Trước diễn biến xấu của thời tiết, hàng ngàn tấn cam đang vào mùa thu hoạch của các huyện Bắc Quang, Quang Bình rụng vàng gốc và chưa có dấu hiệu ngừng lại.
Hiện tượng cam rụng vàng gốc đồng loạt diễn ra từ ngày 10.2 ở những vùng cam chủ lực của tỉnh Hà Giang. chỉ sau 2 ngày huyện Bắc Quang đã mất trắng 7.000 tấn cam và con số ở huyện Quang Bình là 1.300 tấn. Cam rụng chiếm 34% tỷ lệ còn trên cây và chưa ngừng rụng.
Gia đình ông Thắng ở Bắc Quang sở hữu vườn cam 71ha đang lâm cảnh rơi rụng không ngừng suốt những ngày qua. Những trái cam vàng, to hơn nắm tay cứ chồng chất lên nhau phủ kín vườn, lăn kín lối vào vườn, nhiều cây còn trơ chọi cành lá và những trái xanh.
Ông Thắng xót xa khi 300 tấn cam dự định thu hoạch được giờ đây rụng sạch, gia đình ông đưunsg trước nguy cơ mất trắng 5 tỷ đồng. Chẳng những tiền mất giờ còn phải thuê người đi thu gom quả rụng, đào hố chôn rồi xử lý với giá nhân công 250.000đ/người/ngày. Không xử lý nhanh cam thối, ngấm vào đất vào rễ cây làm thối thì nắng lên là hỏng hết cây, lại phải thay mới.
Nhận thấy tình hình không máy khả dĩ ông thuê người thu hái cam sớm, vớt vát được 100 tấn bán cho siêu thị với giá rẻ chỉ 16.000đ/kg.
Ông Thắng chia sẻ do diễn biến thời tiết xấu kéo dài từ Tết đến giờ nên đến ngày 10.2 là trời mưa triền miên, cộng với sương muối. Nước mưa không như bình thường, có thể chứa nhiều axit vì dính vào da, vào mắt rất sót. Trước đó khu vực này đã hứng trận mưa đá cực lớn đúng ngày mùng 1 Tết dài 3 tiếng.
Khi mưa đá ông đã tiên định cam đang thời điểm chín dễ tổn thương, sẽ bị rụng. Kinh nghiệm 25 năm trồng cam của ông không sai nhưng ông chưa biết rụng ít hay nhiều. Cuối cùng thì ông không tưởng tượng nó lại rụng bất ngờ đồng loạt đúng một, hai ngày không thể cứu vãn được.
Cùng cảnh ngộ, vườn cam của an Tho Văn Líu cũng đang tiếp tục rơi rụng, anh mếu máo” “bao nhiêu vốn liếng tiền của rơi hết xuống đất rồi”. Tiếng bịch bịch của cam rớt vào lòng đất như từng nhát dao cứa vào da thịt, tim gan người trồng vườn. 50 tấn cam trong vườn anh Líu đã rới rụng.
Anh Líu cho biết 4 ngày trước 2 vợ chồng lên đồi cam mà không đứng vững trước cảnh tượng khủng khiếp này. Cam phủ vàng không phải trên đồi cây mà dưới đất đồi. Vốn liếng 400 triệu đổ hết vào 3ha cam, trong đó một nửa là vốn vay ngân hàng.
Đại diện Chi cục Trồng trọt Hà Giang chia sẻ hiện tượng cam rụng lác đác xuất hiện ở một số vườn từ ngày 6.2 và đến ngày 10.2 thì rụng đồng loạt và tiếp tục rụng.
Sở Nông nghiệp nông thôn tỉnh Hà Giang trong báo cáo nhanh nhận định nguyên nhân xảy ra tình trạng cam rụng hàng loạt là do mưa kéo dài từ 28.1-11.2 kèm sương muối, thời tiết thay đổi đột ngột đã gây sốc nước cho quả cam. Kiểm tra cho thấy nhiều trái cam trên cây có hiện tượng rạn vỏ, nấm mốc nên thối rụng.
cùng với đó thời tiết ấm, chu kỳ xuân hóa của cây bắt đầu, cây điều chỉnh huy động dinh dưỡng nên cam dễ rụng trái. Cam rụng ồ ạt đã gây thiệt hại kinh tế không nhỏ cho chủ vườn bởi đây chính là nguồn thu nhập chính của bà con. Cạn vốn, bà con khó mà tái đầu ư sản xuất bởi không ít hộ còn vay vốn chờ nguồn thu từ cam để trả nợ.
Càm sành nhiều năm qua là loại cây chủ lực mang lại giá trị kinh tế cho bà con Hà Giang. Riêng huyện Bắc Quang có diện tích lớn nhất với 4.600ha. Mùa thu hoạch cam sành thường từ tháng 12 năm trước đến tháng 3 năm sau. Thời tiết năm ngoái đã không thuận, cam chín muộn nên các nhà vườn lùi sau Tết mới thu hoạch và giờ giữa chính vụ xảy ra hiện tượng cam rụng ồ ạt đồng loạt.