Chữa “bệnh kinh niên giải cứu” cho nông sản Việt

Để chữa “bệnh kinh niên giải cứu” cho nông sản Việt cần nhiều giải pháp đồng bộ như kết hợp phát triển nông nghiệp công nghệ cao, có sự liên kết chuỗi giá trị và đồng hành cùng người nông dân trước áp lực thị trường.

Điệp khúc “giá – mùa” dường như thường xuyên tái diễn, khi được giá thì mất mùa, khi được mùa thì lại mất giá khiến danh sách hàng loạt các mặt hàng nông sản luôn rơi vào tình trạng cần “giải cứu”, ế ẩm, để thối ngoài đồng không ai mua. Chỉ tính từ đầu năm đến nay hàng loạt nông sản kêu cứu như củ cải (Mê Linh – Hà Nội); dưa hấu (Quảng Ngãi); dứa (Thanh Hóa, Phú Yên); thanh long (Bình Thuận); chuối (Đồng Nai); sữa (Củ Chi)…

Đó chỉ là một vài ví dụ trong vô số các loại nông sản ở vòng luẩn quẩn “bí” đầu ra khi được mùa. Có liều thuốc nào chữa căn bệnh kinh niên cần “giải cứu” nông sản cho người Việt.

Đồng hành cùng nông dân trước áp lực thị trường

Chia sẻ của đại diện Hội nông dân Tiền Giang cho hay, khó tìm được “chìa khóa vạn năng” để giải quyết toàn bộ các vấn đề của nông sản nước ta hiện tại.

Đại diện này cho rằng khi ban hành Luật Trồng trọt, cần có sự chuyển biến mạnh mẽ, tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận chính sách, cần đồng hành cùng nông dân đối mặt với áp lực thị trường bởi những tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng cũng như sự cạnh tranh.

Đồng thời đại diện này cũng chia sẻ cần Luật hóa thông tin thị trường để có dự báo chính xác, khuyến cáo cho người nông dân. Luật hóa các chính sách khuyến nông, bảo vệ thực vật, liên kết sản xuất, tạo chuỗi giá trị. Cụ thể những khái niệm và chính sách nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp biến đổi gen, nông nghiệp theo xu hướng thế giới.

Trong sản xuất nông nghiệp, cần dặt tiêu chí an toàn lên hàng đầu nhằm đáp ứng tiêu chí quy chuẩn chất lượng cho sản phẩm. Cùng với sự định hướng theo nhu cầu thị trường, có sự liên kết sản xuất tạo quy mô và chất lượng.

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát trong các khâu phân phối giống, canh tác, phân bón, sản phẩm…

Phát triển nông nghiệp công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị

Trao đổi về căn bệnh “giải cứu” kinh niên thời gian qua, đại diện Trung tâm xúc tiến Đầu tư Bến Tre chia sẻ, từ chính sách đảm bảo an ninh lương thực trong cây lúa đã không cho người nông dân thấy lợi ích của họ được đảm bảo khi thực hiện đúng quy hoạch cũng như không được chuyển đổi mục đích sử dụng nhưng không nhận được bảo trợ từ Nhà nước khi có sự cố xảy ra; chỉ nhận một phần hỗ trợ và đôi khi hỗ trợ đó còn không tới được người nông dân.

Trong khi cây lúa vẫn theo quy luật thị trường, dẫn đến bất chấp cảnh báo không theo quy hoạch khiến phải “giải cứu” ồ ạt.

Đại diện Bến Tre kiến nghị cần ưu tiên phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, sử dụng phụ phẩm trồng trọt làm phân bón; khuyến khích đầu tư ưu đãi thuế đất, ưu đãi thuế nhập thiết bị công nghệ cũng như phí đào tạo nhân lực…

Cùng với đó, đại diện Trường Đại học An Giang đề xuất hình thành chuỗi canh tác nông nghiệp. Đại diện này cho rằng cần có những chính sách ưu tiên cho mô hình sản xuất nông nghiệp mới, nông nghiệp theo hướng hữu cơ an toàn và sản xuất theo chuỗi giá trị, đặc biệt ưu tiên khâu chiế biến, gia tăng giá trị cho nông sản.

Ngoài ra đại diện này cũng khuyến khích mô hình sản xuất vùng tập trung, an toàn, cung ứng chuỗi nội địa và xuất khẩu nhằm gỡ thế “bí” cho đầu ra.