Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của thị trường dệt may hiện nay, những doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt đang ở vào thế khó. Đó là những yếu điểm đang tồn tại chưa khắc phục như năng suất thấp, hạn chế trong công nghệ, sáng tạo, chuỗi giá trị toàn cầu thấp…
Xây dựng chuỗi liên kết toàn cầu
Thông tin từ cơ quan chức năng cho thấy có đến 758.000 doanh nghiệp dệt may hoạt động đến năm 2019. Tuy nhiên chỉ có 30% là doanh nghiệp lớn và có vốn đầu tư nước ngoài, phần lớn 70% còn lại là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những doanh nghiệp số đông này chính là đối tượng gặp khó trong nhiều vấn đề, đặc biệt trong thu hút vốn đầu tư và đưa công nghệ mới vào sản xuất.
Đại diện một dự án tư vấn chia sẻ các hạn chế của doanh nghiệp dệt may nhỏ và vừa chính bởi nguồn nguyên liệu nhập khẩu còn phụ thuộc đối tác nước ngoài.
Cùng với đó vốn ít nên đầu tư còn hạn chế, kéo theo năng lực sản xuất cung ứng sản phẩm hạn chế. Tính liên kết giữa các doanh nghiệp này còn yếu nên cung ứng các đơn hàng lớn bị hạn chế.
Hiện cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp dệt may còn rất lớn với nhiều ưu đãi. Do đó cần tạo ra chuỗi liên minh, liên kết nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa thành doanh nghiệp lớn để đón dầu cơ hội. Cùng với đó xây dựng nên các cụm công nghiệp tập trung để tiến vào thị trường xuất khẩu.
Chia sẻ vấn đề này, đại diện Hội Dệt may thêu đan tại TPHCM cho biết có 2 quan điểm trong định hướng ngành dệt may.
Quan điểm thứ nhất là cần kết nối các khâu kéo sợi và dệt rồi hoàn tất may, tức chủ động toàn bộ chu trình nguyên liệu. Tuy nhiên vấn đề đặt ra là làm thế nào đầu tư nhà máy sợi bởi nhỏ thì khó cạnh tranh về giá. Bởi giá thành sợi Trung Quốc dù đánh thuế vẫn thấp hơn.
Quan điểm ngược lại, đại diện này cho biết cần có tư duy chuỗi giá trị toàn cầu chứ không thể “ôm” tất các công đoạn. Do đó cần xây dựng và hình thành nên chuỗi liên kết, kết nối nhà máy sợi, dệt, may… trên toàn cầu.
Chú trọng doanh nghiệp nhỏ và vừa
Hiện cần hiểu rõ các doanh nghiệp dệt may nhỏ và vừa đang ở đâu. Họ chỉ có thể làm may bởi chi phí đầu tư các lĩnh vực khác không thể. Cùng với đó vấn đề đáng lưu tâm là họ sẽ tham gia thị trường xuất khẩu ra sao? Tự thân sẽ khó nên cần liên kết với doanh nghiệp lớn để nhận gia công hay theo hình thức xuất khẩu qua đại diện thương mại. Với luật chơi này họ sẽ là người thiệt nên có thể xuất khẩu tại chỗ qua các sàn thương mại điện tử lớn như Alibaba hay Amazon hiện nay.
Đồng thời các doanh nghiệp cần có hướng cải thiện nâng cấp chuỗi giá trí để đsap ứng chuỗi cung ứng nguyên liệu trong nước, giảm tỷ lệ nhập siêu. Ngành sợi có thể phục vụ thị trường trong nước thay vì chúng ta đang xuất đi rồi nhập về như hiện nay.
Ở đây cần tập trung vào thế mạnh của mỗi doanh nghiệp nhỏ và vừa, lợi thế ở đâu sẽ có chính sách hỗ trợ để thúc đẩy phát triển.
Trên thế giới cũng vậy, có quốc gia mạnh về sợi, dệt, nhuộm nhưng cũng có quốc gia chỉ làm thương hiệu, thị trường còn sản phẩm dệt may thiết kế họ đi đặt hàng ở quốc gia khác, sau đó họ phân phối toàn cầu.
Do đó tham gia chuỗi toàn cầu có thể là các doanh nghiệp lớn khối dệt, nhuộm còn doanh nghiệp nhỏ và vừa thì cần liên kết cung ứng.
Nguồn: Tổng hợp
Xem thêm
+ Tiền gửi trong dân giảm, trái phiếu thấp, vốn đang dồn vào kênh nào?