Thị trường xuất khẩu nông sản Việt bị chi phối mạnh bởi Trung Quốc

Xuất khẩu nông sản đang từng bước tăng trưởng mạnh và đạt những con số kỷ lục ấn tượng. Thế nhưng qua những con số thống kê của cơ quan chức năng cho thấy, nông sản Việt vẫn phụ thuộc chủ yếu vào thị trường Trung Quốc.

Con số ấn tượng

Trong tháng 4, xuất khẩu rau quả đạt con số ấn tượng với kim ngạch hơn 350 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Và tính từ đầu năm đến nay, tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả 4 tháng đã đạt trên 1.3 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước.

Thống kê từ Hiệp hội rau quả cho thấy, quý I.2018, xuất khẩu rua củ quả đạt 933 triệu USD, tăng so với năm trước 33% và riêng thị trường trung Quốc chiếm tới 77% kim ngạch xuất khẩu rau quả nước ta. Kế sau đó là thị trường Mỹ chiếm 2.84% và Nhật Bản chiếm 2.7% tổng kim ngạch.

Trong rất nhiều năm qua, thị trường Trung Quốc luôn là thị trường chi phối xuất khẩu nông sản của nước ta lớn nhất. Trong năm 2017, nước ta xuất sang Trung Quốc rau quả đạt hơn 2.6 tỷ USD, chiếm 75.7% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Và năm nay, mức xuất khẩu tăng trưởng với con số ấn tượng, từ 2.5 tỷ USD lên 3.5 tỷ USD thì lượng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc tăng đáng kể, lên tới 900 triệu USD.

Trong năm nay, Hiệp hội tiếp tục nhận định thị trường Trung Quốc vẫn sẽ là thị trường chủ lực với tăng trưởng trong xuất khẩu rau quả tăng khoảng 25-30%, ước đạt từ 4.3-4.5 tỷ.

Chưa bị tác động bởi quy định mới

Dù con số tăng trưởng ấn tượng trong xuất khẩu nông sản sang thi trường Trung Quốc nhưng cũng các chuyên gia cũng khuyến cáo về mức độ rủi ro cao khi phụ thuộc quá lớn vào thị trường này. Vừa qua, ngày 1.4.2018, phía Trung Quốc đã có quy định mới trong chính sách nhập khẩu nông sản nước ta là yêu cầu sản phẩm có truy xuất nguồn gốc rõ ràng đang khiến nhiều đơn vị lo lắng.

Trên thực tế, thời điểm hiện tại từ khi áp dụng quy định mới, tình hình xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc vẫn không có gì biến động. Hiện vẫn đang diễn tiến bình thường, chưa gặp bất kỳ trục trặc, trở ngại nào.

Đại diện Hiệp hội thanh long Bình Thuận cho hay, các đơn vị vẫn đang tiến hành hoạt động xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc bình thường. Thị trường Quảng Tây chỉ chiếm 10% lượng nông sản xuất khẩu. Quảng Đông mới là thị trường chính.

Đặc biệt, yêu cầu này của tỉnh Quảng Tây cũng mang tính hình thức, doanh nghiệp trong nước có thể cung cấp thông tin nhà vườn, xưởng đóng gói… cho đói tác nhập khẩu.

Khi có quy đinh mới, doanh nghiệp Việt chủ động liên lạc với đối tác Quảng Tây để tìm hiểu rõ, chuẩn bị đầy đủ, chủ động trong xuất khẩu.

Do vậy, mọi khâu chủ động từ thu mua, cung ứng đến xuất khẩu đầy đủ giấy tờ truy xuất sẽ thuận lợi cho doanh nghiệp. Và nếu thực hiện bài bản, đúng thì không có gì khó khăn.

Tuy nhiên tại một số vùng chưa có mã vùng trồng, hiện doanh nghiệp chỉ có mã code xuất khẩu sang thị trường EU, Mỹ… mà chưa có mã sang thị trường Trung Quốc. Do vậy,c ác cơ quan chức năng cũng cần lưu ý, cấp mã vùng, mã code cho đơn vị xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc và các thị trường khác.

Phía chuyên gia, doanh nghiệp đều nhận định yêu cầu mới từ Trung Quốc là chính đáng và phải thực hiện. Bởi nó giúp ngành nông sản nước ta chuyên nghiệp hóa hơn, thay đổi bài bản đúng quy trình ngay từ đầu để phát triển bền vững.