Trung Quốc là thị trường xuất khẩu chủ yếu của nông sản, cây trái Việt, tuy nhiên đa phần thị trường này vẫn chủ yếu là xuất khẩu qua đường tiểu ngạch. Khi thị trường này đưua ra những chính sách “siết” chặt thì xuất khẩu gặp khó. Do vậy con số 0.8% tăng trưởng xuất khẩu năm 2019 là khiêm tốn khi ngành nông nghiệp đặt ra.
Tại một Hội nghị cây trái phía Nam tổ chức tại Long An vừa qua, đại diện Bộ Nông nghiệp đã nhấn mạnh, xuất khẩu rau quả nước ta liên tục tăng trưởng nhanh với tốc độ cao. Minh chứng bằng số liệu qua các thời kỳ, năm 2003 kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 151 triệu đô la Mỹ thì năm 2013 vượt trên 1 tỷ đô và đến năm 2018 con số này tăng trên 3.8 tỷ đô la.
Với con số tăng trưởng xuất khẩu rau quả ấn tượng này nhưng ngành nông nghiệp lại đặt ra con số tăng trưởng khiêm tốn trong kim ngạch năm 2019, chỉ tăng trưởng 8.3% so với năm 2019.
Trong kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2018 là 3.8 tỷ đô la đó, chúng ta xuất kahaur tới 55 thị trường. Có 14 thị trường đưa con số kim ngạch xuất khẩu trên 20 triệu đô la; 5 thị trường với con số 10-20 triệu đô la và 36 thị trường từ 1-10 triệu đô la.
Năm 2019, với hoạt động hội nhập sâu trong hiện định thương mại tự do tạo tiền đề tốt cho rau quả nước ta tiếp cận tới thị trường. Nhưng con số mục tiêu tăng trưởng của ngành nông nghiệp đặt ra chỉ là 0.8% so với năm 2018. Bởi thị trường xuất khẩu lớn nhất của rau quả nước ta là thị trường Trung Quốc, chiếm 81% giá trị xuất khẩu rau quả và riêng mặt hàng thanh long chiếm tới 98%. Nên những động thái chính sách liên quan tới nông sản vào thị trường này ảnh hưởng rất lớn đến xuất khẩu của chúng ta.
Cụ thể thị trường Trung Quốc đăng thắt chặt nhập khẩu tiểu ngạch, tăng cường xuất khẩu chính ngạch với những chính sách nghiêm ngặt như truy xuất nguồn gốc, chứng thư xuất khẩu, giấy phép nhập khẩu… Đó chính là yếu tố để “dè chừng” cho mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2019.
Ngoài những rào cản khách quan, chúng ta còn đối phó với một rào cản chủ quan khi tại thị trường trong nước, xuất hiện nhiều doanh nghiệp không đủ tiêu chuẩn đáp ứng thị trường đã cạnh tranh kém lành mạnh, trà trộn những sản phẩm không đạt chuẩn vào gây ảnh hưởng đến uy tín của những doanh nghiệp bài bản, dẫn đến nguy cơ mất thị trường
Những chứng nhận tiêu chuẩn như Vietgap và nhiều chứng nhận khác được khuyến khích áp dụng nhưng tỷ lệ còn nhỏ và diện tích được cấp mã cùng cơ sở vật chất còn thiếu, yếu.
Đại diện đơn vị xuất khẩu cũng chia sẻ về con số chỉ tiêu mà ngành đặt ra năm nay hoàn toàn hợp lý khi toàn ngành đã dốc hết lực cho xuất khẩu năm 2018.
Đơn cử như trái sầu riêng chúng ta đã làm rất tốt nhưng chưa thể xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc nên với chính sách “siết” chặt nếu “ách lại” thì giá sẽ còn giảm nữa. Như vậy Trung Quốc “siết” nhập khẩu tiểu ngạch, đặt ra tiêu chuẩn chất lượng cao hơn cũng là lý do dễ hiểu để ngành nông nghiệp thận trọng hơn với mục tiêu năm nay.