Nông sản Việt ra quốc tế nhưng doanh nghiệp Việt lép vế

Nhiều sản phẩm nông sản những tháng đầu năm nay liên tục có những hợp đồng “xuất ngoại” đã và đang mở ra hướng tích cực cho nông nghiệp nước ta. Hàng loạt mặt hàng như Xoài đi Mỹ, gà đi nhật và heo đi Myanmar…

Tháng 6 năm 2018, hai dây chuyền chế biến thịt gà Việt Nam đã tiếp tục vào Nhật và thịt heo cũng được “visa” sang Myanmar với mỗi tháng khoảng 26 tấn thịt heo tươi.

Đây là những tín hiệu rất đáng mừng cho nông sản Việt.

Tuy thế chăn nuôi vẫn là ngành kém trong nông nghiệp khi còn những hạn chế về an toàn thực phẩm, đó chính là rào cản gây khó vào thị trường nước ngoài.

Để những sản phẩm chăn nuôi ra quốc tế đa phần phải thực hiện chuỗi giá trị đảm bảo tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu đặc thù của mỗi nước nhập khẩu và hiện tại chỉ doanh nghiệp ngoại mới thực hiện được, doanh nghiệp trong nước đang rất yếu kém.

Trong tín hiệu đáng mừng của thịt gà vào Nhật, đều là sực vào cuộc của các tập đoàn nước ngoài. Từ giống, thức ăn, chăm sóc đến đầu ra. Và trong tín hiệu heo vào Myanmar, cũng chỉ có vai trò của người Việt trong khâu nuôi thuê, nuôi gia công cho doanh nghiệp ngoại. Và điều đó khẳng định nền nông nghiệp nước ta đang ở bước gia công.

Các sản phẩm chăn nuôi xuất khẩu đánh dấu mốc gia công trong ngành chăn nuôi. Trên thực tế điều này đã diễn ra suốt hàng chục năm qua. Về con giống, thức ăn, thuốc… đều do doanh nghiệp ngoại chiếm 60-70%. Doanh nghiệp ngoại khống chế và điều phối, đợt heo tăng giá vừa qua cũng là do doanh nghiệp ngoại tác động. Doanh nghiệp FDI điều phối giá cả thị trường thịt heo tăng hay giảm. Điều này khiến người nông dân không chịu được sức ép lớn của thị trường, trở thành người nuôi gia công nếu vẫn muốn tiếp tục.

Trong lĩnh vực này, doanh nghiệp Thái đang dẫn dầu với việc trải dài khắp 3.000 trang trại heo trên toàn quốc. Chiếm khoảng 7% thị phần thịt heo và chiếm chừng 20% thị phần thức ăn chăn nuôi.

Sở dĩ doanh nghiệp ngoại đang phát triển rất mạnh bởi doanh nghiệp trong nước đang rất yếu kém. Nên cần có sự vào cuộc của doanh nghiệp ngoại tạo sức cạnh tranh dù có khó khăn cho người chăn nuôi và doanh nghiệp Việt. Nhưng qua đó sẽ cho chúng ta nhìn nhận những điểm gì còn thiếu, còn yếu cần khắc phục..

Về thủy sản đang được đánh giá là ngành có tốc độ phát triển mạnh của nước ta, TS. Nguywwnx Hồng Minh, nguyên thứ trưởng Bộ Thủy sản chia sẻ, để có được một ngành mạnh, tiên quyết cần có lực lượng doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển mạnh. Đồng thời cần sự phát triển của các hiệp hội ngành nghề, phát triển độc lập và tích cực như Hiệp hội thủy sản Việt Nam. Một hiệp hội được dánh giá là có vai trò và năng lực phát triển tốt nhất trong các ngành nghề tại Việt Nam. Do vậy chúng ta cần nhiều hiệp hội ngành nghề mạnh, hoạt động thực chất, công khai, minh bạch và có thực lực, có thể kết nối chặt chẽ giữa nông dân, người nuôi trồng với doanh nghiệp cùng kết nối cộng đồng các doanh nghiệp để từ đó có thể bàn bạc, góp ý xây dựng cững như phản biện những chính sách, cơ chế để tìm được tiếng nói chung tối ưu.