Vừa qua Trung Quốc đã đưa ra những tiêu chuẩn mới như truy xuất nguồn gốc hay tăng thuế… với nông sản Việt vào thị trường này. Do vậy đây không còn là thị trường dễ tính. Điều đó cũng đòi hỏi doanh nghiệp cần có chiến lược đường dài, thay vì chỉ đi đường tiểu ngạch như hiện nay đang mang đến thiệt đơn, thiệt kép cho nông sản trong nước.
Xuất khẩu giảm mạnh
Thống kê từ cơ quan chức năng cho thấy, 8 tháng đầu năm, nhiều nông sản Việt đang dụt giảm mạnh cả về sản lượng lẫn kim ngạch vào thị trường tiềm năng này.
Với mặt hàng nông sản Gạo, tuy Trung Quốc vẫn chiếm vị trí độc tôn số 1 nhưng lượng gạo xuất khẩu vào thị trường này 7 tháng đầu năm 2018 chỉ đạt 927.000 tấn với kim ngạch đạt 491 triệu USD, giảm tới 32.5% khối lượng và giảm 21.5% giá trị so với cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm này từ phía chính sách nhập khẩu của Trung Quốc thay đổi, từ 150 doanh nghiệp giảm xuống chỉ còn 22 doanh nghiệp. Và không dừng lại, đầu năm 2018, 22 doanh nghiệp này lại tiếp tục loại bỏ 3 doanh nghiệp bị phía Trung Quốc rút giấy phép bởi vi phạm những quy định liên quan đến kiểm dịch thực vật.
Với mặt hàng nông sản cá tra cũng không ngoại lệ, Trung Quốc vẫn là nước dẫn đầu danh sách nhập khẩu của Việt Nam. Nhưng không còn dễ tính, nhiều quy định khắt khe khiến doanh nghiệp Việt gặp khó. Đơn cử với hàm lượng photphat trong cá được quy định tồn dư không vượt quá 4% tại thị trường Châu Âu thì khi kiểm tra, sản phẩm cá tra Việt Nam lại không vượt qua do còn dư lượng nên không đạt tiêu chuẩn nhập khẩu. Hơn thế nếu cá tra theo đường chính ngạch vào thị trường này còn chịu thuế suất 17% (nếu theo đường tiểu ngạch không mất thuế này).
Quy định trong chính sách nhập khẩu với nông sản vào Trung Quốc đã được công bố từ đầu tháng 4 năm nay là phải được truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên vẫn gây lúng túng cho không ít doanh nghiệp Việt, đặc biệt là trong vụ vải thiều vừa qua.
Cần đi bằng chính ngạch
Trung Quốc là thị trường lớn tiềm năng, hiện nhiều nông sản nước ta chỉ sang thị trường này bằng đường tiểu ngạch nên cần có sự thay đổi với chính sách bài bản, dài hạn trong xuất khẩu.
Đại diện Hiệp hội cá tra Việt Nam cũng thừa nhận hiện nay còn xuất khẩu theo đường tiểu ngạch khá nhiều. Chiếm khoảng tới 40% trong tổng kim ngạch. Múc giá xuất khẩu chính ngạch và tiểu ngạch chênh nhau đến 1 USD, ảnh hưởng không nhỏ đến cạnh tranh của doanh nghiệp. Chưa kể đến chất lượng của sản phẩm tiểu ngạch không được kiểm soát gây ảnh hướng chung, mất uy tín đến toàn bộ sản phẩm cá tra của nước ta.
Do vậy cần có sự siết chặt với sản phẩm cá tra đi theo đường tiểu ngạch. Cần kiểm tra chặt chẽ về chất lượng với sản phẩm thủy sản xuất khẩu qua biến giới.
Cơ quan chức năng khuyến cáo mọi doanh nghiệp cần tuân thủ nguyên tắc truy xuất nguồn gốc, đảm bảo an toàn và sử dụng chứng thư thủy sản xuất khẩu. Đảm bảo kiểm soát tốt chất lượng sản phẩm thủy sản xuất đi mọi thị trường, không riêng gì thị trường Trung Quốc và không riêng gì mặt hàng cá tra.
Với mặt hàng gạo, Bộ Công Thương đã mời doanh nghiệp Trung Quốc sang để bàn bạc xuất khẩu chính ngạch bởi xuất khẩu gạo tiểu ngạch vừa thiệt hại cho người nông dân, vừa thiệt hại cho Nhà nước.
Trong những cuộc thảo luận, phía Trung Quốc luôn khẳng định họ dễ tính nhưng không dễ dãi, không phải cái gì cũng đưa vào nước họ được. Nên doanh nghiệp muốn đi đường dài cần phải đi đường chính ngạch để bảo vệ uy tín thương hiệu và sản phẩm để phát triển bền vững.
Leave a Reply