Tăm – vật dụng chúng ta đưa vào miệng xỉa mỗi ngày được các làng nghề sản xuất đại trà đưa ra thị trường. Mọi công đoạn chẻ, chuốt, cắt nan.. đến khâu tẩy trắng tăm với hóa chất lưu huỳnh vẫn được các cơ sở sản xuất “vô tư” sử dụng mỗi ngày.
Về tới làng nghề Ứng Hòa – Hà Nội, nghề làm tăm nơi đây phát triển mạnh mẽ thu hút đông đảo mọi tầng lớp tham gia từ trẻ nhỏ đến các cụ già cao tuổi. Sau khi chẻ nan tre họ sẽ đem ra đường phơi nắng rồi sau đó mới đưa vào sản xuất.
Tới cơ sở sản xuất của một hộ tên Đ, chúng tôi được anh hồ hởi giới thiệu mọi công đoạn để hoàn thành ra thành phẩm tăm. Sau mọi công đoạn chẻ vót, phơi nắng, tăm tre được đưa vào bể ngâm trắng pha đẫm hóa chất. Anh Đ cho hay, hóa chất này là lưu huỳnh, tăm tẩy trắng trong 1-2 ngày rồi mang đi phơi làm thành phẩm.
Hàng ngày, cơ sở của anh Đ luôn ồn ào, tấp nập và inh ỏi tiếng máy móc trong các công đoạn sản xuất tăm. Mới chỉ đứng chừng 10 phút đã mù mịt những bụi bám đầy và không khí vô cùng ngột ngạt, người không quen phải vội chạy ra ngoài. Nhưng người dân làng nghề vẫn phải chịu đựng vì công việc đặc thù.
Anh Đ cũng cho hay, những yếu tố tiếng ồn, bụi bặm hay nguồn nước ô nhiễm khó có thể tránh khỏi ở làng nghề. Nên những người mắc bệnh liên quan viêm phổi, lao, phế quản gia tăng.
Trước đây, các loại tre, vầu được ngâm nước thời gian dài rồi đưa lên làm tăm nhưng mùi tre ngâm thường rất khó chịu. Hiện nay, tăm chủ yếu được làm từ nguyên liệu cật giang và họ “vô tư” sử dụng hóa chất để sản xuất.
Di chuyển vào trong làng, tới cơ sở của chị L, chị cho hay, trước đây xử lý tăm chủ yếu bằng lưu huỳnh đốt lên cho tăm trắng. Dùng khói đốt lưu huỳnh xung quanh để khói vào bó tăm lấy màu.
Thế nhưng hiện nay, nhiều cơ sở đã không tẩy tăm theo cách này mà mua xút (NaOH) của Trung Quốc về ngâm cùng tăm, để chừng 1 ngày là tăm trắng.
Sau khi tẩy tăm, những hóa chất này tiếp tục thải ra cống rãnh, sông ngòi của làng gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Đại diện xã Quảng Phú Cầu cho hay, đa phần là theo nghề truyền thống chứ không có hộ nào đăng ký sản xuất tăm tre nên quản lý của chính quyền rất khó khăn. Vấn đề ô nhiễm môi trường ngày càng trở nên cấp bách.
Chính quyền đã đề nghị cấp trên thành lập điểm công nghiệp làng nghề nhưng cũng còn quá nhỏ, chưa đáp ứng nhu cầu mở rộng sản xuất của nhiều hộ trong làng. Thời điểm 2012, chính quyền đã có mở rộng điểm làng nghề nhưng công tác giải phóng mặt bằng gặp khó. Do đó ô nhiễm vẫn là bài toàn chưa có đáp án. Người tiêu dùng thì phải sử dụng những sản phẩm tăm chưa được kiểm soát chặt chẽ về tiêu chuẩn chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm.
Chiếc tăm tuy nhỏ nhưng mỗi ngày sử dụng sản phẩm này, “ngậm” hóa chất vào miệng là không hề an toàn, vô cùng ảnh hưởng đến sức khỏe. Do vậy, người tiêu dùng cần chọn lựa kiểm tra kỹ lưỡng sản phẩm tăm tre từ cơ sở sản xuất đảm bảo tiêu chuẩn an toàn, được kiểm nghiệm để tránh “ngậm” hóa chất vào miệng.
Leave a Reply