Dù được mệnh danh là “cường quốc cà phê” với doanh số xuất khẩu tỷ đô nhưng người trồng cà phê không khỏi phấp phỏng lo âu “thót tim” khi giá cả lên xuống bất thường.
Nhiều vụ cà phê đắng
Kết thúc niên vụ vừa qua, người trồng cà phê không khỏi thất vọng với mùa cà phê đắng khi giá cà phê rớt thê thảm, thấp nhất trong hàng chục năm qua, chỉ còn chừng 33 triệu đồng/tần.
Chị Nhật sở hữu trang trại cà phê rộng 4hecta ở Đắc Lắc chia sẻ, do lợi nhuận giảm từ cây cà phê nên gia đình đã phải phá bỏ để trồng các loại cây khác như sầu riêng, bơ. Còn mấy tấn cà phê mới thu hoahcj gia đình chị Nhật phải gửi đại lý chờ lên giá mới bán. Công chăm sóc cà phê vất vả, chi phí cao mà mức giá này thì không thể nào sống được.
Tuy nhiên như gia đình chị Nhật có đủ tiềm lực để trữ cà phê chờ giá cao mới bán không nhiều. Bởi đa phần người trồng cà phê thu hoạch đến đâu bán đến đó để trả nợ các khoản chi phí giống, phân bón, xăng dầu… từ đầu vụ đã ứng vay.
Ông Tân trồng 2hecta cà phê ở Dray Sáp buồn bã cho biết, gần Tết rồi nhưng cả xóm đìu hiu. Tước đây mỗi tấn cà phê giá 45-47 triệu đồng như nay chỉ còn 30 triệu khiến người dân điêu đứng, không biết sống sao.
Trước Tết là thời điểm Tây Nguyên mùa khô nên chủ vườn phải lo xăng chạy máy tưới nước cho cà phê trổ hoa. Thế nhưng không ít hộ đánh vật đi tìm nguồn nước, nhiều nơi khoan mãi mà nước không ra nên đành bỏ cà phê chết cháy.
Giá cà phê thì cứ rớt theo từng năm nên nhiều hộ không còn mặn mà. Dư nợ với ngành cà phê cũng tăng lên.
Cần giải pháp phát triển bền vững
Trong nhiều năm qua, đề án “phát triển cà phê bền vững đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030” đã được triển khai khá đồng bộ. Thế nhưng vấn đề giá cả của sản phẩm cà phê là điều mà người nông dân quan tâm thì cấp quản lý cũng bó tay.
Theo các chuyên gia phân tích thị trường, cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung, các nước EU đã ảnh hưởng không nhỏ khiến giá nông sản bấp bênh. Biến động của đồng đô la Mỹ đã khiến nhiều nhà nhập khẩu cà phê dè dặt, hạn chế mua vào.
Tại Tây Nguyên, cấp chính quyền cũng cố gắng khuyến khích nông dân bình ổn diện tích để duy trì sản lượng. Cùng với đó là xen canh các loại cây trái khác cho thu nhập ổn định.
Trao đổi về vấn đề này, đại diện cơ quan chức năng Lâm Đồng cho biết, hiện toàn tỉnh có 158.000ha cà phê với khoảng 20.000ha giống arabica. Tỉnh đã có nhiều nỗ lực trong đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tìm thị trường hợp tác quốc tế và xây dựng các chuỗi liên kết để phát triển cà phê bền vững. Nhiều khu vực đã được các tập đoàn Nhật Bản bao tiêu sản phẩm. Tuy nhiên xét tiêu chí ngặt nghèo toàn thế giới thì cà phê Việt vẫn chưa đạt tiêu chuẩn đỉnh cao.
Tại Đắk Lắk cũng đang có nhiều hoạt động thiết thực nhằm gia tăng quảng bá cho sản phẩm cà phê nhằm đưa sản phẩm vươn tầm khu vực và quốc tế, thúc đẩy mạnh mẽ thị trường tiêu thụ cho bà con nông dân.