiệp kinh doanh thép muốn tận dụng thời cơ để đẩy mức giá lên cao so với giá trị thực của nó, họ găm hàng, không cung cấp cho các doanh nghiệp xây dựng với lý do là cháy hàng. Những lúc như này các công ty xây dựng chỉ có nước điêu đứng, tình hình hoạt động bị trì truệ, thậm chí một số doanh nghiệp còn phải đi mua hàng như thời bao cấp.

Theo lời chị An – chủ doanh nghiệp xây dựng cho biết, thời gian qua có những ngày chúng tôi phải chầu trực hàng rót về từng chút một, có ngày “ăn chực, nằm chờ” 5-6 ngày mới kiếm được một chuyến hàng. Trong khi đó giá hàng lại tăng lên chóng mặt theo từng giờ

Theo nhận định của các chuyên gia thì đây là hiện tượng tất yếu sau khi biện pháp phòng vệ tạm thời được thông qua, tuy nhiên mức độ nóng hổi như hiện nay là do một số yếu tố khách quan tác động đến. Hiện tượng găm hàng, trữ hàng của các doanh nghiệp thép trong ngành sẽ đẩy tình trạng này lên cao và kéo dài. Nếu chính phủ không có biện pháp ngăn chặn kịp thời thì lo ngại việc phòng vệ tạm thời trong ngành thép không còn hiệu quả, trái lại nó sẽ gây ra biến động lớn cho nền kinh tế nước nhà.

Minh chứng cho hậu quả của việc giá thép tăng cao là các công trình xây dựng sẽ điêu đứng, thua lỗ, thậm chí là phá sản. Anh Trần Văn Kỳ – Giám đốc Công ty Xây lắp kết cấu thép Thịnh An cho biết, các hợp đồng kinh doanh đã được kí kết từ trước, có những hợp đồng đã được nhận từ năm ngoài, khi mà giá sắt, thép chỉ ở mức 10,5 triệu đồng/tấn. Tuy nhiên, đến thời điểm cuối thắng 3 này giá thép đã tăng lên 12,5 triệu đồng/tấn, nếu tính sơ sơ mỗi công trình khoảng 350 m2 đã lỗ khoảng 60 triệu đồng.

Sắp tới đây, khi thời tiết bắt đầu vào mùa hanh khô, điều kiện thuận lợi để thi công các công trình xây dựng. Nắm bắt được điều kiện đó, các doanh nghiệp kinh doanh sắt thép sẽ tiếp tục găm hàng làm thị trường khan hiếm hàng hóa,  giá bán tăng cao, dự báo sẽ tạo ra một đợt biến động tăng giá khá mạnh.

Kieutruc

• Ngành ô tô trong nước điêu đứng vì ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc
• Nga hợp tác với việt Nam sản xuất ô tô
• Ngành cơ khí chế tạo Việt Nam mãi không “chịu” phát triển

Dự báo năm 2016 ngành Da giày Việt Nam sẽ đạt kim ngạch xuất khẩu trên 17 tỷ USD.

Với những lợi ích trực tiếp từ các hiệp định thương mại kí kết trước đó, năm 2016 sẽ là một năm đầy triển vọng của ngành Da giày nước ta, chúng ta sẽ có cơ hội thúc đẩy và mở rộng thị trường trên toàn thế giới.

Hàng năm khối lượng giày dép xuất khẩu của nước ta trên toàn thế giới chỉ đứng sau một số nước lớn mạnh như Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil. Như vậy có thể thấy kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đứng thứ tư trên toàn thế giới về mặt hàng này.

Ông Nguyễn Đức Thuấn, Chủ tịch Hiệp hội Da giày Việt Nam (Lefaso) cho biết, Việt Nam có những lợi thế nhất định để phát triển mặt hàng này. Vì thế những năm gần đây nền kinh tế nước ta luôn chú trọng đầu tư và phát triển nó, với những nỗ lực đó chúng ta đã gặt hái được một số thành công nhất định khi mà mặt hàng giày da của Việt Nam đã có mặt trên 50 quốc gia, vùng lãnh thổ. Nhiều năm liền tốc độ tăng trưởng của ngành duy trì mức ổn định là 15%-18%.

Đặc biệt, năm 2016 khi Việt Nam chính thức kí kết hiệp định Thương mại tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), Hàn Quốc và đặc biệt là Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)…thì mức thuế áp dụng cho Việt Nam xuất khẩu mặt hàng này là 0%. Điều này có ý nghĩa rất lớn cho toàn nền kinh tế nước ta.

Trước đây, khi hiệp định TPP chưa được ký kết, kim ngạch xuất khẩu Da Giày của Việt Nam sang các nước châu Âu, đặc biệt là Hoa Kỳ đã tăng trưởng khoảng 50% so với các năm trước, giày dép và túi xách nhập khẩu khoảng hơn 4 tỷ USD. Có thể thấy được những tiềm năng bền vững của ngành hàng này. Hơn thế nữa, theo dự báo nghiên cứu, nếu Việt Nam làm tốt vai trò và giữ vững được phong độ thì đến năm 2025 tốc độ nhập khẩu Da giày của Việt Nam vào thị trường Hoa Kỳ sẽ là 100%.

Tuy nhiên, song song với những cơ hội bao giờ cũng là những thách thức. Hiệp định thương mại được ký kết đồng thời với việc Việt Nam phải mở của hoàn toàn, chúng ta sẽ phải chào đón những doanh nghiệp có vốn đầu tư từ nước ngoài thâm nhập vào thị trường Việt Nam, nó sẽ tạo ra những cản trở nhất định đối với các doanh nghiệp trong nước. Những doanh nghiệp trong nước đa phần có quy mô nhỏ, cơ sở vật chất, trang thiết bị máy móc chưa được đầu tư như vậy sẽ khó khăn cho việc tham gia vào chuỗi cung ứng thế giới.

Hơn thế nữa, ngành Da giày Việt Nam đang phải chịu những thiệt thời và áp lực lớn, chúng ta vẫn phải nhập khẩu nguyên vật liệu từ các nước khác về và gia công lại. Chúng ta phải chịu sự phụ thuộc, nếu những nước chúng ta nhập nguyên vật liệu có biến động nó sẽ ảnh hưởng đến tình hình sản xuất trong nước. Theo thống kê của Tổng Cục Hải quan cho thấy, kim ngạch xuất khẩu ngành Da giày Việt Nam hai tháng đầu năm nay đạt 1,88 tỷ USD, đồng thời thì kim ngạch nhập khẩu nguyên phụ liệu là 594 triệu USD (tính đến hết tháng 2/2016).

Bởi lẽ kim ngạch nhập khẩu nguyên phụ liệu cao như vậy bởi những mặt hàng Da giày Việt Nam xuất khẩu là những mặt hàng chất lượng cao, thuộc hàng da và giả da chất lượng, trong khi đó thì những loại hàng này ở Việt Nam khá là khan hiếm, hoặc chưa đạt đến trình độ để sản xuất chúng.

Cũng theo ông Ngô Đức Hòa, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần May quốc tế Thắng Lợi, những dự báo cũng chỉ là những dự báo nếu chúng ta không sớm có những bài toán giải quyết vần đề nhập khẩu nguyên phụ liệu không sớm thì muốn nó sẽ cản trở hoạt động sản xuất, nghiêm trọng hơn là thâu tóm cả quy trình sản xuất mặt hàng Da giày của nước ta. Chúng ta đã có những lợi thế khách quan, vì thế phải tận dụng tốt chúng để phát triển, mở rộng thị trường hơn nữa.

Trung Quốc là một nước xuất khẩu chính các mặt hàng nguyên phụ liệu mà Việt Nam đang sử dụng, tuy nhiên Trung Quốc lại không tham gia vào hiệp định TPP, vì vậy mức giá nhập khẩu nguyên phụ liệu từ Trung Quốc sẽ rất là cao, nó sẽ khiến chi phí đầu vào tăng, giá thành tăng, sản phẩm của chúng ta khó lòng cạnh tranh được với các nước khác.

Đứng trước những thách thức đó, vào cuối tháng 3 tới đây, Hiệp hội Da giày Việt Nam sẽ tổ chức hội nghị thưởng đỉnh của ngành Da Giày, tại hội nghị sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội giao lưu, làm quen, tiếp cận với các doanh nghiệp đối tác nước ngoài để học hỏi kinh nghiệp cũng như thiết lập quan hệ để phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình.

Thông qua hội nghị, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có được những bài học về mô hình sản xuất giày dép của các nước tiên tiến đáp ứng được nhu cầu của thế giới, đồng thời tạo điều kiện để các doanh nghiệp Việt Nam nhìn lại những thiếu sót, đánh giá đúng năng lực của mình và có chiến lược phát triển lâu dài trong thời gian tới.

Kieutruc

• Nga hợp tác với Việt Nam sản xuất ô tô
• Ngành cơ khí chế tạo Việt Nam mãi không “chịu” phát triển
• Các doanh nghiệp nhựa Việt Nam bị Thái Lan thâu tóm

Với những vật dụng bằng kim loại sau một quá trình sử dụng nó sẽ bị Oxi hóa (hay còn gọi là gỉ). Và đặc biệt, những công trình có kết cấu kim loại lớn như: dàn khoan dầu khí, dầm cầu, dầm nhà thép, kết cấu cột thép cao, hệ thống cửa đập thuỷ điện, cửa van cống, vỏ tàu… Quá trình này diễn ra sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cũng như hiệu quả kinh doanh, vậy làm cách làm để ngăn chặn quá trình này diễn ra?

Để ngăn cản việc Oxi hóa ở các vật dụng từ kim loại từ thời xa xưa người ta đã biết dùng một lớp bảo vệ (hay còn gọi là rào chắn) như sơn hay vôi trắng để cách ly bề mặt kim loại  tiếp xúc trực tiếp với không khí. Tuy nhiên ngày nay phương pháp này chỉ được sử dụng ở quy mô sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, thủ công. Đối với việc sản xuất và chế tạo công nghệ thép, hay những công trình xây dựng lớn người ta phải sử dụng đến phương pháp mạ kẽm nhúng nóng

Đây được xem như là phương pháp tiên tiến và hiện đại nhất, với những ưu điểm vượt trội như:

• Tiết kiệm chi phí: chi phí ban đầu bỏ ra có thể rất ít, không tốn chi phí nhiều lần, có giá trị lâu dài
• Lớp kẽm phủ lên bề mặt trở thành một phần của lớp thép mà nó bảo vệ
• Sản phẩm mạ kẽm có độ bền vượt trội, chống loại các va chạm trong quá trình vận chuyển và sử dụng (nhờ khả năng tự lành vết thương của kim loại kẽm)..

Nguyên lí quan trọng của quá trình này lớp phủ bảo vệ để cách ly bề mặt kim loại tiếp xúc với chất điện dung trong môi trường ngoài. Hai thuộc tích quan trọng nhất của lớp bảo vệ rào chắn là sự bám dính vào bề mặt kim loại nền và độ bền của lớp phủ, vì vậy “kẽm” là một chất kim loại phù hợp nhất. Với những ưu điểm vượt trội như tốc độ ăn mòn oxi hóa là từ 40-50g/m2/năm, thấp nhiều so với Thép 400-500g/m2/năm, đồng thời Zn mang địên thế + so với Fe trong quá trình ăn mòn điện hoá…), chi phí của việc dùng kẽm lại khá là rẻ.

Người ta sẽ phủ một lớp mỏng kim loại kẽm lên bề mặt kim loại, lớp kẽm này được tạo thành qua quá trình nhúng kim loại vào bể chứa kẽm nóng chảy, kim loại được nấu thành hợp kim với chất nền. Vì thế lớp kẽm mạ sẽ không bị tróc ra như khi dùng sơn, tạo ra lớp bảo vệ vĩnh cửu cho chất nền.

Tuy nhiên về nguyên tắc dù được tạo bằng phương pháp nào: mạ điện phân, mạ nhúng nóng, mạ phun thì yếu tố quyết định đến tuổi thọ lớp Zn bảo vệ là độ dày lớp Zn được phủ.

Sau khi lớp phủ kẽm khô đặc lại sẽ có hai chức năng chính:

– Thứ nhất là chức năng bảo vệ thụ động (passive protection), lúc này lớp mạ kẽm sẽ đóng chức năng như là một màng chắn oxi tiếp xúc với kim loại, giống như chức năng của các loại sơn khi được phủ lên bề mặt kim loại

– Chức năng thứ hai là bảo vệ chủ động (active protection) tức chức năng chống ăn mòn cathode (Cathodic protection), chức năng này có ở lớp phủ bảo vệ bằng mạ kẽm nhúng nóng (hot-dip galvanizing).

Kieutruc

• Mã kém nhúng nóng giá rẻ
• Công ty mạ kẽm nhúng nóng
• Chuyên mạ kẽm nhúng nóng

• Ngành cơ khí chế tạo Việt Nam mãi không “chịu” phát triển
• Các doanh nghiệp Nhựa Việt Nam bị Thái Lan thâu tóm
• “Đông Nam Á” đế chế  mới của ngành công nghiệp Dệt may

Sau thời gian dài đàm phán và thỏa thuận, ngày 23-3 vừa qua Bộ Công Thương đã thông báo hiệp định kí kết thương mại hợp tác sản xuất ô tô giữa Nga và Việt Nam đã được thông qua. Cũng từ hiệp định sẽ mở ra những cơ hội mới cho nền kinh tế Việt Nam hội nhập với các nước trên thế giới.

Sau khi hiệp định được kí các hãng sản xuất xe hơi tại Nga như Gaz, Kamaz và Sollers sẽ thực hiện các chính sách ưu đãi giảm thuế đặc biệt cho các mặt hàng xuất khẩu qua Việt Nam

Tận dụng những chính sách ưu đãi mà Nga đã dành cho Việt Nam, các nhà máy sản xuất ô tô tại Việt Nam sẽ sử dụng nguồn nguyên liệu này để tự mình chế tạo ra các mặt hàng như xe buýt, xe tải, xe chuyên dụng, xe thương mại hạng nhẹ và xe chở khách

Cũng theo đó, Bộ Công thương Nga cho rằng chính nhờ Hiệp định này sẽ giúp cho giá trị kim ngạch xuất khẩu ngành công nghiệp ô tô Nga tăng cao, đồng thời giúp cho Nga từng bước thâm nhập vào thị trường ngành chế tạo ô tô của Châu Á

Theo cam kết và thỏa thuận của hiệp ước, trong ba năm tới Nga sẽ xuất khẩu sang Việt Nam khoảng 2500 xe và 13.500 phụ kiện trong năm năm tới. Nếu tiến trình diễn ra thuận lợi thì đến năm 2025 mục tiêu nội địa hóa mặt hàng sản xuất ô tô có thể đạt được 40-50%. Trước mắt, Nga cam kết sẽ xuất khẩu 800 chiếc xe hơi với những ưu đãi miễn thuế đặc biệt sang Việt Nam vào năm 2016.

Hiệp định ký kết hợp tác sản xuất ô tô giữa Nga và Việt Nam không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế, chính trị giữa ra nước mà còn giúp Việt Nam khẳng định được khả năng phát triển kinh tế của nước mình, mở ra thời kì hợp tác phát triển Liên minh kinh tế Á-Âu (EEU) và Việt Nam.

Kieutruc

• Các doanh nghiệp nhựa Việt Nam đang bị Thái Lan “thâu tóm”
• “Đông Nam Á” đế chế mới của ngành công nghiệp dệt may
• Biện pháp phòng vệ tạm thời trong ngành thép đã được thông qua
• Ngành khai thác khoáng sản “trốn thuế” 

Tính đến nay ngành cơ khí chế tạo Việt Nam đã có hơn 15 năm tuổi nghề, song chúng ta vẫn chưa thấy được bước chuyển mình phát triển của ngành này

Trên thực tế chúng ta vẫn chưa có thể tự thân mình vận động chế tạo ra được những sản phẩm mang tính chất lượng để cạnh tranh với quốc tế, năm này qua năm khác chúng ta cũng chỉ mới nhận hàng về gia công và lắp ráp

Những cơ hội có sẵn                                                                                                                      

Nền kinh tế của Việt Nam đang hội nhập với toàn thế giới, từ những hiệp định, hiệp ước kí kết thương mại quốc tế tạo điều kiện để Việt Nam đón chào hàng loạt những doanh nghiệp lớn và nhỏ trên toàn thế giới ồ ạt đầu tư vào. Đây là cơ hội mà đồng thời cũng là thách thức cho các doanh nghiệp ngành cơ khí trong nước. Nếu chúng ta biết đổi mới và cải cách, chắc chắn ngành cơ khí Việt Nam sẽ có cơ hội chuyển mình vươn lên hàng đầu

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Cao Quốc Hưng, Việt Nam là một nước đang có rất nhiều lợi thế so với các nước trong khu vực để phát triển ngành cơ khí. Chúng ta là một đất nước được thiên nhiên ưu ái ban cho một nguồn nguyên nhiên liệu dồi dào, có vị trí địa lí thuận lợi, là nơi giao thương của cửa ngõ kinh tế Đông Nam Á, khí hậu ôn hòa, không quá khắt nghiệt, tình hình an ninh chính trị ổn định

Bên cạnh đó nhờ kí kết hiệp định thương mại (TPP), đã mang lại cho chúng ta nhiều hợp đồng xuất khẩu tương đối lớn. Nhiều dự án nhà máy thép đã và đang được triển khai đầu tư như luyện thép Fomusa 7,5 triệu tấn/năm, thép Nghi Sơn 7 triệu tấn/năm…

Đánh giá về những cơ hội của Việt Nam, ông Atsusuke Kawada, Trưởng đại diện văn phòng Tổ chức Xúc tiến Mậu dịch Nhật Bản (JETRO) tại Hà Nội cũng cho rằng, với tất cả những lợi thế như trên Việt Nam đang là nước có được những ưu đãi để phát triển ngành cơ khí, chế tạo và sản xuất ra nhiều sản phẩm có chức lượng toàn cầu

Giáo sư, tiến sỹ Võ Thanh Thu, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, mặc dù hiện nay Việt Nam đang có được những lợi thế như vậy, song chúng ta cần có kế hoạch để nắm bắt hiệu quả các cơ hội đó. Để thực sự giúp ngành cơ khí Việt Nam nắm bắt được cơ hội này thì các cơ quan chính phủ ta phải chủ động trong việc thu hút đầu tư có chọn lọc kĩ càng, không nên ồ ạt kí kết hợp đồng. Bên cạnh đó chúng ta phải có biện pháp cải tiến môi trường kinh doanh, đầu tư giáo dục nâng cao tay nghề cho đội ngũ công nhân, chú trọng phát triển, đãi ngộ nguồn nhân lực có tay nghề kĩ thuật cao.

Nhờ hiệp định TPP, Việt Nam sẽ là cửa ngõ cho sản phẩm của các nước liên khu vực có cơ hội giao thiệp với nhau

Theo JETRO, nắm bắt được thông tin này, cho nên hơn 66% doanh nghiệp Nhật Bản đang muốn đầu tư vào Việt Nam và có kế hoạch mở rộng kinh doanh. JETRO đã liên tục cử các đoàn khảo sát đầu tư sang Việt Nam.

“Là một nước đi trước và có thể xem rằng đã đạt được một số thành công nhất định trong ngành nên chúng tôi đang xem xét việc lựa chọn 1.600 doanh nghiệp vừa và nhỏ của Nhật Bản để hỗ trợ các nước đang phát triển cải tiến nâng cao chất lượng các mặt hàng sản xuất và cả phi sản xuất, nhờ sự hợp tác này tôi tin số lượng các hợp đồng sẽ không ngừng gia tăng trong thời gian tới” ông Atsusuke Kawada cho biết.

Trên thực tế, nhiều năm qua các công ty đa quốc gia đã dần dần chuyển sang xu thế đầu tư và hợp tác với các nước trong khu vực Đông Nam Á như Việt Nam, Lào, Myanmar, Campuchia,…

Đi đầu trong xu hướng đó là tập đoàn điện tử Samsung với 5,7 tỷ USD vốn đầu tư, hãng điện tử LG Electronics với hơn 1,5 tỷ USD, Foxconn, Canon, Microsoft cũng tiến hành kế hoạch đầu tư tại Việt Nam với hàng tỷ USD. Điều này sẽ góp phần nào đó giúp cho ngành cơ khí Việt Nam phát triển nếu chúng ta biệt tận dụng và học hỏi trình độ công nghệ kĩ thuật hiện đại của họ.

Kiên quyết từ chối các dự án đầu tư có công nghệ thấp

Theo giáo sư, tiến sỹ Võ Thanh Thu, đứng trước những lợi thế và cơ hội như thế, làm thế nào để Việt Nam tận dụng hiệu quả nó cũng là một bài toán cần đặt ra trước tiên vì song song với những cơ hội luôn là thách thức đi kèm.

Bởi lẽ, về cơ bản, Việt Nam vẫn đang còn lay hoay với những đơn hàng nhận gia công và lắp ráp từ các nước khác. Như vậy chúng ta vẫn chưa có biện pháp và chính sách đột phá để phát triển ngành cơ khí chế tạo.

Theo báo cáo trình độ và năng suất lao động ở Việt Nam còn thấp hơn các nước trong khu vực,cụ thể tỷ lệ nội địa hóa chỉ ở mức 30%, trong khi đó Trung Quốc (64%), Thái Lan (53%), Malaysia (42%),…

Thứ trưởng Cao Quốc Hưng thừa nhận ngành cơ khí Việt Nam đã ra đời hơn 15 năm, song ngành này vẫn chưa gặt hái được nhiều thành công như mong đợi bởi nhiều lí do, song lí do chủ quan vẫn là chúng ta còn hạn chế trong tay nghề, mặc dù có nguồn nhân lực dồi dào, nhưng chất lượng lại không có, thiếu hụt nhân công có trình độ tay nghề cao, chủ yếu là tay nghề phổ thông.

Với trình độ tay nghề còn non yếu, chúng ta chủ yếu nhận hàng gia công, sơ chế và lắp ráp, thua xa với các nước trong khu vực như Thái Lan, Lào, Campuchia,… Còn những mặt hàng sản xuất linh kiện điện tử, phụ tùng lại chưa đủ chất lượng để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu

Theo số liệu báo cáo của Tổ chức phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO), năm 2014, bình quân giá trị gia tăng hàng công nghiệp/người của Việt Nam là 245 USD, trong khi mức bình quân của 10 nước ASEAN là 1.958 USD và bình quân 6 nước ASEAN là 2.708 USD

Như vậy từ số liệu báo cáo như trên ta có thể thấy được Việt Nam chỉ đạt được 13% trung bình so với các nước trong khu vực ASEAN.

Điều này cũng cho thấy mặc dù có được những thuận lợi và cơ hội nhất định, ngành cơ khí cũng chiếm tỷ trọng cao trong các mặt hàng xuất khẩu song giá trị từ ngành này đem lại rất thấp, không có đóng góp nhiều cho nền kinh tế nước nhà

Cũng theo ông Đào Phan Long, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp cơ khí Việt Nam, chúng ta cần sớm có những biện pháp và chính sách áp dụng để phát triển ngành cơ khí Việt Nam. Điều quan trọng là chúng ta phải có một hệ thống chính sách đồng bộ và quy hoạch cụ thể về phát triển cơ khí. Đồng thời khi có những chính sách thu hút vốn đầu tư chúng ta cần chọn lọc đối tượng, lựa chọn những tập đoàn có trình độ công nghệ cao, quy trình sản xuất hiện đại, phát triển đồng thời phải có biện pháp bảo vệ môi trường. Phải kiên quyết từ chối những doanh nghiệp nhỏ, trình độ còn non yếu, giá trị gia tăng thấp, tác động xấu đến tài nguyên môi trường của nước ta.

Theo ông Đào Phan Long, thay vì ôm đồm sản xuất mọi mặt hàng của ngành cơ khí thì các doanh nghiệp nên lựa chọn một mặt hàng chủ chốt để chú trọng đầu tư sản xuất đem lại hiệu quả cao nhất

Khi lựa chọn mặt hàng đầu tư cần phải nhạy bén nắm bắt thị trường để lựa chọn được những mặt hàng tiêu biểu mà thị trường đang cần. Một trong những mặt hàng cơ khí là thế mạnh của Việt Nam như đóng tàu, kết cấu thép,…các doanh nghiệp cần bố trí và ưu tiên cơ sở vật chất cũng như nhân lực để phát triển hơn nữa

Cùng với đó là mục tiêu đáp ứng được 45-50% nhu cầu tiêu thụ trong nước vào năm 2020, đáp ứng 60% vào năm 2030, Thứ trưởng Bộ Công Thương Cao Quốc Hưng chỉ đạo các doanh nghiệp trong nước cần đầu tư lớn mạnh vào các mặt hàng như máy động lực, cơ khí phục vụ nông, lâm ngư nghiệp và công nghiệp chế biến, cơ khí đóng tàu, thiết bị điện-điện tử và cơ khí ô tô

Đồng thời chúng ta cần biết tận dụng triệt để lợi thế mà các hiệp ước đem lại để chúng ta có cơ hội nhận được sự đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia trên toàn thế giới. Từ đó các doanh nghiệp trong nước sẽ tiếp thu được trình độ công nghệ hiện đại mà họ đem lại.

Kieutruc

• “Đông Nam Á” đế chế mới của ngành Công nghiệp dệt may
• Biện pháp phòng vệ tạm thời trong ngành thép được thông qua
• Ngành khai thác khoáng sản “trốn thuế”
• Chính sách ưu đãi cho các dòng xe công Việt Nam

Theo báo cáo nghiên cứu cho thấy các doanh nghiệp Nhựa Thái Lan đang đổ xô vào thị trường Việt Nam. Vượt qua những đối thủ nặng kí trong ngành như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan đang dần thâu tóm thị trường nhựa của nước ta

Theo như hiệp hội Nhựa Việt Nam, ngành Nhựa của chúng ta đang đứng trước nguy cơ bị thâu tóm rất lớn, đặc biệt chúng ta phải đối mặt với một đối thủ lớn mạnh trong ngành là Thái Lan. Lấy lí do là chung vốn để phát triển nhưng thật ra Thái Lan đang muốn thâu tóm và chiếm lĩnh thị trường Nhựa của nước ta

Dựa dẫm để tái cơ cấu

Mặc dù chúng ta không thể biết chính xác có bao nhiêu doanh nghiệp đã về tay Thái Lan vì hơn 99,8% doanh nghiệp Nhựa của chúng ta là doanh nghiệp tư nhân, bên cạnh đó có tỉ lệ góp vốn cũng không cố định gây khó khăn cho việc xác định. Tuy nhiên theo một số thông tin thì doanh nghiệp nhựa hàng đầu của Thái Lan SCG đã bỏ vốn vào hơn 20 doanh nghiệp của ta. Năm 2015 SCG đã mua hơn 80% cổ phần của công ty nhựa Tín Thành (là một công ty trong top đầu của ngành Nhựa bao bì), hơn thế nữa SCG cũng góp vốn vào 4 doanh nghiệp khác như: Liên doanh Việt – Thái Plastchem, Nhựa và Hóa chất TPC Vina, Chemtech và Vật liệu nhựa Minh Thái.

Không dừng ở đó, SCG cũng góp hơn 20% cổ phần tại công ty nhựa Bình Minh, gần 25% cổ phần công ty nhựa Tiền Phong. Nếu SCG tiếp tục tăng cổ phần góp vào hai công ty này thì không bao lâu sau ngành nhựa Việt Nam sẽ chịu sự chi phối hoàn toàn của SCG vì hiện nay Bình Minh và Tiền Phong là hai doanh nghiệp nắm 50% của phần của toàn ngành Nhựa nước ta.

Với tham vọng sẽ thâu tóm toàn ngành Nhựa nước ta, hiện nay SCG và nhiều doanh nghiệp Thái Lan đang tiếp tục thâu gom cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp Việt. Một số doanh nghiệp Thái đã trực tiếp lên tiếng muốn mua lại những cổ phần mà nhà nước sẽ thoái vốn lại cho các doanh nghiệp trong năm 2016

Ông Trần Việt Anh – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Nam Thái Sơn, Phó Chủ tịch Hội Cao su – Nhựa TP HCM – cho biết Việt Nam hiện nay có trên 3.000 doanh nghiệp Nhựa, doanh thu đạt hàng năm là trên 250.000 tỉ đồng/năm. Vì đặc thù của ngành Nhựa nên hiện nay trên 99,8% doanh nghiệp Nhựa là doanh nghiệp tư nhân và cổ phần. Trong đó có gần 100 doanh nghiệp lớn, chiếm phần lớn cổ phần trong toàn ngành, vì thế mộng của Thái Lan là thâu tóm được 100 doanh nghiệp trong top này để độc quyền toàn ngành

Theo ông Việt Anh, các doanh nghiệp Thái Lan có thể nhanh chóng thâu tóm, mua số lượng lớn cổ phần của các doanh nghiệp Nhựa của ta ngoài yếu tố các doanh nghiệp Thái có tiềm lực về kinh tế, chịu chi mạnh thì  một yếu tố khách quan từ phía ta là các doanh nghiệp của ta không tự tin trong cạnh tranh, lo sợ trước những thách thức, không có đội ngũ kế thừa tiềm lực. Ngoài ra với tình hình khó khăn chung của toàn ngành kinh tế thì gần đây các doanh nghiệp nước ta có biểu hiện đuối sức, năng lực sản xuất giảm sút, doanh thu và hợp đồng đầu ra cũng theo đó mà giảm theo. Đứng trước tình hình này các doanh nghiệp Việt Nam phải lựa chọn giữa việc bán cổ phần-hay phá sản.

Lợi thế hội nhập bị nước ngoài lợi dụng

Ông Hồ Đức Lam – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Nhựa Rạng Đông, Chủ tịch Hiệp hội Nhựa Việt Nam cho rằng các doanh nghiệp Thái Lan ồ ạt góp vốn, mua cổ phần ở các doanh nghiệp Việt Nam ngoài việc Việt Nam là một thị trường tiềm năng béo bở, có nguồn lực lao động dồi dào thì nguyên nhân chính vẫn là Việt Nam vừa kí kết các hiệp định thương mại mới (TPP), nó sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp ta mở rộng giao thương với nhiều nước trên thế giới, có được một thị trường đầu ra vững bền.

Mặc dù là nước đang phát triển và gặp phải những khó khăn nhất định song tốc độ phát triển ngành nhựa nước ta khá là khả quan khi mà tốc độ tăng trưởng 15%-17%/năm. Bên cạnh đó mức tiêu thụ nhựa hiện nay của nước ta là 41kg/người/năm, thấp hơn nhiều so với thị trường châu Âu là 100kg/người/năm những lại ngang bằng so với mặt bằng chung của thế giới là 46kg/người/năm.

“Nhiều nhà đầu tư Thái đang ồ ạt tấn công vào thị trường Việt Nam, trong đó tập chung nhiều vào ngành hàng Nhựa và Dệt may. Mặc dù là các doanh nghiệp đi chinh chiến ở thị trường nước ngoài nhưng các doanh nghiệp Thái Lan rất đồng lòng, họ liên kết với nhau trong toàn bộ khâu sản xuất ở các nhà máy chính vì vậy hiệu quả sản xuất rất cao. Ngoài ra với lợi thế là doanh nghiệp có tiềm lực kinh tế hơn nên họ o ép các doanh nghiệp của ta. Nhiều công ty lớn trong ngành của ta không trụ vững với sự cạnh tranh này nên đã nhanh chống về tay các doanh nghiệp Thái. Còn những những nghiệp khá hơn tí thì vẫn đang ngày ngày gồng mình lên để cạnh tranh với doanh nghiệp Thái, họ gặp nhiều khó khăn, có nguy cơ thua thiệt, bị đẩy ra khỏi sân chơi hội nhập này” ông Lam nhìn nhận

Theo nhiều nhận định, doanh nghiệp Thái Lan và doanh nghiệp Việt Nam không có sự chênh lệch về trình độ công nghệ kỹ thuật, doanh nghiệp Thái cũng chưa phổ biến công nghệ hiện đại vào các doanh nghiệp mà họ góp vốn. Thực tế, hiện nay các doanh nghiệp ngoại có 100% vốn nước ngoài chỉ chiếm 15%, tuy vậy họ lại chiếm đến 40% tổng vốn đầu tư toàn ngành. Như thế ta có thể thấy được dù nhiều hơn về số lượng những chúng ta đều là những doanh nghiệp nhỏ lẻ, cổ phần ít và không có tiếng nói trong ngành.

“Trong khi đó năm 2016, nhà nước ta sẽ thoái lại vốn cho các doanh nghiệp tư nhân, điều này sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Thái nhanh chóng thâu tóm toàn ngành Nhựa nước ta. Bên cạnh yếu tố có tiềm lực về kinh tế, các doanh nghiệp Thái Lan còn được tạo điều kiện để vay ưu đãi từ nguồn vốn chính phủ ở nước họ, có những khoản vay chỉ chịu mức lãi suất 1%, thậm chí là lãi suất 0%. Trong khi đó các doanh nghiệp nước ta phải chật vật đi vay với những khoảng vay lãi suất từ 6%-7%. Như vậy có thể thấy được việc chúng ta khó lòng mà cạnh tranh được với doanh nghiệp Thái” ông Việt Anh so sánh.

Để giải quyết và khắc phục tình hình đó, Hội Cao su – Nhựa TP HCM đã đề xuất Thành phố nên quy hoạch một khu công nghiệp cho ngành nhựa, ở đó sẽ tập chung nhiều công ty trong ngành, họ sẽ hỗ trợ và giúp đỡ nhau trong sản xuất để giảm thiểu tối đa mức chi phí bỏ ra, hạ giá thành sản phẩm để cạnh tranh với các doanh nghiệp Thái. Bên cạnh đó ông Việt Anh còn gửi đơn kiến nghị chính phủ áp dụng chính sách ưu đãi lãi suất vay cho các doanh nghiệp Việt Nam để họ có cơ hội cạnh tranh công bằng, giảm áp lực tài chính, dồn sức lực để cạnh tranh với doanh nghiệp Thái Lan.

Kieutruc

• Biện pháp phòng vệ tạm thời trong ngành thép đã được thông qua
• Ngành khái thác khoáng sản “trốn thuế”
• Chính sách ưu đãi cho các dòng xe công Việt Nam
• Các công ty Thép Việt Nam đang đứng trước nguy cơ phá sản

Theo một số chuyên gia nhận định, năm 2015 bản đồ ngành công nghiệp Dệt may thế giới đã có những sự chuyển biến và thay đổi lớn. Cụ thể là số lượng xuất khẩu ngành dệt may của các nước Đông Nam Á vào EU tăng nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng

Có rất nhiều yếu tố làm thay đổi tấm bản đồ đó, nhưng nhìn chung ta có thể thấy được nền kinh tế thế giới đang có biến động do sư tăng giá của đồng USD so với euro, giá dầu mỏ thế giới giảm mạnh, nhiều hiệp định, hiệp ước thương mại được kí kết cùng với đó là chi phí lương cho nhân công tăng cao,…vì thế không khó để chúng ta thấy được việc tất yếu các doanh nghiệp dệt may thế giới đang dần mở rộng thị trường ở Đông Nam Á

Hiện nay Trung Quốc vẫn đang là quốc gia nắm giữ số lượng xuất khẩu ngành Dệt may lớn vào thị trường Châu Âu. Tuy nhiên do chịu ảnh hưởng và sự cạnh tranh gây gắt từ những biến động của kinh tế thế giới nên hiện nay Trung Quốc đã không còn là thị trường xuất khẩu béo bở đối với các nước phương Tây. Trong khi đó Châu Âu lại đang có xu hướng chuyển dần sang các đối tác là các nước Đông Nam Á

Vào năm 2015, tỷ giá của đồng USD tăng cao so với đồng euro, có những thời điểm đồng USD tăng lên hơn 20% so với đồng euro. Đây là một trong những nguyên nhân lớn tạo ra sự thay đổi cục diện của ngành Dệt may. Khi đồng USD tăng cao đồng nghĩa với việc giá của các sản phẩm may mặc tại thị trường (EU) tăng cao vì các sản phẩm này được xuất khẩu chủ yếu từ Trung Quốc, Bangladesh hay Campuchia, nơi mà các sản phẩm xuất khẩu đều giao dịch bằng đồng USD. Do đó, kim ngạch xuất khẩu ngành Dệt may từ Trung Quốc vào liên minh Châu Âu (EU) giảm về số lượng nhưng lại tăng về giá trị (tăng 7% so với cùng kì năm 2014).

Theo một cuộc điều tra do Viện thời trang Pháp (IFM) thực hiện vào cuối năm 2015, 64% doanh nghiệp phân phối nhận định rằng do sự ảnh hưởng từ việc đồng ngoại tệ, cụ thể là đồng USD tăng sẽ khiến cho giá bán lẻ của các sản phẩm may mặc, dệt may tăng cao, vì thế họ có ý định giảm bớt hoặc ngừng hẳn việc nhập khẩu hàng hóa từ các nước giao dịch bằng đồng USD. Trong khi đó 49% các doanh nghiệp còn lại khẳng định rằng chắc chắn họ sẽ giảm số lượng nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc, Bangladesh, Campuchia và thay thế bằng các thị trường mới ở Đông Nam Á vào năm 2016.

Tuy vậy, một cuộc nghiên cứu của một chuyên gia Pháp cho rằng, Trung Quốc vẫn nắm giữ được vị thế là một quốc gia xuất khẩu Dệt may lớn nhất vào thị trường Châu Âu năm nay. Theo số liệu báo cáo cho hay kim ngạch ước tính 24 tỷ euro trong 10 tháng (từ tháng 1-10) của năm 2015, vượt xa các nước tiếp theo là Bangladesh (hơn 9 tỷ euro), Thổ Nhĩ Kỳ (gần 8 tỷ euro), Ấn Độ và Campuchia. Đồng USD tăng giá không gây ra bất kỳ hiệu ứng nào đối với Mỹ, do đó đây là thị trường duy nhất mà nhập khẩu hàng dệt may từ Trung Quốc không giảm sút về số lượng.

Như đã nói ở trên, ngoài yếu tố sự tăng giá của đồng USD, việc giá dầu thế giới giảm mạnh cũng tác động đến việc làm thay đổi cục diện của ngành xuất khẩu dệt may của thế giới. Giá dầu thế giới giảm làm cho giá các sợi tổng hợp (hiện chiếm hơn 60% tiêu thụ vải sợi trên toàn cầu) trở nên hấp dẫn hơn. Nhờ hiệu ứng domino, giá dầu thấp đẩy nhu cầu sợi cotton xuống, kéo theo giá của sản phẩm này cũng giảm theo. Mặc dù giá dầu giảm chỉ ảnh hưởng đến dây chuyền cung ứng sản phẩm tuy nhiên nó lại tác động đến toàn bộ mặt hàng.

Chi phí nhân công tăng cao là một trong những yếu tố dẫn đến việc các tập đoàn thế giới chuyển sang thị trường mới như Đông Nam Á. Trung Quốc là một nước có tốc độ phát triển kinh tế cực kì nhanh trong vòng 10 năm trở về đây, kéo theo đà phát triển kinh tế là mức sống tăng cao, chính vì vậy mức lương chi trả cho nhân công ở thị trường này tăng nhanh chóng, có thời kì mức lương tăng từ 3,5%-4%. Dự báo trước được tình hình này vì vậy các tập đoàn dệt may thế giới đang dần dần chuyển qua hợp tác với các nước Đông Nam Á như: Việt Nam, Myanmar, Lào,… nơi mà có nguồn lao động dồi dào, phát triển và chi phí nhân công lại thấp. Bị hấp dẫn bởi nguồn chi phí công nhân thấp nên giới công nghiệp Trung Quốc đang đầu tư và cho xây dựng nhiều nhà máy sản xuất hàng may mặc tại Campuchia.

Cũng như vậy đứng trước một miếng mồi béo bở về khoản chi phí nhân công rẻ và nắm bắt được xu thế thị trường thế giới nên các tập đoàn Trung Quốc đã cho xây dựng khá nhiều nhà máy, doanh nghiệp tại các nước Châu Phi để tận dụng triệt để nguồn lực lao động lớn mạnh tại đây

Ông Jean-Francois Limantour, Chủ tịch Hiệp hội lãnh đạo các doanh nghiệp dệt may vùng châu Âu-Địa Trung Hải (Cedith) tất yếu cho việc ngành xuất khẩu Dệt may thế giới đang chuyển dần từ Trung Quốc sang các nước Đông Nam Á, sắp tới đây thị trường xuất khẩu vào châu Âu sẽ xuất hiện “ba con rồng, có những hàm răng dài, háu ăn và sức sống rất mãnh liệt” là Việt Nam, Campuchia và Myanmar

Mặc dù những năm trở lại đây nền kinh tế thế giới có nhiều biến động do chịu sự ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu nhưng số lượng hàng hóa ngành dệt may xuất khẩu cũng tăng qua các năm, đã tăng từ 222%-445%.Trong ba đến bốn năm nữa Việt Nam, Campuchia, Myanmar,…sẽ ký kết thêm nhiều hiệp ước và hiệp định thương mại quốc tế, chính nó sẽ tạo điều kiện thuận mở ra một con đường hội nhập cho toàn nền kinh tế của ba nước này nói chung.

Việt Nam đã ý hiệp định thương mại với EU, theo đó trong vòng 10 năm tới chúng ta sẽ được tự do xuất khẩu sản phẩm ngành Dệt may vào thị trường EU mà không phải đóng thuế Hải quan. Ngoài ra chúng ta sẽ được tạo điều kiện hết sức để ký kết hợp đồng với các quốc gia Châu Âu, bên cạnh đó hàng năm số lượng lượng vải nhập khẩu vào Việt Nam không còn bị đánh thuế nữa.

Trong khi đó, Campuchia và Myanmar còn nhận được nhiều ưu đãi hơn chúng ta, họ được miễn thuế cho bất kỳ loại hàng hóa hóa nào “ngoại trừ vũ khí”, do đó có thể xuất khẩu với thuế suất bằng không bất kể là hàng hóa đó được nhập từ quốc gia nào trên thế giới.

Trong khi các nước Đông Nam Á đang được hưởng rất nhiều lợi ích từ các bản ký kết hiệp định thương mại thế giới, thì các nước Bắc Phi đang phải đối mặt với một số khó khăn nhất định từ nguồn hàng đầu ra, khi mà số lượng nhập khẩu hàng hóa của EU với các nước ở Bắc Phí giảm sút mạnh vào năm 2015. Bên cạnh đó lí do chính trị nên Tunisia và Maroc còn gặp phải những trở ngại về việc xuất hàng hóa đi, khu công nghiệp của Tunisia nằm cạnh biên giới với Syria bất ổn.

Kieutruc